کد خبر: 172451
ف
مردی که شاهنامه شناسنامه ملی ایرانیان را از غبار تحریف پیرایش کرد
نهصد و چهل و دومین شب از «شب‌های بخارا» برای ادای احترام به ۹۰ سالگی استاد جلال خالقی‌مطلق، بزرگترین شاهنامه‌پژوه معاصر اختصاص یافت تا نیم‌قرن مجاهدت علمی مردی که شناسنامه ملی ایرانیان را از غبار تحریف پیرایش کرد، ستایش شود.

به گزارش ثریا «شب شاهنامه» با سردبیری علی دهباشی عصر پنجشنبه دهم اردیبهشت ماه در خانه هنرمندان برگزار شد. دهباشی در افتتاحیه این نشست که از مجموعه شب‌های بخارا بود، برگزاری شب شاهنامه و جلال خالقی مطلق را فرصتی برای بازخوانی اهمیت تصحیح علمی شاهنامه در حفظ زبان فارسی برشمرد.

 ژاله آموزگار، اسطوره‌شناس و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به عنوان نخستین سخنران، با لحنی صمیمانه گفت: «اقرار می‌کنم که دعوت آقای دهباشی با آن شگرد خاصشان مرا به این تریبون کشاند. اما حضور در مراسمی که به نام جلال خالقی‌مطلق است، برای من یک وظیفه بود.»

او با تبیین شخصیت علمی جلال خالقی، از واژه اساطیری خویشکاری (وظیفه اخلاقی و ملی) استفاده کرد و افزود: «خالقی‌مطلق از نمونه شخصیت‌هایی است که وظیفه تاریخی خود را به کمال رسانده است. او متعلق به قرن زرین ایران‌شناسی و نسلی تکرارنشدنی است که فره ایرانی و عشق صادقانه به این خاک در تمام آثارشان موج می‌زند. تصحیح او از شاهنامه، تنها یک کار کتابخانه‌ای نیست، بلکه صیانت از جوهر هویت ماست. او با روش‌شناسی علمی، اسطوره‌ها را از دل تاریخ بیرون کشید و به متن فردوسی، اعتباری دوباره بخشید.»

در ادامه، پیام‌های تصویری دو چهره شاخص پژوهشی پخش شد که بر اهمیت «روش‌شناسی» استاد تأکید داشتند. محمود امیدسالار (شاهنامه‌شناس)، تصحیح خالقی‌مطلق را که حاصل ۳۰ سال تتبع در بیش از ۵۰ نسخه خطی جهان است، «تصحیح قرن» نامید و آن را پایانی بر دوران برخوردهای سلیقه‌ای و ذوقی با متن فردوسی دانست. 

او تأکید کرد که خالقی با تدوین ضوابط دقیق «نسخه‌شناسی» و رعایت «زبان زمان شاعر»، دشوارترین گره‌های متنی شاهنامه را گشوده است.

سجاد آیدنلو (شاهنامه‌شناس) نیز در پیامی تصویری، خالقی‌مطلق را الگوی اخلاق علمی برای پژوهشگران جوان معرفی کرد و گفت: «دقت وسواس‌گونه‌ استاد در بررسی تک‌تک ابیات و پرهیز از دخالت دادن نظرات شخصی در تصحیح، استانداردی را در ایران‌شناسی بنا نهاد که تا دهه‌ها مرجع اصلی هرگونه پژوهشِ فردوسی‌شناختی خواهد بود.»

محسن مرعشی (خواننده و آهنگساز)، در بخش دیگری از این مراسم با اشاره به تداوم برگزاری شب‌های بخارا گفت: «قدردانی از علی دهباشی، قدردانی از فرهنگ است. او به قول یکی از دوستان، یک‌تنه و به اندازه یک وزارتخانه برای این مرز و بوم تلاش می‌کند و اجازه نمی‌دهد غبار فراموشی بر چهره مفاخر ما بنشیند.»

مرعشی همچنین به ابعاد کمتر شناخته شده تحقیقات استاد خالقی اشاره کرد و افزود: «مقالات استاد در حوزه عروض، ریشه‌شناسی واژگان و بررسی تطبیقی داستان‌های پهلوانی، به اندازه تصحیح شاهنامه ارزشمند و راهگشا هستند.»

در ادامه، پخش پیام تصویری از سخنان زنده‌یاد ایرج افشار درباره ضرورت تصحیح علمی شاهنامه، پیوندی معنوی میان نسل قدیم و جدید ایران‌شناسان در سالن ایجاد کرد. 

همچنین، بخش‌های هنری با تمرکز بر موسیقی شاهنامه‌ای و نقالی در این مراسم اجرا شد.

جلال خالقی‌مطلق (متولد ۱۳۱۶) بیش از ۳۰ سال از عمر خود را در دانشگاه هامبورگ صرف تصحیح انتقادی شاهنامه کرد. اثر ۸ جلدی او که در سال‌های ۱۳۶۶ تا ۱۳۸۶ در نیویورک زیر نظر احسان یارشاطر انتشار یافت و در ایران نیز توسط نشر دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شده است، امروزه به عنوان معتبرترین نسخه شاهنامه در محافل دانشگاهی جهان شناخته می‌شود.

خالقی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ در شهر هامبورگ درگذشت.

منبع: ایسنا

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟

پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰

عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد

نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی

نسل امروز بی اراده‌تر از نسل قبل است؟

از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوه‌ای از حرم بانوی کرامت

حجت‌الاسلام قمی: مردم نمی‌گذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد

جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت

خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه

«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج

چرا عرفان‌های نوپدید برای جوان امروز جذاب‌اند؟

نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال

شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمی‌کند؛ آغاز ایمن‌سازی

«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی

حسین علیزاده مهمان «هم‌کلام» می‌شود

بازی «بوم‌بوم» با حضور خانواده شهید طهرانی‌مقدم رونمایی شد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه