دلالتی بر جهاد ابتدایی از آیات قرآن نمی‌توان پیدا کرد

کد خبر: 2125

تاریخ انتشار: سه شنبه 26 ارديبهشت 1396 - 10:57

اسحاق طاهری:

دلالتی بر جهاد ابتدایی از آیات قرآن نمی‌توان پیدا کرد

طاهری، نویسنده و پژوهشگر گفت: از آیات قرآن دلالتی بر جهاد ابتدایی نمی‌توان پیدا کرد. از منظر فلسفه اسلامی در خصوص جهاد کار جدی صورت نگرفته است که مناسب است به این مهم پرداخته شود.

به گزارش شبکه علمی ثریا، پنجاه و نهمین جلسه گروه علمی فلسفه سیاسی مجمع عالی حکمت اسلامی با موضوع نظریه دفاع انگاری جهاد ابتدایی با ارائه دکتر اسحاق طاهری برگزار شد.

وی ابتدا در مورد معناشناسی جهاد و دفاع گفت: جهاد، جنگی است که با اعلام اولیه و اتمام حجت بر طرف مقابل با حضور پیامبر یا امام یا فردی منصوب از طرف یکی از این دو، برای ابلاغ پیام الهی به مردم ساکن در بلاد کفر صورت می گیرد. دفاع، جنگی است که در برابر دشمن متجاوز به سرزمین و حقوق مسلمانان رخ می دهد، البته دفاع اسلامی نیز مشروط به شرایطی است که آن را از دیگر گونه های دفاع متمایز می سازد. تفکیک این دو نوع جنگ از یکدیگر در آثار فقها و مشروط دانستن جهاد به حضور مباشر یا غیر مباشر معصوم سبب شده است تا کسانی از اهل سنت، به ویژه وهابیت، شیعه امامیه را از مخالفان جهاد بدانند. همچنین مشروط دانستن جهاد به حضور مباشر یا غیر مباشر معصوم در ظاهر موهم آن است که در غیبت امام معصوم، بخشی از رسالت او که گسترش پیام حق در بلاد غیر مسلمین است، تعطیل باشد.

طاهری در ادامه سخنانش اظهارداشت: نظریه دفاع انگاری جهاد، سرشت و ذات جهاد ابتدایی را چیزی جز دفاع نمی داند. با این بیان که از یک سو انسانها حق دارند که پیام پیامبران الهی را بشنوند، اعم از اینکه آن را بپذیرند یا نپذیرند. از طرف دیگر، ابلاغ پیام الهی به بندگان حق الله است. چنین حقوقی رسالت الهی پیامبران را شکل داده است اما به هر دلیل، پیام به طور شایسته به همه آحاد انسانها نرسیده است. لذا ایفای این حقوق مستلزم فعالیت هایی است که انجام آن صاحبان قدرت را در برابر حق می شوراند و تقابل شکل می گیرد. بنابر این به نظر می رسد که این دو قسم جهاد به لحاظ ماهیت یکسانند و بر این اساس، می توان با تامین عاملی (شبیه اجماع) که لوازم حضور مباشر یا غیر مباشر معصوم را تا حدی تامین کند، آن را در هر زمانی که لازم و مقدور باشد، عملی دانست.

وی با اشاره به اینکه صرف نظر از ماهیت پیام، ما امروزه شاهد حرکت های استکبار جهانی به بهانه دفاع از حقوق بشر در مناطق مختلف جهان هستیم، بیان کرد: شکل و ظاهر حضور استکبار مستند به تعابیر به ظاهر حق طلبانه اما در اصل ظالمانه است و همین صورت ظاهر بسیاری را از رفتار جنایتکارانه استکبار مجاب می کند و باب اعتراض را می بندد، یعنی خود بشریت پذیرفته است که حق یا حقوق عامی دارد که می تواند توسط دیگران از هر رنگ و نژادی که باشند حمایت و ایفاد گردد.

این محقق تصریح کرد: حکمت مشروط دانستن جهاد ابتدایی به حضور معصوم همان گونه که امام خمینی (ره) ذکر کرده اند آن است که چنین تقابلی که غیر مسلمین طرف قرار می گیرند، کلیت تقابل و رفتار مجاهدان و فرماندهان از مسیر حق خارج نشود و دفاع از حق صورت ظالمانه پیدا نکند و چون معلوم شد که جهاد اسلامی کشورگیری مانند سایر کشورگیری ها نیست البته باید تشکیل حکومت اسلامی در تحت نظر امام عادل یا به امر او بشود تا به این امر اقدام شود و گر نه چون کشورگیری دیگر جهانیان شود که آن از حکم خرد بیرون و از بیدادگریها و ستمکاریها بشمار می رود و اسلام و تمدن و عدالت اسلامی از آن دور و بری است.

