به گزارش ثریا تصور کن؛ رباتی را به استخدام درآورده‌ای که بیشتر کارهای روزمره‌ات را انجام می‌دهد.

خسته‌ای یا کمر درد امانت را بریده است ولی یک ربات داری که وسایلت را جا به جا می‌کند و حتی از پله‌ها بالا و پایین می‌برد.

حوصله آشپزی نداری یا ترجیح می‌دهی به جای آشپزی مطالعه کنی و آشپزی‌ات را به یک ربات می‌سپری که حتی خودش غذا را هم سرو می‌کند.

تشنه‌ای و از گرمای هوا کلافه شده‌ای که ربات خانگی‌ات یک نوشیدنی خنک با اندازه گیری دقیق مواد و ترکیب صحیح برایت آماده می‌کند.

حتی کارهای فنی خانه را هم انجام می‌دهد.

مهم‌تر از همه اینکه این خدمتکار خانگی، حقوق نمی گیرد، مرخصی نمی رود، در روزهای تعطیل هم کار می‌کند و نیاز به غذا و استراحت هم ندارد.

* رباتیک چیست؟

شاید این‌ها روزی فقط در حد تصور و تخیل بود یا از طریق جلوه‌های ویژه در فیلم‌ها محقق می‌شد، اما این روزها ساخت ربات‌ها تخیل نیست بلکه علمی است که محققان کشورمان هم به آن دست یافته‌اند و بسیاری از ربات‌های انسان‌نما از سوی محققان داخلی ساخته شده است.

رباتیک شاخه‌ای میان رشته‌ای از مهندسی و علم است که شامل مهندسی مکانیک، مهندسی برق و علوم رایانه و چند رشته دیگر می‌شود.

از طریق این فناوری ماشین‌ها به گونه‌ای ارتقا می‌یابند که جایگزین انسان شوند.

رباتیک از کلمه ربات مشتق شده‌است. خود کلمه ربات برای نخستین بار از سوی نویسنده‌ای از اهالی چکسلواکی به نام کارل چاپک و در نمایشنامه‌ای به اسم کارخانه ربات‌سازی روسومدر سال 1920 معرفی شد.

کلمه روبات از واژه اسلاوی روبوتا به دست آمده‌است که در اصل به معنی کارگر به کار می‌رود. 

پروفسور آلن مک ورث از دانشگاه بریتیش کلمبیا کانادا نخستین بار موضوع ربات‌های فوتبالی را در مقاله ای سال 1992 مطرح کرد و سپس در کتابی به نام بینش رایانه ای سیستم، تئوری و کاربرها آن را بیشتر توضیح داد.

در سال های بعد این پیشنهاد بارها طرح و نخستین دوره مسابقات ربوکاپ جهانی/RoboCup در سال 1997 در ناگویای ژاپن، مشهور به پایتخت رباتیک جهان برگزار شد.

مسابقات ربوکاپ که در واقع در زمینه دانش رباتیک و هوش مصنوعی است از سوی فدراسیون بین‌المللی ربوکاپ هر ساله برگزار می‌شود.

* رباتیک در ایران

مسابقات ربوکاپ از سال ۱۹۹۶ در ژاپن آغاز شد و در سال ۱۹۹۷ بین المللی شد، در سال ۱۹۹۸ تیم های ایرانی در این مسابقات شرکت کردند که ابتدا تیم‌هایی از دانشگاه‌های صنعتی شریف و صنعتی اصفهان در این مسابقات شرکت کردند و از سال ۲۰۰۲ تیم‌های دانشگاه آزاد وارد این مسابقات شدند.

همواره ایران در حوزه تولید دانش رباتیک جزء برترین کشورهای حال حاضر دنیا بوده به طوری که محققان ایرانی جزء به روزترین دانشمندان این حوزه  به شمار می روند.

کشورهای مطرحی از آلمان، آمریکا، ژاپن، چین، کانادا، فرانسه، ایتالیا، هلند و مکزیک در این حوزه بسیار فعال هستند.

