به گزارش ثریا آنها نه صنف مشخصی دارند و نه اینکه در دفاتر قانونی فعالیت میکنند که بشود به راحتی از کارشان سر درآورد؛ هر چند که هیچ کار عجیبی هم نمیکنند و فعالیتشان کاملا علمی است، چون سر و کارشان با مباحث کاملا علمی و استراتژیک است. با فرمولها و نرم افزارهای آماری که مو را از ماست بیرون میکشد.
دانشجویان تحصیلات تکمیلی و شغلی به نام پایان نامه نویسی
«پایان نامه نویسان» قشری که این روزها بدنه اش را بیشتر دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی تشکیل داده اند روی صحبت ما هستند. راجع به خرید و فروش پایاننامه خیلی گفته شده و شنیدهایم. خیلیها از این موضوع به عنوان از بین رفتن حیثیت علمی کشورمان یاد میکنند و وزارت علوم هم بارها اعلام کرده است که در این زمینه برخورد جدی خواهد کرد.
اما ما که پایاننامه را میخریم، یک طرف ماجرا هستیم و آنها که پایاننامه مینویسند، سوی دیگر ماجرا. سوی دیگر ماجرا دانشجویانی هستند که پایان نامه را به دلایلی که در گزارش قبلی به بخشی از آن پرداختیم و در ادامه نیز خواهیم پرداخت، نمینویسند و سوی دیگر دانشجویانی هستند که نوشتن پایان نامه دانشجویان دیگر را بر عهده میگیرند.
شما هم صدایشان را در میدان انقلاب شنیدهاید؟ صدای همان «دادزنها»ی معروف که همیشه یک تراکت در دست دارند و فریاد میزنند: «پایاننامه، پروپوزال، مقالات آی اس آی». آنها اغلب شما را به انتهای پاساژها یا دفترهای مخصوص هدایت میکنند تا با پرداخت یک مبلغ دو یا سه میلیون تومانی پایاننامه مورد نظرتان را سفارش دهید.

چند سالی است که موضوع خرید و فروش پایاننامه به عنوان یک آسیب جدی در مقاطع تحصیلات تکمیلی مطرح شده است. دو پرسش اساسی در اینجا مطرح است: نخست اینکه چرا برخی پایاننامه میخرند؟ دوم اینکه چرا برخی پایاننامه میفروشند؟ در خصوص پرسش اول باید گفت: گرچه پایاننامه ابزار مهمی است که دانشجو از طریق آن میتواند به رشد علمی دست یابد، اما افزایش سرسام آور پذیرش دانشجو در این مقاطع باعث شده تا بسیاری از دانشجویان در حد و اندازهی تحصیلات تکمیلی نباشند و در نتیجه، سواد یا انگیزهی نوشتن پایاننامه را نداشته باشند. پاسخ پرسش دوم نیز به نوعی به همین نکته بازمیگردد. افزایش پذیرش دانشجو و نبود بازار کار باعث شده است تا برخی از فارغالتحصیلان به پایاننامهنویسی برای دانشجویان روی آورند.
برای بررسی بیشتر پیش یکی از دانشجویانی میروم که این روزها خودش نیز درگیر رساله دکتری است، اما در شغلی که این روزها کمابیش به «پایان نامه نویس» اتلاق میشود؛ مشغول کار است.
پایان نامه نویسی یک شغل نیست
مهناز یک «پایاننامهنویس» است؛ یک دختر جوان ۲۹ ساله که چیزی نمانده مدرک دکتریاش را در یکی از شاخههای روان شناسی دریافت کند. او در خصوص شرایط کاری خود اینطور میگوید: حدودا سه سالی است پایان نامه نویسی برای دانشجویان را آغاز کرده ام. البته این کار نه یک کار همیشگی است که بشود روی آن خیلی حساب باز کرد، نه از نظر من یک شغل محسوب میشود. اما خب برای گذران امرار معاش دانشجویی با شرایط من که از شهرستان هم به تهران آمدم و هزینههای جاری زندگی برایم سخت است، همین هم کفایت میکند.
بعضا شرایطی پیش میآید که خیلی از پایان نامه نویسها یک سال را فقط روی یک پایان نامه هم وقت گذاشته باشند، اما همه کسانی که مثل من این راه را انتخاب کرده اند میدانند این شغل یک کار فصلی است. اما با توجه به وضعیت اشتغال، شاید طبیعی باشد که افراد به این شغلها روی بیاورند.
البته مهناز مدعی است که پایاننامهنویسی شغلی نیست که فقط دانشجویان به آن روی آورده باشند: من استاد دانشگاهی را میشناسم که با دفتر فنی نزدیک دانشگاه تبانی میکند که خودش امور پایاننامهها را دست بگیرد. چیز عجیبی هم نیست؛ وقتی یک استاد دانشگاه که اتفاقا هیئت علمی هم هست، درآمدی حدود سه میلیون تومان دارد به این شغل روی بیاورد و کسب درآمد کند. بعضی از اساتید وقتی دیدند این کار پول خوبی دارد گاهی خودشان هم پایاننامه مینویسند. مثلا استاد راهنمایی را دیدهام که وقتی قرار است دانشجویش پایاننامه بنویسد بعد از مدتی که اعتمادش را جلب کرد میگوید که حالا اگر فرصت نمیکنی من کسی را میشناسم که پایاننامه مینویسد، پول را به حساب استاد میریزند و آن یک نفر هم خود استاد است. چون خودش هم استاد راهنماست مشکلی پیش نمیآید. اما در رشتههایی مانند فنی یا پزشکی برخی از استادان هستند که به خاطر اینکه کار دانشجو را تصویب کنند میگویند این کار باید آزمایش شود و هزینهای بابت این کار از دانشجویان میگیرند.

چه میشود که دانشجو به دنبال پایان نامه حاضر آماده میآید؟
از او در خصوص علل مراجعه اکثر دانشجویان برای گرفتن پایان نامه میپرسم: خیلی از دانشجویانی که پیش من میآیند دل خوشی از استاد مشاور و یا راهنمای خود ندارند. میگویند نه کمکی میکنند نه اصلا آنها میبینند. اکثرا گیج و مستاصل هستند، بعضی میخواهند فقط یک چیزی اراده دهند و از شر دانشگاه خلاص شوند. عدهای به خاطر آشنا نبودن با نرم افزارهای آماری به امثال من مراجعه میکنند، بعضی هم کلا از اول حس و حال پایان نامه نویسی ندارند، میروند یک موضوع را تصویب میکنند، پولش را میدهند، نمره را میگیرند و خلاص!
به او میگویم با این حال پایاننامهنویسی هیچگاه در کشور ما یک شغل رسمی و قانونی محسوب نمیشود، چه میشود که کار دانشجوی دکتری ما باید پایان نامه نویسی شود تا کار کردن در حوزهای که مرتبط با رشته او باشد: آیا مسئولان فکری به حال بیکاری دانشجویان دکتری کردهاند؟ اگر فکری کردهاند، خب من باید به خاطر کارم پاسخگو باشم. شما حتما میدانید که در شرایط اقتصادی کنونی جامعه چندین خلاء حول یک آدم تحصیلکرده وجود دارد. خیلی دانشجویان مقاطع ارشد و دکتری فقط دانشجو که نیستند. کارمند هستند، زن و بچه دارند. پول شهریه و پایان نامه، پول اجاره خانه و هزار بدبختی دیگر. اگر شما عوامل مختلف را کنار هم قرار دهید، میبینید که کار ما بسیار آبرومندانه است.
فکر نکنید پول پارو میکنیم
مهناز میگوید: مردم فکر میکنند همه کسانی که در خیابان انقلاب داد میزنند؛ مقاله، پایان نامه وپروپزال نونشان در روغن است، در حالی که اصلا اینگونه نیست. بوده اند دانشجویان عزیزی که پول ما را ندادند و یا مثلا سه فصل از کار پایاننامهشان را که انجام میدهیم تا به استادشان نشان دهند، دیگر پیدایشان نمیشود و میگویند پایاننامه بد بود و استاد راهنما کارمان را قبول نکرد. بعد کلی با ما دعوا میکنند و پولمان را نمیدهند؛ در صورتی که خیلیهایشان دروغ میگویند.
او معتقد است: پایان نامه برای دانشجویان یک چیز کاملا تشریفاتی شده و تقریبا دادن کار پایان نامه نویسی به مراکز خصوصی و پایان نامه نویسها در میان دانشجویان دانشگاههای دولتی و آزاد جا افتاده است. من هم دانشجو بودم و میدانم که کم کاری در این زمینه به دو طرف باز میگردد هم دانشجو و هم استاد.

دانشجو و رمقی که ندارد؛ مساله این است
اغلب دانشجویانی که به من مراجعه میکنند حتی برای تحصیل در مقاطع بالاتر نیز انگیزهای ندارند، آن وقت چطور میتوان از این جوان انتظار کار کردن روی یک پروسه سنگین و وقت گیر مثل پایان نامه را داشت. آنها فقط مدرک میخواهند همین و بس. از طرف دیگر شاهد این ماجرا نیز هستم که بعضی دانشجویان، علاقهمند به نوشتن پایان نامه و مطرح شدن آن در سطح کلان هستند، اما به آنها پر و بال داده نمیشود. از شانس بدشان اگر گیر استاد بی خیالی هم بیفتند که فقط روز دفاع آن هم تلفنی باید دعوتش کرد؛ دیگر بی جان و بی رمق راسته خیابان انقلاب را برای سپردن کار پایان نامه در پیش میگیرند. البته هستند دانشجویانی که این کار را نمیکنند و پایان نامه را هرطور شده خودشان مینویسند، اما با خون دل!
