کد خبر: 172828
ف
عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟
شهید لاریجانی بر این باور است که مسئله بنیادین در حکمرانی ایران، نبود نظریه فلسفی منسجم از عدالت اجتماعی است و این کمبود باعث نوسان‌های ۱۸۰ درجه‌ای سیاست‌گذاری‌ها شده است

به گزارش ثریا شهید لاریجانی بر این باور است که مسئله بنیادین در حکمرانی ایران، نبود نظریه فلسفی منسجم از عدالت اجتماعی است. این کمبود باعث نوسان‌های ۱۸۰ درجه‌ای سیاست‌گذاری‌ها شده: از ملی‌سازی و دولتی کردن کارخانه‌ها تا تأکید محض بر رقابت اقتصادی تا توزیع گسترده یارانه‌ها. رهبر شهید انقلاب این وضعیت را حرکت آونگی یا زیگزاگی می‌نامید. علی لاریجانی این فقدان را ریشه اختلال در تحقق عدالت و پیشرفت می‌دانست. عدالت در اندیشه او زیرساخت بنیادین حکمرانی است، نه ارزشی تشریفاتی.

لاریجانی عدالت سیاسی-اجتماعی در غرب را رصد می‌کند که یا انکار می‌شود یا به آزادی تقلیل می‌یابد. فون هایک عدالت توزیعی را کلیشه‌ای میان‌تهی و سراب می‌خواند و تاکید داشت که «امپراتور لباسی بر تن ندارد»! کنایه از بی معنایی عدالت. (F. A. Hayek, 2024, p.68) رابرت نوزیک دولت را به حداقلی محدود می‌کند. (Nozick, 2013, p. 332) . رالز نظریه را به عدالت سیاسی برای جوامع لیبرال-دموکرات محدود ساخت. لاریجانی معتقد است سوسیالیسم با مساوات‌طلبی استعدادهای برتر را سرکوب می‌کند. لیبرال‌دموکراسی نیز با نادیده گرفتن عدالت به انحراف می‌گراید. شاخص‌های شش‌گانه بانک جهانی عدالت اجتماعی را درج نکرده‌اند. (ر.ک. لاریجانی، ۱۴۰۳، ص۱۸۶)

شهید لاریجانی با تاثیر از شهید مطهری بر این باور است که عدالت در قرآن هم‌دوش توحید، هدف تشریع نبوت و فلسفه امامت است. آیه ۲۵ سوره حدید «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» نشان می‌دهد هدف بعثت انبیا، برپایی عدالت توسط مردم است. بنیان نظریه، فطرت است و هر استعداد طبیعی مبنای حق طبیعی است، حقوق طبیعی پیش از هر قراردادی وجود دارند و عدالت فقط اقتصادی نیست، بلکه ابعاد سیاسی، فرهنگی، علمی، قضایی و اجتماعی را شامل می‌شود. مطهری می‌گوید اگر فقیه به حکمی خلاف عدالت رسید، باید حکم را تغییر دهد؛ چون عدالت بر قواعد فقهی مسلط است. در همین راستا، لاریجانی نیز عدالت را زیرساخت پیشرفت می داند و آزادی ابزار است، نه هدف. نظام مردم‌سالاری، اقتصاد بازار رقابتی، رقابت علمی و فرهنگی همگی باید در پرتور نظریه عدالت برآیند و معنادار شوند.

از دیگر سو، لاریجانی بر چگونگی تعمیم و اجرای عدالت تأکید دارد. او چهار پیش‌نیاز این مهم را مجلس مقتدر، عقلانیت، قانون‌گرایی و عدالت می داند و بر گذار از حکمرانی آمرانه به مشارکتی؛ حاکمیت بر پایه اقناع، نه تحکم تاکید دارد و شش وظیفه حکومت را آمایش سرزمین، مشارکت عمومی، تکافل اجتماعی، امنیت، حفظ هویت ایرانی-اسلامی، استقلال بر می شمارد.

باتوجه آن چه بیان شد، لاریجانی سه گانه عقلانیت، اعتدال و گفتار سنجیده را در دیدگاه و رفتار خویش جمع کرد: عقلانیت یعنی قانون بر اساس داده‌های عقل بشری؛ اعتدال یعنی پرهیز از افراط سوسیالیستی و تفریط لیبرالی؛ گفتار سنجیده یعنی عدالت، مستلزم گفتگوی علمی مبتنی بر مبانی فلسفی منسجم است.

لاریجانی، علی. عقل و سکون در حکمرانی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۴۰۳.

A. Hayek ,Law, Legislation, and Liberty: A New Statement of the Liberal Principles of Justice and Political Economy, Routledge, 2024.

Nozick, Robert. Anarchy, State, and Utopia. With a new foreword by Thomas Nagel. New York: Basic Books, 2013.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند

گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان

اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید

رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمی‌کند/اخلاق ویژه جامعه شبه‌مدرن شهری!

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانش‌آموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست

دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید

تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی

آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید

قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد

توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاست‌گذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان

نقشۀ مسدودی خیابان‌های منتهی به مصلی تهران

حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب

رزمندگان هوافضای سپاه در آماده‌ باش کامل عملیاتی

کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین

چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟

دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید

دعوت ستاد کانون‌های مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید

تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب

بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران

آیا تو را تشییع می‌کنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟

رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید

جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران

رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت می‌دانستند

رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن

واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام

سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ

هم‌اکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران

بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید

گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد

مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد

دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران

دانشگاه‌ها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده می‌شوند

اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد

«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغه‌های نوجوانان

قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل

۴.۵ میلیون دانش‌آموز در مدارس غیردولتی تحصیل می‌کنند

فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب

استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است

وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است

۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده می‌شود

مدرسه کانون هویت‌سازی و پرورش عزت و امید است

لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد

چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟

کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداری‌ها را آشکار می‌کند

اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان

کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان می‌شود

لحظه‌به‌لحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی می‌شود

گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس

علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟

آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار می‌شود

حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحله‌ای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد

اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد

تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی

تأمین کمک‌هزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر

پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن

۳ لایه پنهان تسلیحاتی‌سازی استارتاپ‌ها برای قتل عام سایبری و نظامی

رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس

اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران

جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد

استرالیا جریمه شبکه‌های اجتماعی را دو برابر کرد

یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز می‌شود

هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است

مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد

دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید

دانشگاه‌ها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده می‌شوند

گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

نقشۀ مسدودی خیابان‌های منتهی به مصلی تهران

توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاست‌گذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان

دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید

جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران

حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید

تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید