به گزارش ثریا شصت و چهارمین درسگفتار ماهانه اندیشه و عمل ۹ تیر ماه با موضوع «عدالت بهمثابه نفی تبعیض در اندیشه امام موسی صدر» از طریق پخش زنده در صفحه اینستاگرام مؤسسه برگزار شد.
محمد مهدی مجاهدی در ابتدای بحث عنوان کرد: امام موسی صدر، نظریهپرداز سیاسی نبود. واقعیت این است که او رهبر مؤسس است و اندیشه و عمل او به تأسیس مناسبات اجتماعی و مناسبات سیاسی جدیدی در جامعه لبنان انجامید. بنابراین ایشان هم مثل همه رهبران مؤسس، خود، زندگی و رفتارش را تئوریزه نمیکند، بلکه این دیگران هستند که میآیند و صورتبندیهای نظری مختلف را عرضه میکنند.
عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در ادامه از تعریف عدالت به ۲ قسم نام برد و توضیح داد: عدالت را به دو قسم تقسیم میکنند. گاهی جنبه توزیعی دارد و گاهی جنبه تصحیحی. وقتی به توزیع فرصتها، امکانات و منابع اشاره میکنیم، یعنی میخواهیم از نقطه صفر آغاز کنیم. اما واقعیت زندگی اجتماعی به این شکل نیست و در جریان است. بنابراین، این زندگی که جاری بوده انواع نابرابریها را ایجاد کرده است. بین فرودستان و فرادستان، بین مهاجران و ساکنان هر منطقه و … حال ما میخواهیم وارد شویم و نظم دهیم. این نظم عادلانه ۲جور میتواند باشد.
وی اضافه کرد: عدالت تصحیحی به معنای تصحیح روال گذشته. یعنی تمام نابرابریهای تاکنون را مفروض گرفته و از این به بعد عادلانه رفتار میکنیم. عدالت تصحیحی با نظر به بیعدالتیهای گذشته. درواقع سعی میکنیم با عدالت تصحیحی، زمین بازی را برای همه هموار و مسطح کنیم. و دیگری عدالت توزیعی که با نگاه به آینده عمل میکند.
مجاهدی در ادامه به فعالیت عدالت محور امام صدر در لبنان اشاره کرد و گفت: وقتی امام موسی صدر در لبنان شروع به فعالیت میکند، وضعیت این کشور مشخص است و دموکراسی اجماعی در آن وجود دارد، اما اقلیت و اکثریت نادرست میان طوایف، توزیع نابرابر سهمها و حقوق را در پی داشته و جامعه شیعه دچار فرودستی است و محرومان روز به روز محرومتر میشوند و مشکلات سیاسی و اجتماعی و درگیریهای داخلی سربرمیآورند.
این پژوهشگر تصریح کرد: در چنین زمینهای، امام صدر با ایده نفی تبعیض حرکتش را آغاز میکند. این جنبش به نام محرومان نامگذاری میشود و این نقطه آغاز مرتبط و مناسبی است که ببینیم محور اصلی منظومه فکری و سیاسی امام صدر چه بود. چرا که تعبیر ویژهای از محرومیت به دست میدهد. ایشان طی سخنرانیهایی که در جلد ۱۲ مجموعه گام به گام با امام منتشر شده، مبانی و سیر شکلگیری جنبش محرومان را توضیح میدهد. امام صدر تاکید میکند این جنبش طایفهای و قبیلهای نیست. حساسیت ما به نابرابری صرفاً متوجه نابرابریهای جامعه شیعه نیست و ما به محرومیت حاصل از نابرابری حساس هستیم، یعنی همه محرومان لبنان.
مجاهدی راه حل امام صدر را برای توزیع عادلانه امکانات و حقوق، حکومت فرادینی دانست و در توضیح آن گفت: «ایشان در دهه ۱۹۷۰ میلادی، ایده حکومت فرادینی را مطرح میکند که از زمان طرح خود ایده جلوتر است. ایشان شیوه حکومتی مشخصی را عنوان نمیکند، اما صریحاً میگوید حکومتی قابل قبول است که وقتی میخواهد امکانات و فرصتها را توزیع کند نسبت به شیعه و سنی بودن ما بیتفاوت باشد. او نحوه حکومت امام علی (ع) را همین میداند که به دشمنانش همانقدر سهم میدهد که به پیروان خودش. این نکته برجستهای است که در آرای ایشان به چشم میخورد و ظرفیت بالایی دارد که محور فهم ما برای نظریه سیاسی امام صدر باشد.
این استاد دانشگاه عنوان کرد: اگر از این دریچه نفی تبعیض زندگی سیاسی اجتماعی امام صدر را تئوری پردازی کنیم، جامعترین و وفادارترین شکل و صورت را از زندگی پرکوشش او به دست آوردهایم که هنوز از این منظر کاویده نشده و برای روزگار بیعدالتی و تبعیضهای امروز، مخاطب چنین تجربهای افراد بیشتری خواهند بود. روزگاری که در کشورهای متعدد و کشور خود ما افرادی از این بیعدالتی رنج میبرند که بخشی از آن نمود اعتراض خیابانی هم پیدا میکند.
وی یادآور شد: حال یک تجربه تأسیسی در اندیشه فرهنگی خودمان داریم که هنوز استخراج نشده و بکر است و میگوید نه تنها دیگری را باید به رسمیت شناخت، بلکه حقوق و برابری حقوق دیگری را هم باید به رسمیت شناخت و به آنها نمایندگی سیاسی داد. او در لبنان همین را دنبال کرد تا شیعیان هم همچون دیگر طوایف، مناصب حقوقی و سیاسی دریافت کنند.»
مجاهدی در پایان با اشاره به رویکرد جالب امام صدر درباره سکولاریسم گفت: «وقتی این چرخه عدالت کامل میشود که به رسمیت شناختن دیگری توأم با توزیع و بازتوزیع بدون تبعیض امکانات باشد و جالب است که ایشان میگوید اگر اسم این را سکولاریسم میگذارید من هم هستم. این هوشمندی درخشانی هست برای پل زدن روی تفاوتها. یعنی درست است که به عنوان رهبر شیعیان حرف میزند، اما با گفتار آنها که مستقل از دیانت هست و اسم آن را سکولاریسم میگذارند، همراهی میکند اما فراتر از این نه.
وی تصریح کرد: سکولاریسم مهاجم به معنای ضدیت با دین نه بیطرفی در برابر دین، اگر کسی تعلقی به گروه دینی پیدا کرد او را از پارهای از حقوق محروم میکند و عادلانه نیست. اگر این را کنار بگذاریم و اگر سکولاریسم برابری در برابر قانون و توزیع بدون تبعیض حقوق است، سکولاریسم هم عادلانه رفتار کرده و قابل قبول است. درواقع این گفتار جالب امام صدر ظرفیتهای زبانهای بیگانه را هم باز میکند اما با یک رویکرد شیعی.»
منبع: خبرگزاری مهر
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.