کد خبر: 52095
ف
مرگ و میر واقعی ناشی از سرطان کاهش یافته است
رئیس انجمن علمی ایمنی زیستی ایران معتقد است که به دلیل بهره مندی مردم از مزایای فناوری های نوین، مرگ و میر واقعی ناشی از سرطان طی ۲۶ سال گذشته ۱۰ درصد کاهش داشته است.

به گزارش ثریا بهزاد قره یاضی در یادداشتی تحلیلی، موضوع نگرانی از بروز سونامی سرطان در کشور را مورد بررسی قرار داد و تاکید کرد: ایجاد نگرانی و جهت دهی اشتباه به جای هدایت صحیح علمی در زمینه شیوع سرطان منجر به تشدید اضطراب و تاثیرات سوء خواهد شد.

در این یادداشت آمده است: « برخی رسانه­ های عمومی با استفاده از «جاذبه ترس» با مطرح کردن اعداد خام و داده­‌های بدون تحلیل گاهی مدعی بروز سونامی سرطان در کشور شده و از این منظر بر نگرانی­های متنوعی که در جامعه امروز ایران وجود دارد می­‌افزایند. اگرچه یکی از فواید ایجاد نگرانی می­‌تواند دقت در انتخاب سبک زندگی و نوع تغذیه باشد، اما اگر این ایجاد نگرانی به جای اینکه با هدایت صحیح علمی همراه باشد، با جهت­‌دهی اشتباه و ارجاع به روش­های منسوخ همراه شود، منجر به تشدید اضطراب و تاثیرات سوء خواهد شد.

این یادداشت در پی تبیین علل افزایش آمار مرگ و میر ناشی از سرطان و ارایه تصویری کلان و نزدیک به واقع در این مورد و بررسی صحت یا عدم صحت وقوع سونامی سرطان در ایران است.

آمار مربوط به سرطان در ایران و جهان

 در مورد سرطان انواع آمار را باید به دقت از یکدیگر تفکیک کرد:

۱) تعداد مبتلایان به سرطان

۲) تعدا مرگ و میر ناشی از سرطان

۳) نسبت تعداد مبتلایان به جمعیت (نرخ ابتلا)

۴) نسبت آمار فوت ناشی از سرطان به جمعیت (نرخ مرگ و میر)

آنچه گاهی به اشتباه مورد استفاده قرار می‌­گیرد «تعداد ابتلای به سرطان» و نه «مرگ و میر ناشی از سرطان» است. در ایران بر اساس آمار ارائه شده از سوی مسئولان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۳۹۵، پنجاه و چهار هزار ایرانی در اثر سرطان دار فانی را وداع گفته‌­اند. این میزان در سال ۱۳۶۹ معادل بیست و چهار هزار مورد بوده است.

مشاهده این داده‌­ها به ویژه وقتی با اخبار مربوط به میزان ابتلای به سرطان همراه شود (بروز ۱۱۰ هزار سرطان جدید در ایران)، در نگاه اول ما را به این نتیجه خواهد رساند که سونامی سرطان در ایران در حد اعلای فعالیت خود است. اما برای اتخاذ تصمیم و نتیجه‌­گیری صحیح، تجزیه و تحلیل دقیق و تخصصی داده‌­ها ضروری است.

ارتباط میزان جمعیت و میزان ابتلا به سرطان و مرگ و میر ناشی از آن

ارتباط میزان جمعیت و میزان ابتلا به سرطان و مرگ و میر ناشی از آن بی نیاز از توضیح است. بدیهی است هر چقدر جمعیت بیشتر باشد، میزان ابتلای به سرطان و مرگ و میر ناشی از آن افزایش خواهد یافت.

بنابراین میزان ابتلای به سرطان باید با در نظر گرفتن شاخص «جمعیت» مورد بررسی قرار گیرد. بدون در نظر گرفتن این شاخص، مشاهده می شود که تعداد مرگ و میر ناشی از سرطان، بر اساس آمار وزارت بهداشت طی ۲۶ سال (۱۳۹۵-۱۳۶۹)، ۲.۲ برابر شده است.

اما چنانچه «نرخ مرگ و میر ناشی از سرطان» را در نظر بگیریم،تصویر قدری متفاوت خواهد بود. زیرا براساس گزارش مرکز آمار ایران در سال ۱۳۶۵ جمعیت ایران ۴۹ میلیون و ۴۴۵ هزار و ۱۰ نفر بوده که در سال ۹۵ به ۷۹ میلیون و ۹۲۶ هزار و ۲۷۰ نفر رسیده است. بنابراین نرخ سرطان که معمولا به تعداد مرگ و میر در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت بیان می‌­شود در سال ۱۳۶۵، ۸.۴ و در سال ۱۳۹۵، ۶.۷ برآورد می شود. در نتیجه تحلیل داده­‌ها نشان می­‌دهد که افزایش سرطان نه ۲.۲ برابر بلکه ۱.۳ برابر شده است. اما برای تحلیل صحیح‌­تر و دستیابی به نتیجه دقیق­‌تر نمی‌­توان از شاخص‌­های اساسی دیگر چشم­‌پوشی کرد.

امید به زندگی

به زبان ساده، امید به زندگی میانگین سن فوت مردمی است که در یک کشور زندگی می­‌کنند. در ایران در سال ۱۳۵۷ امید به زندگی ۵۹.۷۵ سال بود و حتی از کشور عراق (۶۱.۱ سال) هم پایین‌­تر بود. اما امید به زندگی ایرانیان در سال ۱۳۹۵ به ۷۵.۶ سال رسیده است. این به مفهوم افزایش میانگین ۲۰ سال به طول عمر مردم ایران است و دستاورد ارزشمندی است که حاصل تلاش جمهوری اسلامی ایران برای تغییر وضعیت بهداشت و سلامت مردم است.

این دستاورد به همراه خود موجب افزایش درصد جمعیت سالمندان بالای ۷۰ سال هم می­‌شود. وقتی در جامعه­‌ای امید به زندگی زیر ۶۰ سال باشد طبیعتا تعداد افراد بالای ۷۰ سال کمتر و در جامعه‌­ای که امید به زندگی ۷۵ سال باشد تعداد افراد بالای ۷۰ سال بسیار بیشتر خواهد بود.

ارتباط سن بالای ۷۰ سال و وقوع سرطان

سرطان اگرچه در همه سنین قربانی می­‌گیرد، اما نرخ مرگ و میر ناشی از سرطان در میان افراد بالای۷۰ سال بسیار بالاتر از سایر گروه­‌های سنی است. مطابق بررسی ها در سال ۱۳۹۵ بیشترین بروز سرطان در گروه سنی ۷۹-۷۵ سال مشاهده شده است.

بنابراین چنانچه امید به زندگی ایرانیان در سال ۱۳۶۹ ملاک عمل قرار گیرد و تعداد مرگ و میر ناشی از ابتلا به سرطان در افراد بالای ۷۰ سال برآورد شود، مشاهده خواهد شد که نرخ سرطان نه تنها افزایش نداشته بلکه کاهش هم داشته است. اما شاخص مهم دیگر برای بررسی میزان نرخ ابتلا به سرطان «افزایش قدرت تشخیص سرطان» است.

افزایش قدرت تشخیص سرطان

واقعیت این است که در گذشته علت بسیاری از مرگ و میرها ناشناخته باقی می­‌ماند و با عناوینی همچون گرفتگی روده، گیر کردن غذا در گلو، دق کردن و موارد متعدد دیگری توجیه می­‌شد. در سال ۱۳۶۹ فوت بسیاری از کسانی که به علت ابتلای به سرطان از دنیا می­‌رفتند بخاطر عدم توانایی تشخیص این بیماری در آمار سرطان ثبت نمی­‌شد. به عبارت دیگر، «آمار واقعی مرگ ومیر ناشی از سرطان» در سال ۱۳۶۹ و در گذشته بیشتر از «آمار ثبت شده سرطان» است.

