کد خبر: 150266
ف
بررسی تاریخ ایران در چهار سده نخستین پس از اسلام
کتاب «نخستین دولت‌های ایرانی پس از اسلام طاهریان تا آل‌بویه» کوشیده با بررسی تاریخ ایران در چهار سده نخستین پس از اسلام به ویژه دوره فرمانروایی دولت‌های ایرانی پاسخی برای پرسش‌های پژوهشگران ارائه کند.

به گزارش ثریا - کتاب «نخستین دولت‌های ایرانی پس از اسلام طاهریان تا آل‌بویه»، کوشیده با بررسی تاریخ ایران در چهار سدۀ نخستین پس از اسلام به ویژه دوره فرمانروایی دولت‌های ایرانی پاسخی برای پرسش‌های پژوهشگران ارائه کند. پنجمین کتاب از مجموعه تاریخ ایران زمین کوشیده است که عموم ایرانیان را با تاریخ و تمدن کهن ایرانی آشنا کند.

فتوحات عرب‌های مسلمان در سده هفتم میلادی از رویدادهای بسیار مهم و تاثیرگذار تاریخ جهان است؛ آن‌ها در مدت کوتاهی دو دولت نیرومند ساسانی و روم شرقی(بیزانس) را شکست دادند و قلمرو پهناوری از خراسان تا مراکش را به تصرف خود درآوردند.

ایران تنها تمدن کهنی بود که در دو سده نخستین پس از اسلام بخشی از قلمرو خلافت بود ولی امروزه بخشی از «جهان عرب» نیست؛ مردم آن همچنان پیوندهای استواری با هویت باستانی خویش دارند و فارسی زبان اداری، آموزشی و فرهنگی آنان است. این استثناء شگفت‌انگیز پرسش‌های تاریخی بسیاری به همراه داشته است: چه شد که ایرانیان دین اسلام را پذیرفتند ولی زبان و فرهنگ عربی را نپذیرفتند؟

فرهنگ ایرانی چگونه در برابر تندباد بنیادکن فرهنگ عربی دوام آورد و خود را با ارزش‌ها و آموزه‌های اسلامی سازگار کرد؟ زبان فارسی چگونه خود را از زیر سایه سنگین زبان عربی بیرون کشید و به یکی از زبان‌های ادبی مهم جهان تبدیل شد؟ و از همه مهم‌تر چه عوامل سیاسی و فرهنگی سبب شدند ایرانیان ایرانی بمانند در حالی که دیگر اقوام باستانی در عراق و سوریه و شمال آفریقا عرب شدند؟

قسمتی از متن کتاب

سامانیان و خلافت عباسی

سامانیان برخلاف دیگر دولت‌های ایرانی رابطه‌ای دوستانه با خلافت عباسی داشتند؛ مهمترین دلیل این رابطه دوری قلمرو سامانیان بود. بخارا پایتخت سامانیان حدود ۲۵۰۰ کیلومتر با بغداد فاصله داشت و مرزهای غربی دولت سامانی از ری فراتر نمی‌رفت، بنابر این از نگاه خلافت عباسی، سامانیان بر سرزمینی فرمان می‌راندند که سال‌ها پیش از دست رفته بود و بازپس‌گیری و ادارۀ آن برایشان امکان‌پذیر نبود.

در کنار این، سامانیان مشروعیت دینی و سیاسی خلافت عباسی را نیز به رسمیت می‌شناختند و خود را دوستدار خاندان عباسی می‌دانستند و گاه با دشمنان خلافت نیز می‌جنگیدند. این دو دلیل سبب می‌شد خلفای عباسی که با انبوه گرفتاری‌های سیاسی در پیرامونشان روبه‌رو بودند هرگز درپی توطئه ضدسامانیان برنیایند.

این رابطۀ دوستانه و بدون تنش تا پایان خلافت مستکفی بالله (۳۳۳-۳۳۴ ه‎.ق) ادامه داشت. در سال ۳۳۴ه.ق احمد معزالدوله یکی از امیران بویه بغداد را تصرف و مستکفی را برکنار کرد، سپس فردی دیگر از دودمان عباسی با نام مطیع‌لله (۳۳۴-۳۶۳ ه.ق) را جانشین او کرد.

