به گزارش ثریا - عمادالدین قاسمی‌پناه: دانشنامه آزاد ویکی پدیا بر اساس خرد جمعی نویسندگان، مبتنی بر تکنولوژی بلاک‌چین و بهره‌گیری از قابلیت متن‌باز (open text) از ۱۵ ژانویه ۲۰۰۱ راه‌اندازی شد. حدود یک‌سال بعد هم، پس از آنکه اعلام شد در این دانشنامه، تبلیغات تجاری گنجانده نمی‌شود، دامنه آن از دات‌کام به دات اوآرجی تغییر یافت. این در حالی بود که کمتر از ۳سال بعد، یعنی در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) ویکی‌پدیای فارسی در دانشگاه صنعتی شریف با تلاش تعدادی از دانشجویان علاقه‌مند که تکنولوژی‌های جدید را بررسی می‌کردند، متولد شد. پس از یک‌سال، تعداد مقالات این دانشنامه به عدد هزار رسید. همچنین در بهمن۱۳۸۴ تعداد ۱۰هزار مقاله در ویکی‌فارسی ثبت شد و از آن زمان تا به امروز این روند افزایشی ادامه داشته است؛ به‌طوری که در ابتدای خرداد امسال شاهد به ثبت رسیدن ۸۰۰ هزار مقاله فارسی در این دانشنامه اینترنتی بودیم. این در حالی است که سال گذشته در همین زمان، حدود ۷۲۰ هزار مقاله در ویکی‌پدیای فارسی ثبت شده بود که اکنون، حدود ۱۲ درصد رشد را تجربه کرده است.
رتبه ۱۹ دنیا
ویکی‌پدیا به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شده که تقریبا همه زبان‌ها می‌توانند با استفاده از آدرس اختصاصی، دارای سایت مختص به آن زبان باشند.
محسن سالک که چند سال است به‌عنوان مدیر ارشد، در این دانشنامه فعالیت می‌کند، ، از ثبت ۸۰۰ هزار مقاله فارسی تا ابتدای خرداد ۱۴۰۰ در ویکی‌پدیای فارسی خبر می‌دهد. به‌گفته او؛ «با این تعداد مقاله به زبان فارسی، اکنون در رتبه ۱۹ دنیا قرار گرفته‌ایم.»
اگرچه ویکی‌پدیای عربی در رتبه۱۸ قرار دارد، اما باید به این نکته توجه شود که جمعیت عرب‌زبان‌های دنیا حدود ۳۰۰ میلیون نفر است. درحالی‌که آخرین آمارها نشان می‌دهد، کل جمعیتی که به زبان فارسی در جهان صحبت می‌کنند، بیش از۱۱۰ میلیون نفر است. همچنین تعداد کشورهایی که زبان رسمی آنها عربی است، با کشورهایی که زبان فارسی در آنها به‌عنوان زبان رسمی پذیرفته شده، قابل مقایسه نیست. این در حالی است که سالک، جایگاه ویکی‌پدیای فارسی در میان رقبای منطقه‌ای مانند ترکیه و دیگر کشورهای ترک‌زبان را مثبت ارزیابی می‌کند و می‌گوید که در رتبه بهتری قرار داریم.
پروژه بزرگ مشارکتی
از آنجا که ویکی‌پدیا نمی‌تواند برای کسب درآمد از تبلیغات بهره ببرد و حامی مالی هم ندارد، بنابراین همه کارها به‌صورت داوطلبانه انجام می‌شود.
مدیر ارشد این دانشنامه آزاد فارسی‌زبان با اشاره به اینکه ویکی‌پدیای فارسی یکی از معدود پروژه‌های بزرگ کشور است که داوطلبان بدون هیچ انگیزه مالی آن را اداره می‌کنند و گسترش می‌دهند، تأکید می‌کند: «ویکی‌پدیای فارسی درآمد مالی ندارد و همه کارها به‌صورت داوطلبانه و به‌وسیله علاقه‌مندان حوزه‌های مختلف انجام می‌شود.»
سالک بر این باور است که «متأسفانه در کشور ما فرهنگ کار داوطلبانه به این شکل جا نیفتاده که باید برای گسترش آن، فرهنگسازی کرد». با این حال، او به این موضوع اشاره می‌کند که «شاید یکی از دلایل مهم این مسئله، وضعیت نامناسب اقتصادی مردم باشد، درواقع نمی‌توان از جامعه‌ای که دغدغه‌های مهم‌تری دارد، انتظار کار داوطلبانه داشت.»
تأثیر دوگانه کرونا
به نظر می‌رسد که شیوع ویروس کرونا در کشور، تأثیری دوگانه بر روند فعالیت‌های ویکی‌پدیای فارسی داشته است؛ به‌طوری‌که مدیر ارشد آن، به کاهش دسترسی به دانشجویان اشاره می‌کند و می‌گوید: «این مسئله باعث شد که روند رشد ویکی‌پدیای فارسی با کندی مواجه شود، چراکه بیشتر جلسات و برنامه‌های ما برای تشویق دانشجویان و استادان برای مشارکت در این پروژه، به‌صورت حضوری در دانشگاه‌ها و جوامع علمی برگزار می‌شد. البته شیوع ویروس کرونا، باعث توقف ویکی‌پدیای فارسی نشد و با برگزاری جلسات آنلاین آموزشی برای ادامه این مسیر تلاش کردیم.» با این اوصاف، او به یک اتفاق خوشایند اشاره می‌کند و می‌گوید: «کسانی که پیش از این، با ما همکاری می‌کردند و درواقع جزو قدیمی‌های ویکی‌پدیا بودند، با شیوع ویروس کرونا زمان بیشتری را صرف گسترش و رشد این دانشنامه کردند، چراکه احتمالا فرصت بیشتری پیدا کردند که پای کامپیوتر بنشینند و از فضای آنلاین برای مشارکت در این کار بهره ببرند.»
خبرگزاری همشهری
حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
مدیر ناسا: یوفوها می‌توانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
واتس‌اپ ورود کاربران با سیستم‌عامل قدیمی را مسدود می‌کند
کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد
اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد
رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم
ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد
وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد
کاظمی: ظرفیت‌های آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
شانس‌های جایزه نوبل فیزیک کدامند؟
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست
آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن
سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد
تمدید مهلت ثبت‌نام دومین آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان خارجی
اسامی معرفی‌شدگان رشته‌های خاص آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد
تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
تقدیر از برگزیدگان سومین همایش علمی هیئت در سالروز ولادت حضرت زینب(س)
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
«بی‌نام» روایتگر مفاهیمی از معنویت؛ تئاتری که زندانی آزاد می‌کند!
«اشراق» شنیدنی شد؛ بیان موسیقی ایرانی با امکانات موسیقی عربی!
موسیقی اعتراضی در آمریکا: رئیس جمهورِ من یک جنایتکار است!
سید حسن نصرالله مقاومت را مسیر پیشرفت و عزت بشریت می‌دانست
ناشنوایان فعال اربعینی در همایش ملی «قهرمانان سکوت» تجلیل شدند
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت می‌کنند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بین‌الملل ۱۴۰۵ آغاز شد
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.