کد خبر: 62584
ف
انسان مضطر حضور خدا را در قلب خویش احساس می کند/ انسان پساکرونا
انسان مضطر و دل‌شکسته و رنجور از بیماری جهان‌گیر کرونا، بیش از هر زمان دیگری حضور خداوند را در قلب خویش احساس می‌کند و آمادگی بازگشت به درگاه او و امتثال فرامین الهی را دارد.

به گزارش ثریا نعمت الله کرم اللهی، مدیر گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم (ع) در یادداشتی به اثرات کرونا در سطح جهانی پرداخته است؛

از روزی که آدم ابوالبشر بر فطرت الهی سرشته و با آموختن اسماً مسجود فرشتگان شد، دشمنی عنود و متکبر کمر به اغوا و ریشه‌کنی خود و ذریه‌اش بست. اولین ضربه این دشمن، هبوط انسان از بهشت و گرفتاری او به انواع ابتلائات بود. در تمام طول تاریخ حیات بشر در زمین نیز تلاش‌های خستگی‌ناپذیر شیطان به گونه‌ای ثمربخش استمرار یافته و توانسته اکثر ذریه آدم را در شمار لایعقلون قرار داده و بسترساز هلاک آنها شود.

در این میان بسا اقوام و قریه‌های نافرمانی که دچار عقوبت سخت الهی شده‌اند تا مایه عبرت دیگران شوند، اما دریغ که «ما أَکْثَرَ الْعِبَرُ وَ أَقَلَّ الإِعْتِبارُ» و این درب هم‌چنان بر این پاشنه چرخیده و بشر غفلت‌زده نه تنها بر نفس خویش پای ننهاده بلکه با اختیار خویش درب خانه وجودش را به روی شیطان گشوده و او را بر اسب چموش نفس خویش سوار کرده و فرصت ترک‌تازی در جهت پی‌گیری هوس‌های خود را به او داده است. گرچه بشر در طول حیات خود بارها از سوراخ شیطان گزیده شده و هیچ‌گاه هم عبرت نگرفته است، اما در تمام دوران پیشامدرن، کفر و شرک و نفاق و فسق او بیشتر عملی و فاقد پشتوانه نظری بوده است. اما، در پانصد سال اخیر با برپایی تمدن مدرن و اتخاذ هستی‌شناسی سکولاریستی و انسان‌شناسی اومانیستی، نه تنها دنیاگروی عملی استمرار یافت و روحیه تکالب به دنیا تشدید شد، بلکه مکاتب فلسفی و نظریات علمی گوناگونی برای توجیه نظری و عقلی سکولاریسم و خودبنیادی انسان تولید و عرضه شده است.

بشر مدرن با اصالت بخشیدن به دنیا، یا ملحدانه متافیزیک و آخرت را انکار کرده و یا در صورت پذیرش آنها را در مرتبه‌ای فروتر از دنیا نشانده و با نگاه پراگماتیستی پذیرش آنها را منوط به سودمندی برای دنیا کرده است. بر این اساس، اگر اعتقاد به دین و باور به جهان پس از مرگ بتواند در سطح فردی به تولید معنای زندگی و ایجاد آرامش و در سطح اجتماعی به بازتولید هویت جمعی و انسجام اجتماعی منجر شود، درخور اهتمام و پذیرش است. اما اگر حفظ باورها و ارزش‌های دینی مستلزم کمترین هزینه فردی یا اجتماعی باشد، امری مذموم و ناپذیرفتنی است.

متأسفانه به دلیل جهان‌گستر شدن تفکر و فرهنگ مدرن، امروزه گفتمان سکولاریستی، به تعبیر لاکلا و موفه، به گفتمانی رسوب یافته و طبیعی تبدیل شده به گونه‌ای که تصور خلاف آن دشوار و تلقی همیشگی بودن آن امری بدیهی است. در این نگاه، مرگ نه امری رازآلود و انتقال دهنده انسان به سرای باقی که پدیده‌ای فنی و تکنیکال است که در نتیجه بروز نارسایی در کارکرد اعضای بدن رخ می‌دهد، بنابراین نه سرنوشتی محتوم بلکه امری گریزپذیر و قابل دستکاری است، به همین دلیل یکی از مهم‌ترین دستورکارهای امروز و فردای انسان مدرن نامیرایی و به تأخیر افکندن تاریخ انقضا عمر است. برای تحقق این رسالت نیز ظرفیت‌های علوم زیستی و هوش مصنوعی را به منظور مداخلات ژنتیکی و بهره‌گیری از نانو روبات‌ها برای ارتقا سیستم ایمنی بدن را به خدمت گرفته است.

