به گزارش ثریا - عمادالدین قاسمیپناه: دانشنامه آزاد ویکی پدیا بر اساس خرد جمعی نویسندگان، مبتنی بر تکنولوژی بلاکچین و بهرهگیری از قابلیت متنباز (open text) از ۱۵ ژانویه ۲۰۰۱ راهاندازی شد. حدود یکسال بعد هم، پس از آنکه اعلام شد در این دانشنامه، تبلیغات تجاری گنجانده نمیشود، دامنه آن از داتکام به دات اوآرجی تغییر یافت. این در حالی بود که کمتر از ۳سال بعد، یعنی در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) ویکیپدیای فارسی در دانشگاه صنعتی شریف با تلاش تعدادی از دانشجویان علاقهمند که تکنولوژیهای جدید را بررسی میکردند، متولد شد. پس از یکسال، تعداد مقالات این دانشنامه به عدد هزار رسید. همچنین در بهمن۱۳۸۴ تعداد ۱۰هزار مقاله در ویکیفارسی ثبت شد و از آن زمان تا به امروز این روند افزایشی ادامه داشته است؛ بهطوری که در ابتدای خرداد امسال شاهد به ثبت رسیدن ۸۰۰ هزار مقاله فارسی در این دانشنامه اینترنتی بودیم. این در حالی است که سال گذشته در همین زمان، حدود ۷۲۰ هزار مقاله در ویکیپدیای فارسی ثبت شده بود که اکنون، حدود ۱۲ درصد رشد را تجربه کرده است.
رتبه ۱۹ دنیا
ویکیپدیا بهگونهای برنامهریزی شده که تقریبا همه زبانها میتوانند با استفاده از آدرس اختصاصی، دارای سایت مختص به آن زبان باشند.
محسن سالک که چند سال است بهعنوان مدیر ارشد، در این دانشنامه فعالیت میکند، ، از ثبت ۸۰۰ هزار مقاله فارسی تا ابتدای خرداد ۱۴۰۰ در ویکیپدیای فارسی خبر میدهد. بهگفته او؛ «با این تعداد مقاله به زبان فارسی، اکنون در رتبه ۱۹ دنیا قرار گرفتهایم.»
اگرچه ویکیپدیای عربی در رتبه۱۸ قرار دارد، اما باید به این نکته توجه شود که جمعیت عربزبانهای دنیا حدود ۳۰۰ میلیون نفر است. درحالیکه آخرین آمارها نشان میدهد، کل جمعیتی که به زبان فارسی در جهان صحبت میکنند، بیش از۱۱۰ میلیون نفر است. همچنین تعداد کشورهایی که زبان رسمی آنها عربی است، با کشورهایی که زبان فارسی در آنها بهعنوان زبان رسمی پذیرفته شده، قابل مقایسه نیست. این در حالی است که سالک، جایگاه ویکیپدیای فارسی در میان رقبای منطقهای مانند ترکیه و دیگر کشورهای ترکزبان را مثبت ارزیابی میکند و میگوید که در رتبه بهتری قرار داریم.
پروژه بزرگ مشارکتی
از آنجا که ویکیپدیا نمیتواند برای کسب درآمد از تبلیغات بهره ببرد و حامی مالی هم ندارد، بنابراین همه کارها بهصورت داوطلبانه انجام میشود.
مدیر ارشد این دانشنامه آزاد فارسیزبان با اشاره به اینکه ویکیپدیای فارسی یکی از معدود پروژههای بزرگ کشور است که داوطلبان بدون هیچ انگیزه مالی آن را اداره میکنند و گسترش میدهند، تأکید میکند: «ویکیپدیای فارسی درآمد مالی ندارد و همه کارها بهصورت داوطلبانه و بهوسیله علاقهمندان حوزههای مختلف انجام میشود.»
سالک بر این باور است که «متأسفانه در کشور ما فرهنگ کار داوطلبانه به این شکل جا نیفتاده که باید برای گسترش آن، فرهنگسازی کرد». با این حال، او به این موضوع اشاره میکند که «شاید یکی از دلایل مهم این مسئله، وضعیت نامناسب اقتصادی مردم باشد، درواقع نمیتوان از جامعهای که دغدغههای مهمتری دارد، انتظار کار داوطلبانه داشت.»
تأثیر دوگانه کرونا
به نظر میرسد که شیوع ویروس کرونا در کشور، تأثیری دوگانه بر روند فعالیتهای ویکیپدیای فارسی داشته است؛ بهطوریکه مدیر ارشد آن، به کاهش دسترسی به دانشجویان اشاره میکند و میگوید: «این مسئله باعث شد که روند رشد ویکیپدیای فارسی با کندی مواجه شود، چراکه بیشتر جلسات و برنامههای ما برای تشویق دانشجویان و استادان برای مشارکت در این پروژه، بهصورت حضوری در دانشگاهها و جوامع علمی برگزار میشد. البته شیوع ویروس کرونا، باعث توقف ویکیپدیای فارسی نشد و با برگزاری جلسات آنلاین آموزشی برای ادامه این مسیر تلاش کردیم.» با این اوصاف، او به یک اتفاق خوشایند اشاره میکند و میگوید: «کسانی که پیش از این، با ما همکاری میکردند و درواقع جزو قدیمیهای ویکیپدیا بودند، با شیوع ویروس کرونا زمان بیشتری را صرف گسترش و رشد این دانشنامه کردند، چراکه احتمالا فرصت بیشتری پیدا کردند که پای کامپیوتر بنشینند و از فضای آنلاین برای مشارکت در این کار بهره ببرند.»
خبرگزاری همشهری
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان میشود
لحظهبهلحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی میشود
گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار میشود
حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران
قائممقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحلهای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد
اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد
تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی
تأمین کمکهزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر
پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن
۳ لایه پنهان تسلیحاتیسازی استارتاپها برای قتل عام سایبری و نظامی
رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس
اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران
جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد
استرالیا جریمه شبکههای اجتماعی را دو برابر کرد
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد
سری جدید انیمیشن «داستان اسباببازی» همه رقبا را کنار زد
پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان
شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد
فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی
زیرساختهای فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریتهای «آرتمیس» نیستند
راز کندی تنبلها کشف شد
تأثیر پنهان طعمهای محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید
آیا خاطرات را میتوانیم بخوریم؟
عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد
کاروان دانشآموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود
دستورالعمل فعالیتهای تابستانی مدارس ابلاغ شد
کلاسهای جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز میشود
راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیطهای دانشگاهی
صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران
حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول
قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد
تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه برای مراسم عاشورای کربلای معلی
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
ثبتنام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانشآموزان
آموزش و پرورش: شرایط ثبتنام دانشآموزان اتباع اعلام خواهد شد
نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام میشود
ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول
آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم
ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبتنام تا شنبه ۳۰ خرداد
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی
پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد
راز کندی تنبلها کشف شد
حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
دستورالعمل فعالیتهای تابستانی مدارس ابلاغ شد
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
آیا خاطرات را میتوانیم بخوریم؟
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
کاروان دانشآموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود
اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.