ما فقط وعده دیده ایم نه عمل
این دانشجو با بغض میگوید: فکر نکنید با یکی دو میلیون برای هر پایان نامه که آن هم معلوم نیست چه تعداد در کل سال باشد، زندگی یک دانشجو که باید خرج یک خانواده را هم بدهد میچرخد. امثال کسانی مثل من این کار را شرافتمندانهترین کار ممکن در شرایط فعلی و بیکاری جامعه میدانیم. لااقل از علم و توانایی که داریم پول درمی آوریم. اگر شغل دیگری برای من دانشجو با مدرک دکتری دارند بگویند. ما که فقط از مسئولین وعده دیده ایم نه عمل.
این حرفهای مهناز من را یاد صحبتهایی که چند وقت پیش با یکی از اساتید دانشگاه علوم ارتباطات آزاد تهران مرکز داشتم میاندازد. این استاد میگفت: «ویروس پایان نامه نویسی» از ۱۰ سال پیش در کشور شیوع پیدا کرد و یکی از علل مهم آن حجم عظیمی از فارغ التحصیلان بیکار در مقاطع ارشد و دکتری است که از بیکاری روی به پایان نامه نویسی آورده اند.
این استاد همچنین یکی از مشکلات اکثر دانشجویان در امر پایان نامه نویسی را، ضعف آنها در روش تحقیق رشته تحصیلی و عدم تسلط بر نرم افزارهای آماری میدانست که دانشجویان را مجبور میکند انجام این امور را به بیرون بسپارند.
در آخر...
به نظر میرسد اوضاع پایان نامه نویسی در کشور مستلزم یک صافی باشد. یک صافی که همه چیز را زیر و رو کند و برخی مبانی را از نو جای گذاری کند. این سردرگمی و نبود مدیریتی صحیح بر روند کار استاد و دانشجو در کارپایان نامه و همچنین نبود مدیریت صحیح بر مساله جذب دانشجو و در مقابل بازار کار آنها در جامعه؛ برای جامعه علمی زنگ خطر خواهد بود. زنگ خطری که البته چندین سال است صدایش تا ساختمان شیشهای وزارت علوم، ساختمان سه گوش بهارستان و ... رسیده است.
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس
نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی
ابراز همدردی الهام پاوه نژاد در واکنش به حملات دشمن به جنوب کشور
چرا غرب از آیتالله خامنهای هراس داشت؟
اینفوگرافیک/در چه صورت از آزمون جامع دکتری معاف میشویم؟
شیاطین در سوگ لیندسی گراهام +عکس
چت جی تی پی از دسترس خارج شد
هشدار سازمان سنجش درباره فعالیت صفحات جعلی در شبکههای اجتماعی
پیام تسلیت وزیر علوم در پی شهادت دانشجوی دانشگاه هرمزگان
تفکیک پذیرش سوابق تحصیلی از آزمون؛ تأکید معاون آموزشی وزارت علوم بر بازه زمانی واحد
گذراندن ۷ واحد درسی از میان دروس ارائه شده معارف اسلامی برای این دانشجویان الزامی شد
معاون علمی رئیس جمهور بر توسعه زیرساختهای کوانتومی تاکید کرد
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
گلوله مخصوص ساقط کردن پهپادهای سریع توسط روسیه ساخته شد
پسر استیو جابز به سرطان مبتلا شد
تبریک رئیس فرهنگستان علوم به قهرمانان المپیادهای جهانی ریاضی و فیزیک
تصویری از تبلت جدید سامسونگ لو رفت +عکس
درمان ناباروری مردان با سلولهای بنیادی در آزمایشگاه
ستونهای غلیظ دود در مرزهای مشترک عراق و کویت+عکس
دود از پایگاه آمریکایی بلند شده از خاک عراق قابل مشاهده است +عکس
کشف یک محراب تاریخی در پاسارگاد+عکس
لیندسی گراهام که امروز به درک واصل شد که بود؟ +عکس
اتحادیه اروپا فیس بوک و اینستاگرام را تهدید کرد
ایلان ماسک مالک اوپن ای آی را به سرقت تجاری محکوم کرد
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کلاسهای تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
گروههای امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمترسانی زائران پرداختند
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.