به گزارش ثریا حجت الاسلام حامد کاشانی پژوهشگر حوزه دین و اسلام در یادداشتی به تشابه امروز جامعه ما با دورهای از تاریخ اسلام اشاره کرده و این موضوع را شرح داده است.
بسم الله قاصم الجبّارین
این روزها که خداوند متعال لطف کرده و توفیق حضور مداوم در جمع پرشور مردم مؤمن و انقلابی در تجمعات پایتخت کشور اسلامیمان را دارم، مدام از طرف اقشار مختلف جامعه با این پرسش مواجه میشوم که به عنوان کسی که عمر ناقابل خود را در مسیر شناخت و تحلیل تاریخ اهلبیت علیهمالسلام صرف کرده، شرایط امروز جامعهی ما مشابه کدام دوره از تاریخ اسلام است؟
به نظرم رسید که قدری دیدگاه خودم را نسبت به این مسألهی پر تکرار بیان کنم:
در ابتدا عرض میکنم که هیچ زمانی، دقیقاً عینِ هیچ زمان دیگری در تاریخ نیست و حداکثر از جهاتی مشابهت برای عبرت گرفتن یا تجربهیافتن در دو برهه تاریخی وجود دارد.
و اگر با این قیود قرار باشد زمانهی خود را با زمانی در صدر اسلام (به صورت مقیّد) بسنجیم، باید بگویم از نگاه حقیر دورهی ما تا حدودی مشابه دوره فتح مکّه(و نزول سوره مبارکه نصر) یا صلح حدیبیه (و نزول سوره مبارکه فتح) میباشد.
(روشن است که در فتح مکه و صلح حدیبیه _جز برخی منافقان_ احدی از مردم عادی و فرماندهان نظامی از حمایت رسول اکرم صلیالله علیهوآله دست نکشیدند و یا کوتاهی و خیانت نکردند و پیامبر اکرم با اقتدار کامل و همراهی مؤمنان در این دو مقطع مهمّ تاریخی تصمیم شایستهای را که مجد و عظمت اسلام و مسلمین را به دنبال داشت اتخاد کردند)
این روزها از گوشه و کنار در فضای مجازی و حقیقی زمزمههایی شنیده میشود که به دنبال ایجاد مشابهت فضای امروز جامعه ولایی و انقلابی ما با دوران امام حسن مجتبی علیهالسلام هستند، بدون توجه و شناخت حدّاقلی از دوران آن حضرت!
لازم میدانم به عنوان یک پژوهشگر ناقابل تاریخ اسلام برای مخاطبان و پرسشگران علاقمند، برخی تفاوتهای دوران امام حسن مجتبی علیهالسلام را با فضای جامعه ولایی امروز ایران اسلامی به اختصار تبیین کنم:
اوّلا: در دوره امام حسن علیهالسلام نه عموم مردم همراه امام بودند(بلکه به حضرت ایمان نداشتند و دنبال دنیا بودند)، نه اکثر فرماندهان و نظامیان (که خود را به معاویه فروختند و فرار کردند)و نه سیاستپیشگان، درحالی که امروز مردمِ مبعوث شدهی ما، سنگر خیابان را محکم نگه داشتهاند و ذرّهای تزلزل ندارند.
ثانیا: فرماندهان و نظامیانِ جان بر کف ما در اوج اقتدار و فراتر از انتظار و تصوّرات ذهنی ما در میدانِ مبارزهاند و جان خود را برای پیشبرد منویات فرماندهی کلّ قوا در طَبق اخلاص گذاشتهاند.
ثالثا: سیاسیون ما نیز علی رغم خطر ترور و ... محکم ایستادهاند و هَمنوا با مردم انقلابی و نظامیان سلحشور هستند.
از دیگر سو، از جانب فرماندهی کلّ قوا از این سه گروه، هیچ گلهای ابراز نشده است، به عکس مردم آیتی قلمداد شدند که جای رهبر مظلوم شهید را پُر کنند و از ایشان در اولین پیامشان به جِدّ تقدیر شده است.
از دو گروه نظامیان و سیاسیون بویژه رئیس دولت نیز با عنوان صادق و شجاع و... ستایش صورت گرفته و هیچ علامت و هشداری مبنی بر خیانت و سُستی به ما منتقل نشده است.
این موارد برخی تفاوتهای اساسی جامعه امروز ما با دوران و جامعه امام حسن مجتبی علیهالسلام است که در این جا فضای بیان آنها وجود داشت و گرنه موارد دیگری هم هست که در این مقال نمیگنجد!
حال اگر کسی مردم را از این ارکان چهارگانه (رهبری مقتدر آگاه، نظامیان سلحشور، سیاسیون پایکار و مردمِ در صحنه) ناامید یا بدگمان سازد، یا خائن است یا به شدت ناآگاه.
مسأله جنگ و توابع آن از وظایف خاصّ رهبری است و تا زمانی که هشدار یا فرمانی جدید ندادهاند، ناگزیر به علم پیشین خود عمل میکنیم و بیجهت به نیروهای خودی بهتان نمیزنیم.
اگر دستور، جنگ تا رفع فتنه و فتح نهایی باشد، علیالرأس والعین و اگر به مصالحی، هر راهبرد دیگری در ادامه جنگ مورد نظر ولیّ فقیه باشد، باز هم وظیفهی ما تبعیّت هست و نه ارائهی راهبرد!
از برخی دوستان میخواهم، با جوّزدگی و نگاه حداقلی و غیر دقیق به این نبرد باشکوه و مقاومت با عظمت و ارکانچهارگانه مقتدرش آسیب نزنند.
گاهی ایجاد دلسردی و سوء ظنّ بیدلیل(بلکه خلاف قرائن و ادلّه) قطعاً خدمت به دشمن قسمخورده است.
شایسته است اتحاد و همبستگی و همدلی و انسجام خود را در این نبرد عظیم حفظ کنیم و اجازه ایجاد تشتّت که خواست دشمن است را ندهیم.
سلام خدا بر مجاهدان راه خدا
سلام خدا بر مردم غیور و انقلابی
و به امید فتح و ظفر رزمندگان اسلام
اللّهُمَّ اجْعَلْ جمیعَ المؤمنین والمؤمنات ولاسیَّما زعیمَنا فی دِرعِکَ الْحَصینَةِ الَّتی تَجعَلُ فیها مَن تُریدُ
پ.ن: دوران ما از جهتی هم به جنگ احزاب شباهت دارد که در برخی سخنرانیها اشاره کردهام و شاید تفصیلیتر بگویم یا بنویسم.
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.