اما امروز به مدد روش­های دقیق تشخیص، هم درمان امکان پذیرتر شده و نسبت مرگ و میر به ابتلا کاهش پیدا کرده است و هم آمار واقعی سرطان دقیق­‌تر، واقعی­‌تر و بالاتر از گذشته ثبت می‌شود.

با جمع­‌بندی همه موارد باید گفت که سونامی سرطان در ایران صحت ندارد و مردم ما به جای هراس از مرگ ناشی از سرطان بهتر است از ۱۶ سال میانگین افزایش طول عمر خود که ناشی از بهبود خدمات بهداشتی و درمانی است لذت ببرند.

پس چنانچه مشاهده می شود مرگ و میر واقعی ناشی از سرطان طی ۲۶ سال گذشته نه تنها افزایش نداشته بلکه ۱۰ درصد کاهش داشته است. علت اصلی این امر اگرچه موضوع این یادداشت نیست، اما به طور اختصار به دسترسی بیشتر مردم به غذای سالم از جمله محصولات تراریخته و برنامه‌های واکسیناسیون اطفال در ۴۰ سال گذشته و در یک کلام بهره مندی مردم از مزایای علوم و فنون نو ارزیابی می شود.

نکته آخر

تکیه بر جاذبه ترس و عبارات جذاب ژورنالیستی مانند «سونامی سرطان»، بستر مناسب را برای سوداگران متقلب و سودجو فراهم می­‌کند تا مردم را نسبت به دستاوردهای علمی و صنعتی بدبین و آن­ها را به سمت نوستالوژی «قدیما» سوق دهند.

بارزترین مثال در این مورد سوق دادن مردم به سمت عدم واکسیناسیون اطفال، خرید روغن­‌های فاقد نظارت سازمان غذا و دارو از عطاری­‌ها و یا محصولاتی که تحت عنوان ارگانیک و با شعار غیر­علمی «هرچه طبیعی­‌تر است، سالم­‌تر است»، به فروش می­‌رسند.

این در حالی است که به استناد ده­ها مقاله معتبر علمی نمایه شده در ISI ، که توسط برخی از دانشمندان کشور در کتاب «سلامت و ایمنی محصولات کشاورزی ارگانیک» گرد­آوری شده است، میزان آفلاتوکسین (یک ترکیب سرطان­زا) در محصولات ارگانیک بسیار بیشتر از محصولات غیر ارگانیک است.

سوق دادن مردم به سبک زندگی مبتنی بر بازگشت به گذشته که با ارائه آمارهای فاقد تجزیه و تحلیل­‌های تخصصی تشدید می­‌شود، بر یافته­‌های علمی جهان امروز منطبق نیست و امید می رود این یادداشت مقدمه­‌ای برای ایجاد بستر بحث و گفتگو و نقد علمی در میان دانشمندان این حوزه در جهت حفظ سلامت جامعه، باشد.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

برنج و شکر چرا گران شد؟

توصیه‌های تغذیه‌ای همزمان با بازگشایی رستوران‌ها

ونزوئلا پول بنزین ایران را چگونه می‌دهد؟

عذرخواهی مجری خانم صداوسیما از مردم قم

چطور دو واتساپ روی یک گوشی داشته باشیم؟

انتقال مالکیت گوشی دست‌دوم را فراموش نکنید

برخورد کهکشانی ممکن است باعث ایجاد منظومه شمسی شده باشد

جدول زمانی آموزش تلویزیونی پنجشنبه ۸ خرداد اعلام شد

دانشگاه‌ها و مدارس خوزستان همچنان تعطیل خواهد بود

تاثیر افزودن ادویه‌ها به وعده غذایی در کاهش التهاب

تولید تست ۳۰ ثانیه‌ای تشخیص کرونا در کشور

فشارخون بالا در هنگام ورزش کردن نشانه بیماری قلبی است

آلاینده‌های زیست محیطی موجب تغییر میکروبیوم‌های روده می‌شوند

ارتباط رژیم غذایی سرشار از لبنیات و کاهش ریسک دیابت و فشارخون

مرگ زن کپرنشین کرمانشاهی دردسرساز شد

استوری گذاشتن آقای نماینده در مجلس+عکس

گزینه نهایی ریاست مجلس مشخص شد

ابتلای ۴۲ کارگر نوکیا به کرونا در هند

الگوریتم‌های فیس بوک به تفرقه انگیزی دامن می‌زنند

فشار نمایندگان مجلس و مسئولان استانی برای اجرای آمایش آموزش عالی

طرح‌های ۸گانه آمایش آموزش عالی ظرف ۵ سال اجرا می‌شود

امتحانات پایان ترم دانشگاه خواجه نصیر غیرحضوری شد

خسارت ۳ میلیارد دلاری کرونا به دانشگاه‌های استرالیا

آشتی علوم انسانی و علوم پزشکی در مبارزه ایران با کرونا

خودکشی یک جوان از ساختمان وزارت کار+عکس

واکنش علی ضیا به زلزله امروز تهران +عکس

اطلاعات تازه فاش شده از قتل رومینا

بوسیدن پرچم ایران توسط فرمانده نفتکش فورچین+عکس

مادر رومینا اطلاعات جدیدی درباره قتل دخترش داد

استقرار ۳۰۰ شرکت دانش‌بنیان در مرکز نوآوری دانشگاه امیرکبیر

آخرین تصمیم برای دانشجویان خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی یزد

تنها دانشجویان دارای واحد عملی اسکان خوابگاهی دارند

محل زلزله امروز در تهران +عکس

وزیر علوم درگذشت عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان را تسلیت گفت

امتحانات دانشگاه علوم پزشکی مشهد به صورت حضوری برگزار می‌شود

سیدحسن خمینی در صحن مجلس +عکس

بورس بالاخره سبزپوش شد

قیمت سکه ۷ خرداد ۱۳۹۹ به ۷ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان رسید

