به گزارش ثریا ستارهشناسان مدتهاست که برای اندازهگیری سرعت و قدرت سیاهچاله «Cygnus X-1»، یک سیاهچاله ستارهای معروف که تقریباً ۷۲۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد، تلاش میکنند.
این سیاهچاله به وضوح یک هیولا بود، اما دادههایی برای اثبات حجم کار واقعی آن همچنان مبهم باقی مانده بود.
اکنون به لطف یک شبکه جهانی تلسکوپهای رادیویی و کمی رصد باد کیهانی، یک تیم به رهبری دانشگاه کرتین(Curtin) سرانجام سرعت فوارهها یا جتهای عظیم آن را تخمین زده است.
این مطالعه به طرز شگفتآوری نشان میدهد که این جتها مواد را با سرعت ۱۵۰ هزار کیلومتر در ثانیه به فضا پرتاب میکنند که نصف سرعت نور است.
برای درک بهتر انرژی، توان خروجی این پرتوهای دوقلو معادل سوختن همزمان ۱۰ هزار خورشید است.
تکنیک فواره رقصان
سیاهچاله «Cygnus X-1» یک سیستم دوتایی پرتو ایکس با جرم بالا و اولین جرم آسمانی است که به طور گسترده به عنوان یک سیاهچاله تایید شده است.
این سیستم شامل یک سیاهچاله با جرم ستارهای حدود ۲۱ برابر جرم خورشید است که در مداری تنگ با یک ستاره ابرغول عظیم قفل شده است.
همانطور که گرانش سیاهچاله مواد را از همدم خود جدا میکند، گاز یک قرص برافزایشی درخشان تشکیل میدهد که پرتوهای ایکس شدید ساطع میکند و جتهای نسبیتی را که با سرعتهای بسیار زیاد حرکت میکنند، تغذیه میکند.
این سیستم که موضوع یک شرطبندی دوستانه بین «استیون هاوکینگ» و «کیپ تورن» بوده است، همچنان یک آزمایشگاه طبیعی برای مطالعه فیزیک خشن گرانش و تکامل کهکشانی است.
با این حال، اندازهگیری چیزی که هزاران سال نوری از ما فاصله دارد، اصلا ساده نیست. برای انجام این کار، دکتر استیو پرابو(Steve Prabu)، نویسنده اصلی این مطالعه و تیمش به یک «تلسکوپ به اندازه زمین» روی آوردند که مجموعهای از دیشهای متصل به هم است که فواصل وسیعی را پوشش میدهند.
این تلسکوپ امکان ثبت مجموعهای از تصاویر را فراهم کرد که نشان میداد فوارهها در حال حرکت هستند. با حرکت سیاهچاله در مدار خود، این بادها به فوارههای آن برخورد میکنند و آنها را هل میدهند و خم میکنند.
در نهایت، قدرت فوارهها با اندازهگیری میزان انحراف آنها ناشی از باد ستاره مجاور تعیین شد.
تثبیت جهان
ستارهشناسان و فیزیکدانان عمدتاً شبیهسازیهای کامپیوتری عظیمی را برای درک چگونگی رشد جهان میسازند.
این مدلها بر یک فرض خاص متکی هستند؛ اینکه 10 درصد از انرژی آزاد شده توسط مادهای که در حال سقوط به سیاهچاله است، به صورت فواره منتشر میشود. تا به حال، قانون 10 درصد عمدتاً یک حدس آگاهانه بود.
پروفسور جیمز میلر-جونز(James Miller-Jones)، یکی از نویسندگان این مقاله گفت: اکنون میتوانیم از این اندازهگیری برای تثبیت درک خود از جتها استفاده کنیم، چه از سیاهچالههایی با جرم ۱۰ برابر یا ۱۰ میلیون برابر خورشید باشند.
چه یک سیاهچاله 10 برابر خورشید جرم داشته باشد و چه 10 میلیون برابر، به نظر میرسد فیزیک آن یکسان است. دادهها تأیید کردند که راندمان ۱۰ درصدی مورد استفاده در شبیهسازیها به طرز چشمگیری دقیق است.
جتهای سیاهچاله معماران کیهان هستند. جتها انرژی را به گاز بین ستارهها پمپ میکنند و از تشکیل سریع ستارههای جدید جلوگیری میکنند و در نتیجه رشد کل کهکشانها را تنظیم میکنند.
با آرایه کیلومتر مربعی(SKA) که در حال حاضر در غرب استرالیا در حال ساخت است، ستارهشناسان به زودی قادر خواهند بود میلیونها نمونه از این جتها را در سراسر نقاط دوردست فضا ببینند.
متخصصان اکنون به لطف «جتهای رقصان» سیاهچاله «Cygnus X-1» خطکش کاملی برای اندازهگیری آنها دارند.
این پیشرفت، امکان مقایسه مستقیم خروجی جت با انرژی پرتو ایکس فوری آزاد شده توسط مادهای که به درون سیاهچاله سقوط میکند را فراهم میکند و تصویر بسیار دقیقتری از نحوه عملکرد این موتورهای کیهانی ارائه میدهد.
این یافتهها در مجله Nature Astronomy منتشر شدهاند.
منبع: ایسنا
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.