هنرمندی که صدافروشی نمی‌کرد

کد خبر: 171291

تاریخ انتشار: پنجشنبه 07 اسفند 1404 - 06:13

هنرمندی که صدافروشی نمی‌کرد

«نظام‌الدین کیایی یک وطن‌پرست واقعی بود، کسی که باور داشت روحِ یک ملت در صدایش جاری است؛ و با عشقی خاموش اما عمیق، گوش سپرد به تپشِ این خاک، به نفسِ کوچه‌ها، به لرزشِ واژه‌ها… و با وسواس و تعهدی کم‌نظیر، صدای میهنش را آن‌گونه که بود ـ بی‌تحریف، بی‌اغراق ـ برای همیشه حفظ و ضبط کرد.»

به گزارش ثریا در پی درگذشت نظام الدین کیایی صدابردار پیشکسوت سینمای ایران، محمد رضا دلپاک طراح صدای سینمای ایران، متنی را منتشر کرد.
متن کامل یادداشت محمد رضا دلپاک که با تیتر «صدابرداری که صدا فروشی نمی‌کرد» در اختیار ایسنا قرار گرفته به شرح زیر است:
«نظام‌الدین کیایی برای همیشه سکوت کرد. اما صداهای او همچنان زنده‌اند؛ صداهایی که با عشق، با دانش و با قلبش ضبط شده‌اند، همچون امضای روح او روی هر فرکانس، هر خش‌خش، هر نفس و هر سکوت.
صدای او جاریست، در گوش مخاطب، در حافظه سینما، در تمام فضایی که حضورش آن را روشن کرده است، در هر فیلم، در هر لحظه‌ای که سکوت از شدت زیبایی می‌لرزد.
او سال‌ها در کنار سینماگرانی چون داریوش مهرجویی، سهراب شهید ثالث، ساموئل خاچیکیان، امیر نادری، محسن مخملباف، کامبوزیا پرتوی، جعفر پناهی، خسرو سینایی ، رخشان بنی‌اعتماد، پوران درخشنده، رضا درمیشیان، ابراهیم فروزش، ابوالحسن داودی ، ابوالفضل جلیلی، علیرضا رئیسیان و دیگران، میراث صوتی سینمای ایران را شکل داد.
هر اثر با حضور او جان گرفت و هر سکوت و هر نفس، قصه‌ای از دقت، عشق و حساسیت او روایت می‌کرد.
کیایی پیش از آن که صدابردار باشد، آرتیست و فیلم‌شناس بود. تحصیل سینما در آلمان و تجربه ساخت مستند و تلویزیون، دید او را فراتر از یک تکنسین ساده برد. با وجود کارگردانی چندین مستند، تمرکزش را روی صدابرداری گذاشت، اما هیچگاه از دید یک هنرمند و خالق مستقل فاصله نگرفت.
به جرأت می‌توان گفت نظام‌الدین کیایی از پیشگامان و اولین‌های صدابرداری سر صحنه در سینمای ایران است.
با فیلم «دونده» امیر نادری، صدابرداری سر صحنه را به سینمای ایران آورد و با مهربانی و دقت، به بازیگران و کارگردانان کمک می‌کرد تا صدای درست و واقعی خود را پیدا کنند.
او به بازیگرانی که برای اولین بار دیالوگ می‌گفتند، راهنمایی می‌کرد تا لحن و بیان صحیح پیدا کنند و به کارگردانانی که از دوبله فاصله می‌گرفتند، کارکرد و توانایی‌های صدابرداری صحنه را می‌آموخت.
کیایی یک وطن‌پرست واقعی بود، کسی که باور داشت روحِ یک ملت در صدایش جاری است؛ و با عشقی خاموش اما عمیق، گوش سپرد به تپشِ این خاک، به نفسِ کوچه‌ها، به لرزشِ واژه‌ها… و با وسواس و تعهدی کم‌نظیر، صدای میهنش را آن‌گونه که بود ـ بی‌تحریف، بی‌اغراق ـ برای همیشه حفظ و ضبط کرد.
همواره فیلم‌هایی را انتخاب می‌کرد که دوست می‌داشت. نگاهش هیچگاه تجاری نبود؛ برای او اعتلای فرهنگ از هر سود و منفعتی مهم‌تر بود. ایدئولوژی او در جیبش نبود؛ در کارش بود، در قلب، در فرهنگ و در رفتارهایش. این را می‌توان از آثار ماندگارش دید؛ از تک‌تک صداهایی که با دقت و عشق ضبط کرده بود.
من این افتخار را داشتم که در فیلم‌های بسیاری از صدابرداری‌های او، طراحی صدا و صداگذاری کنم؛ همچون «آفساید»، «عصبانی نیستم!» ،«نارنجی‌پوش» ، «بغض» ، «مجبوریم» ، «چه خوبه که برگشتی»، «چهل سالگی» و….
همکاری‌های مشترک‌مان بسیار است اما دوستی‌ام با نظام کیایی به دوران دستیاری‌ام برمی‌گردد، زمان فیلم «آب، باد، خاک» یا حتی قبل‌ترش، زمانی که صدای فیلم‌ها را به شکل آنالوگ ضبط می ‌کرد و به استودیو می‌آورد و با هم گوش می‌کردیم. از همان زمان، «هنر لبخند» را از او یاد گرفتم؛ لبخندی که همواره با خودش داشت و فضای استودیو را روشن می‌کرد، حتی در تاریک‌ترین روزهای آنالوگ.
در دوران آنالوگ، نظام همه چیز را هنگام ضبط‌ صدا توضیح می‌داد. کدهای جالبی می‌داد که صداگذار را به وجد می‌آورد؛ مثلاً می‌گفت: «صدای بازیگر پیراهن آبی.» این کدها حین ضبط و صداگذاری، همیشه به کمک ما می‌آمدند و تجربه کار را به سطحی فراتر از تکنیک می‌رساندند، تجربه‌ای که حس، حضور و زندگی را در صدا جاری می‌کرد.
صدایی که او ضبط می‌کرد همیشه شفاف، گرم و زنده بود؛ صدایی که روح و حضور خودش را در آن جاری کرده بود. نظام «فرهنگ صدا» را عمیقاً می‌شناخت، تفاوت صدای جغرافیاهای مختلف را می‌دانست و می‌دانست هر منطقه، هر محیط، موقعیت صدای خاص خود را دارد. او اتمسفر بومی محیط را برای صداگذار ضبط می‌کرد و می‌دانست فرکانس‌ها چگونه حرف می‌زنند و چگونه حس واقعی را منتقل می‌کنند.
او همیشه متریالی درجه یک برای صداگذار آماده می‌کرد، همراه با دفترچه‌ای پر از اطلاعات دقیق و نکات جالب صدا. جنس صدایی که ضبط می‌کرد، یکدست و با کیفیت بود؛ این یکدستی در صدابرداری اهمیت بی‌نهایت داشت. نظام به خوبی سر صحنه جنس، پرسپکتیو و تداوم صدا را رعایت می‌کرد و فرکانس سالم را ضبط می‌کرد و دستیارانش را با آموزش و تجربه خود روشن می‌ساخت.

نظام انسانی شوخ‌طبع، مردم‌دار و پر از شور زندگی بود. لبخندش حتی در بیمارستان و بخش مراقبت‌های ویژه، در آخرین دیدارمان، بر لبانش جاری بود و گواهی بر عشق و احترام او به زندگی و انسان‌ها و شور او برای زندگی بود.
کیایی در کنار هنرش، پیشرو در امور صنفی نیز بود و از موسسان اصلی انجمن صدای خانه سینما. نظام میراثی از فرهنگ، آموزش و عشق به صدا برای نسل‌های بعد باقی گذاشت. صدای او نه تنها کیفیت و دقت داشت، بلکه تاریخ شفاهی سینما، روح زندگی و حس انسانی او را با خود داشت.
نظام‌الدین کیایی پدر صدابرداری سر صحنه ایران بود؛ کسی که صدایش، خنده‌اش و نگاه عاشقانه‌اش به صدا، برای همیشه در قلب سینمای ایران باقی خواهد ماند.
کاش می‌شد، به قول دخترش: پدر از خواب بلند شو و دوباره ما را بخندان که عزاداریم…»

منبع: ایسنا

ارسال نظر

حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

پربازدیدها
آخرین اخبار

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟

پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰

عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد

نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی

نسل امروز بی اراده‌تر از نسل قبل است؟

از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوه‌ای از حرم بانوی کرامت

حجت‌الاسلام قمی: مردم نمی‌گذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد

جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت

خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه

«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج

چرا عرفان‌های نوپدید برای جوان امروز جذاب‌اند؟

نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال

شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمی‌کند؛ آغاز ایمن‌سازی

«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی

حسین علیزاده مهمان «هم‌کلام» می‌شود

بازی «بوم‌بوم» با حضور خانواده شهید طهرانی‌مقدم رونمایی شد

«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد

محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور می‌شد؟

اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست

رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریم‌های علمی برنامه‌ریزی می‌کنیم

روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی

توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!

برگزیدگان ‌بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند

اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفته‌شدگان تخصصی و فوق‌تخصصی پزشکی

علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟

مهلت مجدد ثبت‌نام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاه‌ها

تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی داده‌های دانشگاهی

آمار جالب از ازدواج‌های دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواج‌های دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته

آزمون‌های کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار می‌شود

روبات‌ها در لهستان راهپیمایی کردند

ورود تاکسی‌های خودران به ناوگان اوبر در لندن

آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش

وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبت‌نام در مدارس دولتی ممنوع است

برنامه‌های «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا می‌شود

انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایه‌گذاری در ۷هزار شرکت نوپا

کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد

آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد

ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم

تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود

بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی

آیا اصرار بر تفاوت‌های فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی می‌ریزد؟

انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود

«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاء‌شهابی رونمایی می‌شود

نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیم‌گری

نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین

در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت

حل موضوع حجاب با «مسئله‌مندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم