هنرمندی که صدافروشی نمی‌کرد

کد خبر: 171291

تاریخ انتشار: پنجشنبه 07 اسفند 1404 - 06:13

هنرمندی که صدافروشی نمی‌کرد

«نظام‌الدین کیایی یک وطن‌پرست واقعی بود، کسی که باور داشت روحِ یک ملت در صدایش جاری است؛ و با عشقی خاموش اما عمیق، گوش سپرد به تپشِ این خاک، به نفسِ کوچه‌ها، به لرزشِ واژه‌ها… و با وسواس و تعهدی کم‌نظیر، صدای میهنش را آن‌گونه که بود ـ بی‌تحریف، بی‌اغراق ـ برای همیشه حفظ و ضبط کرد.»

به گزارش ثریا در پی درگذشت نظام الدین کیایی صدابردار پیشکسوت سینمای ایران، محمد رضا دلپاک طراح صدای سینمای ایران، متنی را منتشر کرد.
متن کامل یادداشت محمد رضا دلپاک که با تیتر «صدابرداری که صدا فروشی نمی‌کرد» در اختیار ایسنا قرار گرفته به شرح زیر است:
«نظام‌الدین کیایی برای همیشه سکوت کرد. اما صداهای او همچنان زنده‌اند؛ صداهایی که با عشق، با دانش و با قلبش ضبط شده‌اند، همچون امضای روح او روی هر فرکانس، هر خش‌خش، هر نفس و هر سکوت.
صدای او جاریست، در گوش مخاطب، در حافظه سینما، در تمام فضایی که حضورش آن را روشن کرده است، در هر فیلم، در هر لحظه‌ای که سکوت از شدت زیبایی می‌لرزد.
او سال‌ها در کنار سینماگرانی چون داریوش مهرجویی، سهراب شهید ثالث، ساموئل خاچیکیان، امیر نادری، محسن مخملباف، کامبوزیا پرتوی، جعفر پناهی، خسرو سینایی ، رخشان بنی‌اعتماد، پوران درخشنده، رضا درمیشیان، ابراهیم فروزش، ابوالحسن داودی ، ابوالفضل جلیلی، علیرضا رئیسیان و دیگران، میراث صوتی سینمای ایران را شکل داد.
هر اثر با حضور او جان گرفت و هر سکوت و هر نفس، قصه‌ای از دقت، عشق و حساسیت او روایت می‌کرد.
کیایی پیش از آن که صدابردار باشد، آرتیست و فیلم‌شناس بود. تحصیل سینما در آلمان و تجربه ساخت مستند و تلویزیون، دید او را فراتر از یک تکنسین ساده برد. با وجود کارگردانی چندین مستند، تمرکزش را روی صدابرداری گذاشت، اما هیچگاه از دید یک هنرمند و خالق مستقل فاصله نگرفت.
به جرأت می‌توان گفت نظام‌الدین کیایی از پیشگامان و اولین‌های صدابرداری سر صحنه در سینمای ایران است.
با فیلم «دونده» امیر نادری، صدابرداری سر صحنه را به سینمای ایران آورد و با مهربانی و دقت، به بازیگران و کارگردانان کمک می‌کرد تا صدای درست و واقعی خود را پیدا کنند.
او به بازیگرانی که برای اولین بار دیالوگ می‌گفتند، راهنمایی می‌کرد تا لحن و بیان صحیح پیدا کنند و به کارگردانانی که از دوبله فاصله می‌گرفتند، کارکرد و توانایی‌های صدابرداری صحنه را می‌آموخت.
کیایی یک وطن‌پرست واقعی بود، کسی که باور داشت روحِ یک ملت در صدایش جاری است؛ و با عشقی خاموش اما عمیق، گوش سپرد به تپشِ این خاک، به نفسِ کوچه‌ها، به لرزشِ واژه‌ها… و با وسواس و تعهدی کم‌نظیر، صدای میهنش را آن‌گونه که بود ـ بی‌تحریف، بی‌اغراق ـ برای همیشه حفظ و ضبط کرد.
همواره فیلم‌هایی را انتخاب می‌کرد که دوست می‌داشت. نگاهش هیچگاه تجاری نبود؛ برای او اعتلای فرهنگ از هر سود و منفعتی مهم‌تر بود. ایدئولوژی او در جیبش نبود؛ در کارش بود، در قلب، در فرهنگ و در رفتارهایش. این را می‌توان از آثار ماندگارش دید؛ از تک‌تک صداهایی که با دقت و عشق ضبط کرده بود.
من این افتخار را داشتم که در فیلم‌های بسیاری از صدابرداری‌های او، طراحی صدا و صداگذاری کنم؛ همچون «آفساید»، «عصبانی نیستم!» ،«نارنجی‌پوش» ، «بغض» ، «مجبوریم» ، «چه خوبه که برگشتی»، «چهل سالگی» و….
همکاری‌های مشترک‌مان بسیار است اما دوستی‌ام با نظام کیایی به دوران دستیاری‌ام برمی‌گردد، زمان فیلم «آب، باد، خاک» یا حتی قبل‌ترش، زمانی که صدای فیلم‌ها را به شکل آنالوگ ضبط می ‌کرد و به استودیو می‌آورد و با هم گوش می‌کردیم. از همان زمان، «هنر لبخند» را از او یاد گرفتم؛ لبخندی که همواره با خودش داشت و فضای استودیو را روشن می‌کرد، حتی در تاریک‌ترین روزهای آنالوگ.
در دوران آنالوگ، نظام همه چیز را هنگام ضبط‌ صدا توضیح می‌داد. کدهای جالبی می‌داد که صداگذار را به وجد می‌آورد؛ مثلاً می‌گفت: «صدای بازیگر پیراهن آبی.» این کدها حین ضبط و صداگذاری، همیشه به کمک ما می‌آمدند و تجربه کار را به سطحی فراتر از تکنیک می‌رساندند، تجربه‌ای که حس، حضور و زندگی را در صدا جاری می‌کرد.
صدایی که او ضبط می‌کرد همیشه شفاف، گرم و زنده بود؛ صدایی که روح و حضور خودش را در آن جاری کرده بود. نظام «فرهنگ صدا» را عمیقاً می‌شناخت، تفاوت صدای جغرافیاهای مختلف را می‌دانست و می‌دانست هر منطقه، هر محیط، موقعیت صدای خاص خود را دارد. او اتمسفر بومی محیط را برای صداگذار ضبط می‌کرد و می‌دانست فرکانس‌ها چگونه حرف می‌زنند و چگونه حس واقعی را منتقل می‌کنند.
او همیشه متریالی درجه یک برای صداگذار آماده می‌کرد، همراه با دفترچه‌ای پر از اطلاعات دقیق و نکات جالب صدا. جنس صدایی که ضبط می‌کرد، یکدست و با کیفیت بود؛ این یکدستی در صدابرداری اهمیت بی‌نهایت داشت. نظام به خوبی سر صحنه جنس، پرسپکتیو و تداوم صدا را رعایت می‌کرد و فرکانس سالم را ضبط می‌کرد و دستیارانش را با آموزش و تجربه خود روشن می‌ساخت.

