به گزارش ثریا شهید لاریجانی بر این باور است که مسئله بنیادین در حکمرانی ایران، نبود نظریه فلسفی منسجم از عدالت اجتماعی است. این کمبود باعث نوسانهای ۱۸۰ درجهای سیاستگذاریها شده: از ملیسازی و دولتی کردن کارخانهها تا تأکید محض بر رقابت اقتصادی تا توزیع گسترده یارانهها. رهبر شهید انقلاب این وضعیت را حرکت آونگی یا زیگزاگی مینامید. علی لاریجانی این فقدان را ریشه اختلال در تحقق عدالت و پیشرفت میدانست. عدالت در اندیشه او زیرساخت بنیادین حکمرانی است، نه ارزشی تشریفاتی.
لاریجانی عدالت سیاسی-اجتماعی در غرب را رصد میکند که یا انکار میشود یا به آزادی تقلیل مییابد. فون هایک عدالت توزیعی را کلیشهای میانتهی و سراب میخواند و تاکید داشت که «امپراتور لباسی بر تن ندارد»! کنایه از بی معنایی عدالت. (F. A. Hayek, 2024, p.68) رابرت نوزیک دولت را به حداقلی محدود میکند. (Nozick, 2013, p. 332) . رالز نظریه را به عدالت سیاسی برای جوامع لیبرال-دموکرات محدود ساخت. لاریجانی معتقد است سوسیالیسم با مساواتطلبی استعدادهای برتر را سرکوب میکند. لیبرالدموکراسی نیز با نادیده گرفتن عدالت به انحراف میگراید. شاخصهای ششگانه بانک جهانی عدالت اجتماعی را درج نکردهاند. (ر.ک. لاریجانی، ۱۴۰۳، ص۱۸۶)
شهید لاریجانی با تاثیر از شهید مطهری بر این باور است که عدالت در قرآن همدوش توحید، هدف تشریع نبوت و فلسفه امامت است. آیه ۲۵ سوره حدید «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» نشان میدهد هدف بعثت انبیا، برپایی عدالت توسط مردم است. بنیان نظریه، فطرت است و هر استعداد طبیعی مبنای حق طبیعی است، حقوق طبیعی پیش از هر قراردادی وجود دارند و عدالت فقط اقتصادی نیست، بلکه ابعاد سیاسی، فرهنگی، علمی، قضایی و اجتماعی را شامل میشود. مطهری میگوید اگر فقیه به حکمی خلاف عدالت رسید، باید حکم را تغییر دهد؛ چون عدالت بر قواعد فقهی مسلط است. در همین راستا، لاریجانی نیز عدالت را زیرساخت پیشرفت می داند و آزادی ابزار است، نه هدف. نظام مردمسالاری، اقتصاد بازار رقابتی، رقابت علمی و فرهنگی همگی باید در پرتور نظریه عدالت برآیند و معنادار شوند.
از دیگر سو، لاریجانی بر چگونگی تعمیم و اجرای عدالت تأکید دارد. او چهار پیشنیاز این مهم را مجلس مقتدر، عقلانیت، قانونگرایی و عدالت می داند و بر گذار از حکمرانی آمرانه به مشارکتی؛ حاکمیت بر پایه اقناع، نه تحکم تاکید دارد و شش وظیفه حکومت را آمایش سرزمین، مشارکت عمومی، تکافل اجتماعی، امنیت، حفظ هویت ایرانی-اسلامی، استقلال بر می شمارد.
باتوجه آن چه بیان شد، لاریجانی سه گانه عقلانیت، اعتدال و گفتار سنجیده را در دیدگاه و رفتار خویش جمع کرد: عقلانیت یعنی قانون بر اساس دادههای عقل بشری؛ اعتدال یعنی پرهیز از افراط سوسیالیستی و تفریط لیبرالی؛ گفتار سنجیده یعنی عدالت، مستلزم گفتگوی علمی مبتنی بر مبانی فلسفی منسجم است.
لاریجانی، علی. عقل و سکون در حکمرانی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۴۰۳.
A. Hayek ,Law, Legislation, and Liberty: A New Statement of the Liberal Principles of Justice and Political Economy, Routledge, 2024.
Nozick, Robert. Anarchy, State, and Utopia. With a new foreword by Thomas Nagel. New York: Basic Books, 2013.
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
کاظمی: دشمن تلاش میکند تا دولتها را از صف مردم جدا کند
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد
نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی
دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ از امروز
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دستخط قاتل را تقلید کرد؟
برای پویایی صنف باید صدای جوانها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد
نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر میشود
وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار میکند
ایرانیخوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد
«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف
شرقشناسی بدون ایرانشناسی، امکان یا امتناع؟
متن نوبتدهی آرایشگاه برای عید؛ نمونههایی برای جذب مخاطب
دانشگاهها با ورزش تابآوری دانشجویان را تقویت کنند
راهنمای ثبتنام پذیرفتهشدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد
پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس
بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد
برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.