این روزها با بروز بیماری کرونا و عبور آن از مرحله اپیدمی / همه‌گیری به پاندمی / جهان‌گیری، همه احاد بشر و از جمله انسان مدرن در مقابل وضعیتی آنومیک و بی‌سابقه قرار گرفته است که همه پیش‌فرض‌ها و یافته‌های ذهنی او را به چالش کشیده است. انسانی که در جهان پسانیچه‌ای توهم مرگ خدا را باور کرده و با چشم بستن بر آسمان، خود را متولی معنابخشی زندگی فردی و اجتماعی می‌داند، امروز در چنگال نامرئی مرگ گرفتار شده و خود را از هر زمان دیگری به نابودی نزدیک‌تر می‌داند. این انسان تمام تخیلات ذهنی خود درباب خودبنیادی بشر و توانایی او در تنظیم معادلات عالم را نقش بر آب دیده و دچار حالت «اضطرار» شده است. این اضطرار به اشکال گوناگون نمایان شده و تصاویر فراوانی از مناجات‌های جمعی اقشار مختلف در فضاهای عمومی انتشار یافته است که از تمام اسباب مادی قطع امید کرده و بارش‌های رحمت الهی را با تمام وجود درخواست می‌کنند.

به نظر می‌رسد، بیماری کرونا جلوه‌ای از دخالت اراده الهی برای برگرفتن حجاب غفلت از دیدگان انسان عافیت‌زده سرکش مدرن و تلنگری شدید برای بیدار کردن او از خواب منیت و نفس‌زدگی و سرسپردگی به شیطان باشد. دهه‌هاست که انسان مدرن دچار توهم غلبه بر مشکلات همیشگی بشر یعنی «گرسنگی» و «بیماری» و «جنگ» شده و خود را آماده پرداختن به دستورکارهای نوینی مانند «نامیرایی»، «سعادت ابدی» و «قدرت خدایی» می‌داند. البته این دستورکارها را نیز از طریق رسانه‌هایی چون سینما تصویرسازی کرده و تا حدودی به خود و دیگران باورانده است. در چنین شرایطی یک موجود میکروسکوپی تمام محاسبات انسان مدرن را در هم ریخته و صحنه‌ای بدیع از ناتوانی و سردرگرمی و پوشالی بودن قدرت‌های مادی را در مقابل چشمان جهانیان ترسیم کرده است، فرصت ویژه‌ای برای دگرگونی دل‌ها و بازنگری در احوال بنی‌آدم پیش آمده است.

انسان مضطر و دل‌شکسته و رنجور از بیماری جهان‌گیر کرونا، بیش از هر زمان دیگری حضور خداوند را در قلب خویش احساس می‌کند و آمادگی بازگشت به درگاه او و امتثال فرامین الهی را دارد. امروزه پایه‌های تمدن فطرت‌ستیز مدرن به شدت سست شده و شرایط برای دریافت بارقه‌های رحمت الهی مساعد شده است. دیگر بار فطرت الهی وجود انسان در فراسوی محاسبات و معادلات مادی و دنیایی چشم انتظار گشوده شدن گره سختی‌ها به سرپنجه تدبیر الهی است و مسیر خروج از سختی به آسانی را از او طلب می‌کند.

برای فهم و تفسیر انسان پساکرونا، نباید امیدی به ذخیره نظری و مفهومی علم مدرن بست، چرا که برای جولان در این وادی کُمیت این علم لنگ است. علم مدرن به دلیل ابتناء بر سکولاریسم و اومانیسم و ریشه داشتن در معرفت‌شناسی وحی‌ستیز و تجربه‌گرا، از دیدن و توصیف ساحت عقلانی و متافیزیک هستی و انسان کور و گنگ است. علم مدرن به دلیل کوری ذاتی نه چشمی بینا برای دیدن ابعاد الهی و فطری وجود انسان دارد و نه به دلیل گنگی ذاتی، زبانی گویا و رسا برای توصیف این ساحت دارد؛ بنابراین تمسک به علوم انسانی و اجتماعی مدرن برای فهم و توصیف انسان پساکرونا، به تعبیر کرایب نوعی خشونت زبانی علیه واقعیت این انسان است و استفاده از این زبان نه آشکار کننده حقیقت وجودی انسان، که نوعی حجاب مفهومی و نظری در مقابل فهم اوست.

شناخت و توصیف انسان پساکرونا جز با نگاه دینی و زبان فطرت امکان‌پذیر نیست. رسالت سنگین ما اینک عبور از محدودیت‌های علم مدرن و صورت‌بندی مفهومی چشم‌انداز دینی و تولید زبان متناسب با آن است. نگاه دینی و الهی به انسان پساکرونا اینک نه یک نگاه خاص در میان نگاه‌های بدیل که تنها نگاه حقیقی و سازگار با ظرفیت‌ها و واقعیت‌های مادی و متافیزیکی وجود این انسان است.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

استقرار ۳۰۰ شرکت دانش‌بنیان در مرکز نوآوری دانشگاه امیرکبیر

آخرین تصمیم برای دانشجویان خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی یزد

تنها دانشجویان دارای واحد عملی اسکان خوابگاهی دارند

محل زلزله امروز در تهران +عکس

وزیر علوم درگذشت عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان را تسلیت گفت

امتحانات دانشگاه علوم پزشکی مشهد به صورت حضوری برگزار می‌شود

سیدحسن خمینی در صحن مجلس +عکس

بورس بالاخره سبزپوش شد

قیمت سکه ۷ خرداد ۱۳۹۹ به ۷ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان رسید

کاهش فشارخون ریسک ابتلا به زوال عقل را کم می‌کند

دارویی که از آلودگی به اچ.آی.وی جلوگیری می‌کند

زندگی در شرایط قرمز مشهد +عکس

استوری عجیب پسری که با رومینا فرار کرد+عکس

اینستاگرام‌گردی این نماینده روی صندلی مجلس+عکس

باغ ارم شیراز بعد از سه ماه باز شد+عکس

نماینده مجلس در حال تماشای لایو اینستاگرام+عکس

تفاوت سهام عدالت ۵۳۰ هزار تومانی با ۴۹۰ هزار تومانی چیست؟

هجوم دلالان برای ثبت‌ نام خودرو

سانسور مو‌های رومینا در این روزنامه+عکس

طرح حمایتی استارت آپ‌های آسیب دیده از کرونا رونمایی می‌شود

لپ تاپ جدید اچ پی با عمر باتری ۲۹ ساعت

توئیتر صحت توئیت‌های ترامپ را زیر سوال برد

تعویق امتحانات نهایی یا اجرای پروتکل‌های سختگیرانه؟

ابلاغ دستورالعمل مدیریت نگهداری و تعمیرات فضاهای آموزشی و ورزشی

هیئت دولت مصوبه نظام رتبه‌بندی معلمان را اصلاح کرد

آغاز ثبت نام آزمون دانشنامه دندانپزشکی از ۱۷ خرداد

طرح گفتمان نخبگان علوم انسانی با قوت بیشتر استمرار می‌یابد

چه کسانی از امتحانات الهی سربلند بیرون می‌آیند؟

آموزش مجازی به ۷۰۰ هزار دانشجوی دانشگاه آزاد

خواب عمیق ظریف هنگام سخنرانی روحانی+عکس

نمی‌خواهیم مجلس درتقنین ونظارت کوتاه بیاید/ وظیفه مجلس اجرایی نیست

حلق‌آویز کردن روباه‌ها در البرز+عکس

سوگندنامه نمایندگان مجلس+عکس

دستورالعمل جدید برای بازگشایی دانشگاه‌ها اعلام شد

قفل‌شکن آیفون لو رفت

رفتار زشت افسر آمریکایی در خیابان جنجالی شد+عکس

مجلس با نمایندگان فعال و پاکدست در رأس امور خواهد بود

معنادارترین تصویر افتتاحیه مجلس+عکس

جوان‌ترین و مسن‌ترین نماینده مجلس یازدهم+عکس

جای خالی نماینده‌ای که بر اثر کرونا از دنیا رفت+عکس

پای قالیباف به مجلس باز شد+عکس

استقبال گرم از نفتکش ایرانی در بندر ونزوئلا+عکس

دفن جنجالی این تاجر در قبرستان بقیع+عکس

بازیگر معروف پایتخت ازدواج کرد+عکس

جدیدترین تصویر از مهران مدیری و پسرش+عکس

تخم گذاری این پرنده در بدترین جای ممکن+عکس

این هندو ۸ ساعت خودش را وسط آتش دفن کرد+عکس

آخه چرا این کارو می‌کنید؟ +عکس

تصویرِ متفاوت رومینای ۱۴ ساله در این روزنامه+عکس

وسایلی که رهبر انقلاب از آن‌ها استفاده می‌کند+عکس

اقدام عجیب میرسلیم قبل از افتتاح مجلس

جهش ژنتیکی عامل زوال عقل، خطر ابتلا به کرونا را افزایش می‌دهد

همکاری مصر و چین برای مهار کروناویروس

بررسی یک آتشفشان فعال با پهپاد

قیمت مسکن ملی در شهرهای کوچک چقدر است؟

آخرین قیمت طلا، سکه و ارز در بازار

آموزش خودمراقبتی به نوجوانان در یک برنامه تلویزیونی

تصویری که باعث خشم آمریکایی‌ها شد+عکس

جشنواره‌ای برای افزایش آگاهی دانش‌آموزان از کرونا

چند توصیه امتحانی برای دانش‌آموزان

گلف بازی‌ ترامپ در شرایط کرونا +عکس

آخرین وضعیت اصلاح سهمیه ورود به دانشگاه‌ها و حذف کنکور

بازیگر جنجالی از بارداری خود خبر داد +عکس

انتقال ۹ تن طلا از ونزوئلا به ایران؟

این شایعه درباره پدر رومینا رد شد

جدول زمانی برنامه‌های درسی ۷ خرداد شبکه‌های ۴ و ۷

نقش «مایکروبایوتا» روده‌ای در ابتلای کودکان به اوتیسم و چاقی

شایع ترین علت عقب ماندگی ذهنی کودکان

تهران می‌تواند انتقال دهنده ویروس کرونا باشد

آمار روزانه کرونا کاهش یافت

درخواست ۱۰ کشور برای خرید ماسک‌های نانوی ایرانی

باید شیوه زندگی جدیدی ابداع کنیم

عرضه واقعیت مجازی در قاب عینک استیو جابز

کرونا درآمد و سود چه شرکت‌های فناوری را کم کرد

چین قوانین حفظ اطلاعات شخصی کاربران را تصویب می‌کند

فرصت ثبت نام در آزمون فلوشیپ پزشکی تمدید شد

جشنواره دانشجویی پادکست با موضوع مقابله با کرونا برگزار می‌شود

تداوم فعالیت نشریات دانشجویی دانشگاه تهران در دوران کرونا

۳ مطالبه رهبری از دانشگاه آزاد اسلامی

دانشگاه علوم پزشکی آزاد به دنبال اخذ مجوز تخصص‌های پزشکی

لباس روحانی تلویزیون خبرساز شد +عکس

توئیت محسن رضایی جنجالی شد+عکس

تمساح هیتلر از دنیا رفت+عکس

تصویر شوکه کننده از مهدکودک کره شمالی+عکس

صدیقه کیانفر درگذشت +علت فوت

واکنش این مرد در لحظه ورود به حرم امام رضا(ع)+عکس

معنادارترین تصویر افتتاحیه مجلس+عکس

محل دپوی خودروهای ایرانی لو رفت+عکس

خداحافظی تهرانی‌ها با کرونا +عکس

تصاویر دلهره‌آور از بازگشایی حرم‌های مطهر +عکس

مهمان جنجالی امشب برنامه دورهمی+عکس

علت برگشت خوردن ۲۰۰ واگن هندوانه صادراتی به ترکیه

تصادف کامیون از پراید چیزی باقی نگذاشت+عکس

تصویری از مسافر شمال که همه را ناراحت کرد +عکس

آمار بسیار زیاد کرونا در این استان +جزئیات

مقصر ۸۰ میلیونی شدن پراید پیدا شد

جسد رومینا به پزشکی قانونی منتقل شد+عکس

این افراد فردا برای فروش سهام عدالت خود به بانک بروند

علت خجالت آور خروج قطار مشهد از ریل+عکس

تصویری که فضای مجازی را شوکه کرد+عکس

تصویری که باعث خشم آمریکایی‌ها شد+عکس

سرنوشت دردناک این زرافه‌ بعد از ورود به ایران+عکس

بی‌خیال‌ترین مسافر شمال+عکس

خواهر تتلو بازداشت شد+عکس

از هواپیمای مسافربری پاکستان چیزی باقی نماند+عکس

عروس و داماد با فاصله چهل سانت +عکس

ترامپ برای اولین بار ماسک زد+عکس

گدایی با رعایت فاصله اجتماعی در خیابان+عکس

فوت ۱۱۲ نفر از طلاب و روحانیان +جزئیات

مشکل سانسوری باباطاهر عریان حل شد+عکس