نظام انسانی شوخ‌طبع، مردم‌دار و پر از شور زندگی بود. لبخندش حتی در بیمارستان و بخش مراقبت‌های ویژه، در آخرین دیدارمان، بر لبانش جاری بود و گواهی بر عشق و احترام او به زندگی و انسان‌ها و شور او برای زندگی بود.
کیایی در کنار هنرش، پیشرو در امور صنفی نیز بود و از موسسان اصلی انجمن صدای خانه سینما. نظام میراثی از فرهنگ، آموزش و عشق به صدا برای نسل‌های بعد باقی گذاشت. صدای او نه تنها کیفیت و دقت داشت، بلکه تاریخ شفاهی سینما، روح زندگی و حس انسانی او را با خود داشت.
نظام‌الدین کیایی پدر صدابرداری سر صحنه ایران بود؛ کسی که صدایش، خنده‌اش و نگاه عاشقانه‌اش به صدا، برای همیشه در قلب سینمای ایران باقی خواهد ماند.
کاش می‌شد، به قول دخترش: پدر از خواب بلند شو و دوباره ما را بخندان که عزاداریم…»

منبع: ایسنا

ارسال نظر

حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

پربازدیدها
آخرین اخبار

اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفه‌ای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان

تأکید بر حمایت از ظرفیت‌های بومی امنیت سایبری

لزوم متناسب‌سازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت

تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب

۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس

آزمون وکالت کانون‌ وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد

دانش‌آموزان ایران پای آرمان‌های انقلاب و دفاع از وطن ایستاده‌اند

اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب

فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانش‌آموزان

ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام می‌کند؟

ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد

تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته جدید

با وجود تحریم‌ها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است

وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش می‌یابد

تغییر و به‌روزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشته‌های کشاورزی

گوگل به مدارس هشدار داد

دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته

روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد

قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون می‌گوید

آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربن‌شناسی»

آیا بانک‌ها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟

مسجد باید میدان‌دار اصلی فعالیت‌های قرآنی جامعه شود

وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش می‌یابد

ثبت‌نام وام‌های تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد

اعلام فهرست رشته‌های پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی

وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش می‌دهد

مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟

موج جدید هک سوپرمارکت‌های اروپا

سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد

واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای+عکس

شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس

پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس

بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس

زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ

کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس

تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد

علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟

داروهایی که به نفع ویروس‌ عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد

کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان

تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز

کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟

کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد

چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟

کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد

ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد

کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری

دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند

چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟

محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی

ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون

تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم

نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود

تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی

امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد

کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد

کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس

محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟

نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشه‌های بحران هویت و گسست تاریخی

رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد

۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت می‌کنند

تنوع دیدگاه‌ها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است

هومن کیایی و مجتبی رجبی‌معمار «داستان زندگی من» را روایت می‌کنند

فیلم‌های «بالاچ» و «سومری‌ها» اکران می‌شوند

معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان

تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بین‌المللی تئاتر نیاز به تقویت دارد

یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد

متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد

دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه‌ برتر جهان قرار دارد

اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتاب‌فروشی‌ها در «بازار کتاب»

لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم

نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد

جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج

نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد

ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد

رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود

فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد

کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش

حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟

حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است