وی با اشاره به اینکه بزرگانی چون علامه طباطبایی، شهید مطهری، آیت الله جوادی و آیت الله مصباح ماهیت دفاعی جهاد ابتدایی را تبیین کرده اند، گفت: از سخنان امام خمینی (ره) در باب ضرورت تشکیل حکومت چنین برمی آید که جهاد ابتدائی را در غیبت امام معصوم جایز می داند و اهمیت حیاتی برای آن قائل است. قدرت اسلام از منظر امام (ره) اهمیت بنیادی دارد و وحدت امت، عنصر محوری در قدرت اسلام است. امام تشکیل حکومت را شرط اجتناب ناپذیر برای تحقق وحدت امت و تشکیل وطن اسلام می داند. با تحقق وطن اسلام، قدرت حاصل و زمینه دعوت و ابلاغ پیام الهی فراهم می گردد.

طاهری در پاسخ به این سؤال که پس تکلیف جهاد ابتدایی چه می‌شود؟، گفت: به نظر می‌رسد دو نوع جهاد نباشد بلکه ماهیت جهاد متفاوت باشد. از آیات قرآن دلالتی بر جهاد ابتدایی نمی‌توان پیدا کرد. از منظر فلسفه اسلامی در خصوص جهاد کار جدی صورت نگرفته است که مناسب است به این مهم پرداخته شود. برخی از فقها به جهاد ابتدایی بدون حضور امام معصوم قائل هستند، برخی علی الاحوط می‌گویند ولی برخی دیگر می‌گویند اگر فقیه جامع الشرائط مصلحت بداند، حکم به جهاد می‌دهد. برخی که جهاد ابتدائی را اشکال گرفته‌اند، از آیه 29 سوره توبه برداشت کرده اند.

وی تأکید کرد: اینکه برخی بزرگان مثل علامه طباطبائی بر جهاد ابتدائی تأکید داشتند حتما دلائلی داشته است. به نظر جنگ در اسلام دفاعی است و تحلیل‌های بزرگان بر همین نکته تأکید دارد فقط یک جا امر بر هجوم و جنگ تهاجمی داریم که اگر مردم از گرسنگی در حال تلف شدن هستند می توانند جنگ را شروع و تهاجم کنند، و عقل هم برای بقاء بر همین امر تأکید دارد. امام خمینی(ره) اگر بحث جهاد ابتدائی را مطرح می‌کند، یک مکانیزمی برای عصمت در نظر می‌گیرد.

منبع: مهر

ارسال نظر

حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

پربازدیدها
آخرین اخبار

پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟

پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰

عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد

نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی

نسل امروز بی اراده‌تر از نسل قبل است؟

از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوه‌ای از حرم بانوی کرامت

حجت‌الاسلام قمی: مردم نمی‌گذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد

جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت

خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه

«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج

چرا عرفان‌های نوپدید برای جوان امروز جذاب‌اند؟

نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال

شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمی‌کند؛ آغاز ایمن‌سازی

«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی

حسین علیزاده مهمان «هم‌کلام» می‌شود

بازی «بوم‌بوم» با حضور خانواده شهید طهرانی‌مقدم رونمایی شد

«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد

محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور می‌شد؟

اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست

رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریم‌های علمی برنامه‌ریزی می‌کنیم

روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی

توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!

برگزیدگان ‌بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند

اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفته‌شدگان تخصصی و فوق‌تخصصی پزشکی

علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟

مهلت مجدد ثبت‌نام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاه‌ها

تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی داده‌های دانشگاهی

آمار جالب از ازدواج‌های دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواج‌های دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته

آزمون‌های کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار می‌شود

روبات‌ها در لهستان راهپیمایی کردند

ورود تاکسی‌های خودران به ناوگان اوبر در لندن

آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش

وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبت‌نام در مدارس دولتی ممنوع است

برنامه‌های «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا می‌شود

انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایه‌گذاری در ۷هزار شرکت نوپا

کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد

آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد

ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم

تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود

بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی

آیا اصرار بر تفاوت‌های فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی می‌ریزد؟

انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود

«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاء‌شهابی رونمایی می‌شود

نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیم‌گری

نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین

در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت

حل موضوع حجاب با «مسئله‌مندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم

خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست

فروش «رویای نیمه‌شب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت

نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم

بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!

رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطره‌ای ملی تبدیل شد

تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موج‌های عملیات نصر-۲ شلیک شده بود

نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره می‌خورد

آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت

افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی

انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد

سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز می‌شود

ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵

جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار

دانشمندی که جواب سوال‌هایش را از آسمان می‌خواست

ادامه حاشیه‌های «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد

کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت

جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد می‌شود

موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتاب‌مجله "آورد"

فراخوانی برای جمع آوری «ایده‌های برتر قرآنی»

موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمی‌شود

مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در می‌آورد

تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک

خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران

آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه

مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار می‌کنند

هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود

منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد

ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهش‌های حدیثی و دینی

پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته می‌شود

یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار می‌کنند

واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون