به گزارش ثریا - عمادالدین قاسمیپناه: دانشنامه آزاد ویکی پدیا بر اساس خرد جمعی نویسندگان، مبتنی بر تکنولوژی بلاکچین و بهرهگیری از قابلیت متنباز (open text) از ۱۵ ژانویه ۲۰۰۱ راهاندازی شد. حدود یکسال بعد هم، پس از آنکه اعلام شد در این دانشنامه، تبلیغات تجاری گنجانده نمیشود، دامنه آن از داتکام به دات اوآرجی تغییر یافت. این در حالی بود که کمتر از ۳سال بعد، یعنی در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) ویکیپدیای فارسی در دانشگاه صنعتی شریف با تلاش تعدادی از دانشجویان علاقهمند که تکنولوژیهای جدید را بررسی میکردند، متولد شد. پس از یکسال، تعداد مقالات این دانشنامه به عدد هزار رسید. همچنین در بهمن۱۳۸۴ تعداد ۱۰هزار مقاله در ویکیفارسی ثبت شد و از آن زمان تا به امروز این روند افزایشی ادامه داشته است؛ بهطوری که در ابتدای خرداد امسال شاهد به ثبت رسیدن ۸۰۰ هزار مقاله فارسی در این دانشنامه اینترنتی بودیم. این در حالی است که سال گذشته در همین زمان، حدود ۷۲۰ هزار مقاله در ویکیپدیای فارسی ثبت شده بود که اکنون، حدود ۱۲ درصد رشد را تجربه کرده است.
رتبه ۱۹ دنیا
ویکیپدیا بهگونهای برنامهریزی شده که تقریبا همه زبانها میتوانند با استفاده از آدرس اختصاصی، دارای سایت مختص به آن زبان باشند.
محسن سالک که چند سال است بهعنوان مدیر ارشد، در این دانشنامه فعالیت میکند، ، از ثبت ۸۰۰ هزار مقاله فارسی تا ابتدای خرداد ۱۴۰۰ در ویکیپدیای فارسی خبر میدهد. بهگفته او؛ «با این تعداد مقاله به زبان فارسی، اکنون در رتبه ۱۹ دنیا قرار گرفتهایم.»
اگرچه ویکیپدیای عربی در رتبه۱۸ قرار دارد، اما باید به این نکته توجه شود که جمعیت عربزبانهای دنیا حدود ۳۰۰ میلیون نفر است. درحالیکه آخرین آمارها نشان میدهد، کل جمعیتی که به زبان فارسی در جهان صحبت میکنند، بیش از۱۱۰ میلیون نفر است. همچنین تعداد کشورهایی که زبان رسمی آنها عربی است، با کشورهایی که زبان فارسی در آنها بهعنوان زبان رسمی پذیرفته شده، قابل مقایسه نیست. این در حالی است که سالک، جایگاه ویکیپدیای فارسی در میان رقبای منطقهای مانند ترکیه و دیگر کشورهای ترکزبان را مثبت ارزیابی میکند و میگوید که در رتبه بهتری قرار داریم.
پروژه بزرگ مشارکتی
از آنجا که ویکیپدیا نمیتواند برای کسب درآمد از تبلیغات بهره ببرد و حامی مالی هم ندارد، بنابراین همه کارها بهصورت داوطلبانه انجام میشود.
مدیر ارشد این دانشنامه آزاد فارسیزبان با اشاره به اینکه ویکیپدیای فارسی یکی از معدود پروژههای بزرگ کشور است که داوطلبان بدون هیچ انگیزه مالی آن را اداره میکنند و گسترش میدهند، تأکید میکند: «ویکیپدیای فارسی درآمد مالی ندارد و همه کارها بهصورت داوطلبانه و بهوسیله علاقهمندان حوزههای مختلف انجام میشود.»
سالک بر این باور است که «متأسفانه در کشور ما فرهنگ کار داوطلبانه به این شکل جا نیفتاده که باید برای گسترش آن، فرهنگسازی کرد». با این حال، او به این موضوع اشاره میکند که «شاید یکی از دلایل مهم این مسئله، وضعیت نامناسب اقتصادی مردم باشد، درواقع نمیتوان از جامعهای که دغدغههای مهمتری دارد، انتظار کار داوطلبانه داشت.»