کاهش فشارخون ریسک ابتلا به زوال عقل را کم می‌کند

دارویی که از آلودگی به اچ.آی.وی جلوگیری می‌کند

زندگی در شرایط قرمز مشهد +عکس

استوری عجیب پسری که با رومینا فرار کرد+عکس

اینستاگرام‌گردی این نماینده روی صندلی مجلس+عکس

باغ ارم شیراز بعد از سه ماه باز شد+عکس

نماینده مجلس در حال تماشای لایو اینستاگرام+عکس

تفاوت سهام عدالت ۵۳۰ هزار تومانی با ۴۹۰ هزار تومانی چیست؟

هجوم دلالان برای ثبت‌ نام خودرو

سانسور مو‌های رومینا در این روزنامه+عکس

طرح حمایتی استارت آپ‌های آسیب دیده از کرونا رونمایی می‌شود

لپ تاپ جدید اچ پی با عمر باتری ۲۹ ساعت

توئیتر صحت توئیت‌های ترامپ را زیر سوال برد

تعویق امتحانات نهایی یا اجرای پروتکل‌های سختگیرانه؟

ابلاغ دستورالعمل مدیریت نگهداری و تعمیرات فضاهای آموزشی و ورزشی

هیئت دولت مصوبه نظام رتبه‌بندی معلمان را اصلاح کرد

آغاز ثبت نام آزمون دانشنامه دندانپزشکی از ۱۷ خرداد

طرح گفتمان نخبگان علوم انسانی با قوت بیشتر استمرار می‌یابد

چه کسانی از امتحانات الهی سربلند بیرون می‌آیند؟

آموزش مجازی به ۷۰۰ هزار دانشجوی دانشگاه آزاد

خواب عمیق ظریف هنگام سخنرانی روحانی+عکس

نمی‌خواهیم مجلس درتقنین ونظارت کوتاه بیاید/ وظیفه مجلس اجرایی نیست

حلق‌آویز کردن روباه‌ها در البرز+عکس

سوگندنامه نمایندگان مجلس+عکس

دستورالعمل جدید برای بازگشایی دانشگاه‌ها اعلام شد

قفل‌شکن آیفون لو رفت

رفتار زشت افسر آمریکایی در خیابان جنجالی شد+عکس

مجلس با نمایندگان فعال و پاکدست در رأس امور خواهد بود

معنادارترین تصویر افتتاحیه مجلس+عکس

جوان‌ترین و مسن‌ترین نماینده مجلس یازدهم+عکس

جای خالی نماینده‌ای که بر اثر کرونا از دنیا رفت+عکس

پای قالیباف به مجلس باز شد+عکس

استقبال گرم از نفتکش ایرانی در بندر ونزوئلا+عکس

دفن جنجالی این تاجر در قبرستان بقیع+عکس

بازیگر معروف پایتخت ازدواج کرد+عکس

جدیدترین تصویر از مهران مدیری و پسرش+عکس

تخم گذاری این پرنده در بدترین جای ممکن+عکس

این هندو ۸ ساعت خودش را وسط آتش دفن کرد+عکس

آخه چرا این کارو می‌کنید؟ +عکس

تصویرِ متفاوت رومینای ۱۴ ساله در این روزنامه+عکس

وسایلی که رهبر انقلاب از آن‌ها استفاده می‌کند+عکس

اقدام عجیب میرسلیم قبل از افتتاح مجلس

لباس روحانی تلویزیون خبرساز شد +عکس

توئیت محسن رضایی جنجالی شد+عکس

تمساح هیتلر از دنیا رفت+عکس

تصویر شوکه کننده از مهدکودک کره شمالی+عکس

معنادارترین تصویر افتتاحیه مجلس+عکس

صدیقه کیانفر درگذشت +علت فوت

واکنش این مرد در لحظه ورود به حرم امام رضا(ع)+عکس

محل دپوی خودروهای ایرانی لو رفت+عکس

تصاویر دلهره‌آور از بازگشایی حرم‌های مطهر +عکس

مهمان جنجالی امشب برنامه دورهمی+عکس

علت برگشت خوردن ۲۰۰ واگن هندوانه صادراتی به ترکیه

تصویری از مسافر شمال که همه را ناراحت کرد +عکس

آمار بسیار زیاد کرونا در این استان +جزئیات

اطلاعات تازه فاش شده از قتل رومینا

مقصر ۸۰ میلیونی شدن پراید پیدا شد

جسد رومینا به پزشکی قانونی منتقل شد+عکس

این افراد فردا برای فروش سهام عدالت خود به بانک بروند

علت خجالت آور خروج قطار مشهد از ریل+عکس

تصویری که فضای مجازی را شوکه کرد+عکس

تصویری که باعث خشم آمریکایی‌ها شد+عکس

سرنوشت دردناک این زرافه‌ بعد از ورود به ایران+عکس

بی‌خیال‌ترین مسافر شمال+عکس

از هواپیمای مسافربری پاکستان چیزی باقی نماند+عکس

عروس و داماد با فاصله چهل سانت +عکس

ترامپ برای اولین بار ماسک زد+عکس

گدایی با رعایت فاصله اجتماعی در خیابان+عکس

فوت ۱۱۲ نفر از طلاب و روحانیان +جزئیات

مشکل سانسوری باباطاهر عریان حل شد+عکس

حلق‌آویز کردن روباه‌ها در البرز+عکس

علی لاریجانی قبل از پایان ریاست+عکس