مرتضی موسی‌خانی رئیس کمیته ملی ربوکاپ کشور با بیان اینکه تیم‌های ایرانی همواره جزء تیم‌های برتر مسابقات جهانی بوده است، گفت: ما در حوزه رباتیک بین کشورهای خاورمیانه پیشرو هستیم و کشورهای منطقه تازه در حال ورود به این علم هستند.

به گفته وی، ایران در تولید علم رباتیک جایگاه خوبی دارد، البته جایگاه ایران در استفاده از ربات‌ها در صنعت پایین است که باید در این زمینه بیشتر کار کنیم. 

ایرانی‌ها در سال‌های مختلف مقام‌های بسیاری را در مسابقات جهانی کسب کرده‌اند و در آخرین مسابقات جهانی در سال ۲۰۱۸ با حضور بیش از 400 تیم‌ قدرتمند از کشورهایی مانند ایران، آلمان، آمریکا، پرتغال، اتریش، چین، برزیل، هلند، ترکیه، مکزیک، ژاپن، کانادا و سنگاپور، در بخش دانشجویی و در لیگ ربات شبیه ساز امداد تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، به مقام اول رسید و قهرمان شد.

در لیگ ربات انسان نما سایز نوجوان تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین در بخش رقابت فنی دراپ این به مقام نخست رسید و در رقابت بخش اصلی نایب قهرمان شد؛ در لیگ ربات انسان نما سایز کودک نیز تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین نایب قهرمان شد؛ این تیم همچنین دو مقام هم در بخش رقابت فنی کسب کرد.

در لیگ ربات امداد گر واقعی تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین عنوان نایب قهرمانی را از آن خود کرد؛ این تیم همچنین مقام اول در بخش بهترین ربات در کلاس جابجایی اجسام را به خود اختصاص داد.

در لیگ ربات‌های صنعتی تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین مقام سوم را کسب کرد؛ در لیگ شبیه ساز دو بعدی تیم مدرسه انرژی اتمی مقام سوم مسابقات را به خود اختصاص داد؛ در بخش دانش‌آموزی و در لیگ امدادگر خط دانش‌آموزی، مقام اول بخش اصلی و مقام بهترین طراحی سخت افزار به تیم کاوش از دبیرستان‌های دانش و قلم رسید؛ در لیگ امدادگر فضای مشترک تیم سینا از دبیرستان ابوعلی سینا به مقام سوم رسید.

در لیگ فوتبالیست سبک وزن تیم رسا از اصفهان دوم شد و عنوان بهترین روحیه تیمی به تیم هگزاگونال از اصفهان رسید و عنوان بهترین ارایه نیز به تیم مدرسه سلام اختصاص یافت.

* تمجید از علم رباتیک ایران

پروفسور برنارد راث از اعضای فدراسیون جهانی ربوکاپ و استاد دانشگاه استنفورد کالیفرنیا در گفت‌وگویی گفته است: به نظرم علم رباتیک در ایران همانند کشورهایی مانند آمریکا، آلمان و ژاپن پیشرفت داشته و همه تجهیزاتی که در این کشورها وجود دارد در ایران هم دیده می شود و این کشور همراه با سایر کشورهای جهان در حال پیشرفت در علم رباتیک است.

چانجیوچو رئیس فدراسیون روبوکاپ آسیا نیز در مراسم افتتاحیه مسابقات روبوکاپ آسیا و اقیانوسیه گفت:  ایران در حوزه روبوکاپ رشد بسیار خوبی داشته و این دانش خلاق در ایران پله‌های ترقی را طی کرده است به طوریکه ایران می‌تواند بزرگ‌ترین خانواده رباتیکی را داشته باشد.

* ایران میزبان بزرگ ترین رویداد علمی آسیا اقیانوسیه

ایران در علم رباتیک به سطحی رسیده است که امسال میزبانی دومین دوره مسابقات ربوکاپ آسیااقیانوسیه را برعهده داشت.

این مسابقات در دو بخش دانشجویی و دانش‌آموزی و در 22 لیگ با حضور بیش از 250 تیم از 16 کشور جهان شامل مالزی، روسیه، سنگاپور، چین، ژاپن، آمریکا، انگلیس، برزیل، تایلند، استرالیا، آلمان، کره‌جنوبی، امارات، قزاقستان، افغانستان و تیم‌های قدرتمند جمهوری اسلامی ایران پیگیری شد.

در بخش دانشجویی شرکت کنندگان در لیگ‌های ربات امدادگر واقعی، ربات خانگی، ربات صنعتی، ربات فوتبالیست سایز کوچک، ربات فوتبالیست سایز متوسط، ربات فوتبالیست انسان‌نما، ربات فوتبالیست استاندارد پلت فرم، ربات پرنده، ربات زیردریایی، ربات شبیه ساز و ربات شبیه ساز امداد و همچنین در بخش دانش آموزی در لیگ‌های ربات امدادگر در بخش باز و لاین، ربات فضای مجازی در بخش فضای اولیه و ثانویه، ربات فوتبالیست سبک وزن، ربات فوتبالیست وزن آزاد، لیگ  Insita، لیگ Rescue و لیگ شبیه ساز با یکدیگر رقابت می‌کنند.

حضور جان چانجیو چو رئیس فدراسیونربوکاپ آسیا و اقیانوسیه، ریبرو و لوی عضو هیات امنای فدراسیون جهانی ربوکاپ و مشچریاکوف عضو هیات امنای فدراسیون ربوکاپ آسیا و اقیانوسیه و همچنین استادانی از دانشگاه سین جو آی چین به عنوان میهمان ویژه، از نکات قابل توجه در بزرگ‌ترین رویداد علمی رباتیک آسیا و اقیانوسیه بود.

* ارائه دستاوردهای تمام ایرانی در مسابقات ربوکاپ آسیااقیانوسیه

در حاشیه‌ این دوره از مسابقات نمایشگاه دستاوردهای رباتیک دانشگاه آزاد اسلامی قزوین در حوزه‌های ربات اطفای حریق، ربات جابه‌جایی اجسام از نوار نقاله و بسته‌بندی، ربات جابه‌جایی افراد ناتوان در استخر آب، خودروی برقی دو نفره و تعداد زیادی از محصولات نرم‌افزاری نیز ارائه شد.

یکی از این دانشجویانی که نخستین ربات آتش نشان کشور را در این مسابقات ارائه کرده بود، گفت: این ربات در شرایط سخت وارد عمل می‌شود و می‌تواند همانند یک نیروی آتش نشان خبره کارها را پیش ببرد، به طوریکه اگر در زمان وقوع حادثه ساختمان پلاسکو چنین رباتی داشتیم شاید فاجعه در آن سطح رخ نمی‌داد.

* جوانان ایرانی از ربات، فوتبالیست ساختند

در دومین دوره مسابقات آسیااقیانوسیه، ربات‌های فوتبالیست ایرانی عرضه شده بود که این ربات‌ها در لیگ‌های جهانی هم به مقام‌ و مدال‌هایی دست یافته بودند.

همچنین دانشجویی که در زمینه هوش مصنوعی در این مسابقات شرکت کرده بود، نیز گفت: ما رباتی را ساخته‌ایم که صفر تا صد آن تولید داخل است در صورتی که ربات سایر کشورهای آسیایی که اکنون در این مسابقه قرار دارند به صورت مونتاژ است.

در این نمایشگاه صندلی استخر ویژه معلولان نیز عرضه شده بود، این صندلی برای نخستین بار در دانشگاه قزوین طراحی و ساخته شده و نمونه خارجی این محصول ۱۱ هزار دلار است که محققان ایرانی موفق شدند این صندلی را با حدود ۴۰ میلیون تومان آن را طراحی  کنند که در صورت تولید انبوه این قیمت کمتر هم می‌شود.

ربات امدادگر ربات دیگری بود که بازدیدکنندگان پس از بازدید از این ربات با لبخند رضایت محل را ترک می‌کردند چرا که ساخت چنین ربات‌هایی از سوی محققان کشورمان نوعی امید و اطمینان در دل هموطنان ایجاد می‌کند.

البته محققان ایرانی در کنار تمام این پیشرفت‌ها انتظار حمایت و اعتماد از سوی مسؤولان و مردم را هم دارند.

منبع: فارس