تأثیر دوگانه کرونا
به نظر میرسد که شیوع ویروس کرونا در کشور، تأثیری دوگانه بر روند فعالیتهای ویکیپدیای فارسی داشته است؛ بهطوریکه مدیر ارشد آن، به کاهش دسترسی به دانشجویان اشاره میکند و میگوید: «این مسئله باعث شد که روند رشد ویکیپدیای فارسی با کندی مواجه شود، چراکه بیشتر جلسات و برنامههای ما برای تشویق دانشجویان و استادان برای مشارکت در این پروژه، بهصورت حضوری در دانشگاهها و جوامع علمی برگزار میشد. البته شیوع ویروس کرونا، باعث توقف ویکیپدیای فارسی نشد و با برگزاری جلسات آنلاین آموزشی برای ادامه این مسیر تلاش کردیم.» با این اوصاف، او به یک اتفاق خوشایند اشاره میکند و میگوید: «کسانی که پیش از این، با ما همکاری میکردند و درواقع جزو قدیمیهای ویکیپدیا بودند، با شیوع ویروس کرونا زمان بیشتری را صرف گسترش و رشد این دانشنامه کردند، چراکه احتمالا فرصت بیشتری پیدا کردند که پای کامپیوتر بنشینند و از فضای آنلاین برای مشارکت در این کار بهره ببرند.»
خبرگزاری همشهری
واکنش سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به ادعای کمرشکنترین عملیات اقتصادی تاریخ
«لباس شخصی»سراغ یک پرونده امنیتی رفت
۵ نمایشنامه از ۵ درامنویس زن خوانده میشود
شکست «ددپول و ولورین» توسط «اودیسه»؛ رایان رینولدز تبریک گفت!
حجت الاسلام قمی: «مسجد» محور جامعه مبعوث است
بازگشت عمو پورنگ پس از ۵ سال به سیما
حجتالاسلام قمی: مسجد باید پرچمدار حرکت مؤمنان و جامعهسازی باشد
حجت الاسلام قمی: مسجد محدود به اقامه نماز نیست
حکمرانی شبکهای امام هادی(ع) در زندان و منشور کلامی زیارت جامعه کبیره
از سامرای محاصرهشده تا عصر غیبت/روایت راهبرد امام عسکری(ع) برای شیعه
جزئیات فصل جدید یک رویداد موسیقایی؛ وقتی موسیقی از تهران خارج میشود
تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد
امیر جدیدی و حمید نعمتالله در پشتِ صحنه سریال داش آکل
«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار میشود
بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد
شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟
مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟
توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس
سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد
اعلام برنامههای علمی هفته ملی ابنسینا در ایران
تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله
«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است
زبانآموز حرفهای چگونه آلمانی یاد میگیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1
محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد
جیمز وب ۳ سیاهچاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد
مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال
تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»
ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟
پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید
راهاندازی موکبهای دائمی در مرز ایران و عراق
چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟
آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست
«فرمانده هرمز» را چقدر میشناسید؟
جزئیات برنامههای هفته آموزش هنر اعلام شد
شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی
کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزشوپرورش
زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود
آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز
جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید
آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور
جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد
نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد
بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند
زمان و تعداد سوالات گروههای پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد
هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان
پایان اسکرول بینهایت و شمارش لایک در اینستاگرام
آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار میشود
بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد
«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت
تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
ناسا به طرح لشکرکشی روباتهای کروی به تایتان گرنت داد
حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد
برگزاری محفل قرآنیها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب
صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد
تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیتهای سریالهای آقاخانی از جنس مردم هستند
گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزههای انسانی
جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد
گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار میشود
مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت اسارت
نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالشهای امروز در این کتاب
مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت
آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد
حامد همایون مهمان درجام شد
«غوطهور» در صف اکران رفت
خوراک رسانهای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد
چگونه ایمان در زمان جنگ تقویت میشود؟
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا
دستگاههای عکسبرداری پزشکی کوچکتر میشوند
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
زمان و تعداد سوالات گروههای پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان
مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد
جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد
آغاز پخش برنامه «محفل ستارهها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید
«غوطهور» در صف اکران رفت
یافتههای جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران
آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف
تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقبماندگیها دانش آموزان
نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟
نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟
حامد همایون مهمان درجام شد
هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان
دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری
خوراک رسانهای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد
نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد
حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا
رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیتهای مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.