به گزارش ثریا شهید لاریجانی بر این باور است که مسئله بنیادین در حکمرانی ایران، نبود نظریه فلسفی منسجم از عدالت اجتماعی است. این کمبود باعث نوسانهای ۱۸۰ درجهای سیاستگذاریها شده: از ملیسازی و دولتی کردن کارخانهها تا تأکید محض بر رقابت اقتصادی تا توزیع گسترده یارانهها. رهبر شهید انقلاب این وضعیت را حرکت آونگی یا زیگزاگی مینامید. علی لاریجانی این فقدان را ریشه اختلال در تحقق عدالت و پیشرفت میدانست. عدالت در اندیشه او زیرساخت بنیادین حکمرانی است، نه ارزشی تشریفاتی.
لاریجانی عدالت سیاسی-اجتماعی در غرب را رصد میکند که یا انکار میشود یا به آزادی تقلیل مییابد. فون هایک عدالت توزیعی را کلیشهای میانتهی و سراب میخواند و تاکید داشت که «امپراتور لباسی بر تن ندارد»! کنایه از بی معنایی عدالت. (F. A. Hayek, 2024, p.68) رابرت نوزیک دولت را به حداقلی محدود میکند. (Nozick, 2013, p. 332) . رالز نظریه را به عدالت سیاسی برای جوامع لیبرال-دموکرات محدود ساخت. لاریجانی معتقد است سوسیالیسم با مساواتطلبی استعدادهای برتر را سرکوب میکند. لیبرالدموکراسی نیز با نادیده گرفتن عدالت به انحراف میگراید. شاخصهای ششگانه بانک جهانی عدالت اجتماعی را درج نکردهاند. (ر.ک. لاریجانی، ۱۴۰۳، ص۱۸۶)
شهید لاریجانی با تاثیر از شهید مطهری بر این باور است که عدالت در قرآن همدوش توحید، هدف تشریع نبوت و فلسفه امامت است. آیه ۲۵ سوره حدید «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» نشان میدهد هدف بعثت انبیا، برپایی عدالت توسط مردم است. بنیان نظریه، فطرت است و هر استعداد طبیعی مبنای حق طبیعی است، حقوق طبیعی پیش از هر قراردادی وجود دارند و عدالت فقط اقتصادی نیست، بلکه ابعاد سیاسی، فرهنگی، علمی، قضایی و اجتماعی را شامل میشود. مطهری میگوید اگر فقیه به حکمی خلاف عدالت رسید، باید حکم را تغییر دهد؛ چون عدالت بر قواعد فقهی مسلط است. در همین راستا، لاریجانی نیز عدالت را زیرساخت پیشرفت می داند و آزادی ابزار است، نه هدف. نظام مردمسالاری، اقتصاد بازار رقابتی، رقابت علمی و فرهنگی همگی باید در پرتور نظریه عدالت برآیند و معنادار شوند.
از دیگر سو، لاریجانی بر چگونگی تعمیم و اجرای عدالت تأکید دارد. او چهار پیشنیاز این مهم را مجلس مقتدر، عقلانیت، قانونگرایی و عدالت می داند و بر گذار از حکمرانی آمرانه به مشارکتی؛ حاکمیت بر پایه اقناع، نه تحکم تاکید دارد و شش وظیفه حکومت را آمایش سرزمین، مشارکت عمومی، تکافل اجتماعی، امنیت، حفظ هویت ایرانی-اسلامی، استقلال بر می شمارد.
باتوجه آن چه بیان شد، لاریجانی سه گانه عقلانیت، اعتدال و گفتار سنجیده را در دیدگاه و رفتار خویش جمع کرد: عقلانیت یعنی قانون بر اساس دادههای عقل بشری؛ اعتدال یعنی پرهیز از افراط سوسیالیستی و تفریط لیبرالی؛ گفتار سنجیده یعنی عدالت، مستلزم گفتگوی علمی مبتنی بر مبانی فلسفی منسجم است.
لاریجانی، علی. عقل و سکون در حکمرانی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۴۰۳.
A. Hayek ,Law, Legislation, and Liberty: A New Statement of the Liberal Principles of Justice and Political Economy, Routledge, 2024.
Nozick, Robert. Anarchy, State, and Utopia. With a new foreword by Thomas Nagel. New York: Basic Books, 2013.
شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران
متن تشکر سید مجید موسوی از مهدی رسولی+عکس
پیرمرد بیرجرندی در اوج طوفان پرچم ایران را بر زمین نینداخت
«تیرانداز زبردست» با استقبال کودکان و نوجوانان به چاپ دوم رسید
تارا و رؤیای داشتن یک تلفن همراه شخصی
رمان «فرار از زنگ ورزش» برای نوجوانان منتشر شد
قصه گویی یک اسباببازی ارزان اما اثرگذار برای کودکان
ارسطوی پایتخت با یک سریال جدید به شبکه یک آمد
جناب خان و الیکا عبدالرزاقی به آنتن تلویزیون برگشتند
اسلامهراسی علیه زنان محجبه در اروپای سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است
عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟
بازتاب گسترده پیام رهبر انقلاب به مناسبت برگزاری حج در رسانههای بین المللی
شرایط تغییر مدرسه در مرداد و شهریور اعلام شد
درخواست رئیس جمهور: زمینه حضور اساتید برجسته برای انتقال آموزشهای نوین فراهم شود
آییننامه «توسعه مشارکتهای مردمی از طریق تشکیل هیئت امنا در مدارس دولتی» تصویب شد
آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد
این دعای عرفه را بخوانید تا ببینید چرا پدران ما قرنهاست حسین حسین (ع) میگویند
روزه گرفتن در روز عرفه چه حکمی دارد؟
توصیه آیت الله جوادی آملی برای انجام این عمل در روز عرفه
از ظهر تا غروب عرفه؛ این ساعتها را از دست ندهید
آمار ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ به حدود یک میلیون نفر رسید
جریمه چند میلیون دلاری و سنگین در انتظار گوگل در اروپا
رئیسجمهور مصوبه بازگشایی اینترنت بینالملل را ابلاغ کرد
صفحه اینترنت پرو از سایت همراه اول حذف شد+عکس
روایت وزیر ارتباطات از بازگشایی اینترنت
۵۰ برج فناوری احداث میشوند: ۳ دانشگاه پایلوت زیست بومی نوآوری میشود
«سعی صفا و مروه» در حج نماد چیست؟
افزایش پذیرش دانشجوی شهریهپرداز در دانشگاه تربیت مدرس
تائید ۱۲ رئیس دانشگاه و رئیس شهرک علمی صنعتی اصفهان
جزئیات برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاه تربیت مدرس و علم و صنعت اعلام شد
کلاسهای دانشگاه شریف تا اطلاع ثانوی مجازی شد
کارمند گوگل در پی اعتراض به همکاری با رژیم صهیونیستی اخراج شد
مصوبات مهم جلسه ستاد فضای مجازی درباره وضعیت اینترنت اعلام شد
۱۷ هزار نسخه خطی کمنظیر و در معرض خطر دیجیتال سازی شد
«آدم با صدای بلند برای فرزندانش گریست» کتاب شد
کتابهایی خواندنی برای بچههای ایران
فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟
اگر خرمشهر آزاد نشده بود چه اتفاقی میافتاد؟
پیام آیتالله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی
دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست
الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس
شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس
محسن شریفیان به مدرسه میناب رفت+عکس
«مثلی لا یبایع مثله» شعار اربعین حسینی امسال شد
راهکارهای مدیریت اضطراب دانشآموزان در روزهای امتحان چگونه است؟
امتحانات نهایی دانشآموزان مجازی میشود؟
عملیات بیتالمقدس در ۲۰ کتاب درسی ثبت میشود
امام باقر (ع) احیاگر مرجعیت علمی اهل بیت و پیشگام مبارزه با تحریف دین
یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد
تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد
ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان
تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه علم و صنعت اعلام شد
جزئیات امتحانات و کلاسهای ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد
بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص
پاسخ یحیی گلمحمدی به یاوه گویی ترامپ +عکس
اعتراف غم انگیز نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات درباره استفاده از هوش مصنوعی
نمایشگاه کتاب تهران تمدید شد
نگاهی به حقوق فرزندان در آینه تربیت الهی
توصیه امام باقر (ع) برای اصلاح جامعه چه بود؟
رباتی که امید را به کودکان مبتلا به ام اس بازگرداند
رباتهای انساننما در مزارع چین مشغول به کار شدند+عکس
موشک «نیو گلن» پس از سانحه دوباره مجوز پرتاب گرفت
قلمرو مهآلود یک ستاره در حال مرگ رصد شد
فرمانده اولین پرواز انسانی به مریخ یک میلیاردر است+عکس
علت زنگ نزدن طلا کشف شد
استرس خاطرات شما را نابود میکند
مهلت ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۵ تمدید شد
«اردیبهشت کتاب» به دلیل استقبال گسترده مردم تا جمعه ۸ خرداد تمدید شد
بهترینهای جشنواره کن از نظر منتقدان/ فیلم اصغر فرهادی کجاست؟
چرا برنامه شهیدیفرد در میان پربازدیدهای تلویزیون نبود؟
شعار دهه امامت و ولایت اعلام شد: غدیر، میثاق امت با ولایت
آغاز ثبتنام پانزدهمین دوره ارزیابی تخصصی قاریان و مدرسان قرآن کریم
حجت الاسلام پناهیان: مردم پس از میدان سراغ میز مدیران خواهند رفت
ثبت نام یک میلیون و ۱۸۷ هزار دانش آموز کلاس اولی آغاز شد
آغاز سال تحصیلی آینده و اجرای موفق پروژه مهر دغدغه اصلی آموزش و پرورش
کلاسهای تحصیلات تکمیلی دانشگاه شریف از این تاریخ حضوری میشود
تأملی پیرامون دانشگاه آزاد در میانه تحولات اخیر کشور
ثبت نام بیش از ۵۷۰ هزار نفر در کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجومعلم
شرایط اسکان دانشجویان دانشگاه تهران چیست؟ اینجا بخوانید
فعالیت شرکت تاکسی خودران وایمو در یک شهر دیگر تعلیق شد
جزئیات امتحانات و کلاسهای ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد
ارائه راهکارهای شبکه سازی با نخبگان خارج از کشور
ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان
تکذیب اعلام زمان برگزاری آزمون سراسری یک هفته پیش از امتحانات نهایی تکذیب شد
مهلت انتخاب رشته کاردانی مهارتی تمدید شد
بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص
تغییرات تقویم آزمونهای علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
آخرین وضعیت برگزاری کنکور سراسری و کارشناسی ارشد در سال ۱۴۰۵
بازخوانی حکمت صدرایی توسط جمعی از فلاسفه به صورت مجازی
حجت الاسلام پناهیان: مردم پس از میدان سراغ میز مدیران خواهند رفت
۴۰ شرکت دانش بنیان در جنگ تحمیلی سوم به صورت کامل تخریب شد
آغاز ثبتنام پانزدهمین دوره ارزیابی تخصصی قاریان و مدرسان قرآن کریم
شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس
تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه علم و صنعت اعلام شد
سمعکهای جدید میتوانند سینگالهای مغز را بخوانند
این بازی ویدئویی قابلیت تشخیص افسردگی شدید را دارد
کلاسهای تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد
دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست
پیام آیتالله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی
الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس
ثبت نام بیش از ۵۷۰ هزار نفر در کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجومعلم
تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد
آنچه در این هفته گذشت و واکنش به مجریان اسلحه به دست تلویزیون
وقتی کتاب کنج خلوتی برای برای خانوادههای آسیبدیده از جنگ شد
فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟
علت زنگ نزدن طلا کشف شد
یک مستند از سقوط هواپیمای آمریکایی در اصفهان ساخته میشود
چرا برنامه شهیدیفرد در میان پربازدیدهای تلویزیون نبود؟
پرویز خرسند اولین سردبیر هفته نامه سروش دار فانی را وداع گفت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.