نوح یکم سامانی ازاین رویداد خشمگین شد و نخستین تنش سیاسی مهم بین خلفای عباسی و امیران سامانی آغاز شد. امیر نوح خلیفۀ جدید رابه رسمین نشناخت و فرمان داد در قلمرو سامانی همچنان به نام مستکفی سکه بزنند، به این ترتیب رابطۀ سامانیان و عباسیان تا پایان فرمانروایی امیرنوح یکم قطع شد.

امیرعبدالملک یکم سامانی پا را از این فراتر گذاشت و در سال ۳۴۴ ه.ق نام هیچ خلیفه‌ای را بر سکه‌های خود ضرب نکرد که نشانۀ اعلام استقلال سامانیان بود. مطیع‌الله که از این وضعیت ناخشنود بود با عبدالملک یکم مذاکره کرد و سرانجام در سال ۳۴۵ ه.ق بار دیگر رابطۀ عباسیان و سامانیان برقرار شد و در این سال نام مطیع‌لله بر سکه‌های سامانی ضرب شد (قوچانی ۱۳۷۸، ۲۰۴).

دراین دوران خلفای عباسی فرمان‌بردار امیران بویه بودند و از مقام خلافت فقط نامی بی‌مسما باقی مانده بود. امیران سامانی از نفوذ دودمان بویه در دستگاه خلافت عباسی ناخشنود بودند و هربار که خلیفه به خواست امیران بویه تغییر می‌کرد، از ضرب سکه به نام خلیفۀ جدید خودداری می‌کردند. بنابراین رابطۀ عباسیان و سامانیان تا پایان دولت سامانی پراز فراز و نشیب بود. (همان ۲۰۶) (صفحه ۶۵ و ۶۶)

کتاب «نخستین دولت‌های ایرانی پس از اسلام طاهریان تا آل‌بویه» نوشته محسن جعفری در ۱۴۴ صفحه، در قطع وزیری، با شمارگان۱۱۰۰ نسخه و در زمستان ۱۴۰۲ منتشر شد.

منبع : انتشارات ققنوس


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم

درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشته‌های بدون آزمون

زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند

راه‌اندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات‌ به زائران اربعین

مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است

مفاهیم نهج‌البلاغه را در پیاده‌روی اربعین ترویج کنیم

چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟

مایک لی بازنشسته می‌شود؛ بیماری نمی‌گذارد فیلم بسازم

خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافت‌های موسیقی خراسان

«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت

آیین‌نامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد

سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد

پیش ثبت‌نام ۸۱۰ هزار دانش‌آموز پایه هفتم

آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمت‌رسانی به زائران اربعین است

روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز می‌کنند در کتاب «شاه است حسین»

پرچم‌هایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند

تصویر کمتر دیده شده از آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای در نماز جمعه نصر

چالش‌های عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ می‌دهد

جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد

اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت

آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است

اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان

جزئیات آزمون‌های دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید

اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ

۱۳۰ هزار فعالیت انجمن‌های علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند

دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی می‌کنند

مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود

متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت

پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان

تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور

ثبت نام جذب دانش‌آموختگان دکتری در دانشگاه‌ها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود

مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند

«مردم نمایی» روایتی دیگر از ماجرای نیما تکیدو

حاج حسین ملک دارایی‌های فناپذیر را به میراثی تمدنی تبدیل کرد

پناهیان: بزرگ‌ترین تشییع‌های تاریخ مربوط به امامین انقلاب است

جستجوی حقیقت در مه‌آلودگی ابطال‌پذیری پوپر/سطحی‌نگری در علوم انسانی

جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد

قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود

خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد

رشد استقبال از آزمون دستیاری در سال‌های اخیر

‏ تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی

پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع

فانتزی‌ که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران

رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند

بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟

حافظه مکتوب ایران چگونه زنده می‌ماند؟

بزرگداشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی در فضای مجازی

صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد

تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق

رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند

ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد

خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه

اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵

خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد

خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ می‌شود

اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور

وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار می‌شود

کشف آنزیمی که می‌تواند پیری را معکوس کند

چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد

ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد

کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر می‌شود

اتحادیه اروپا گوگل را ۸۹۰ میلیون یورو جریمه کرد

سیزدهمین پرتاب استارشیپ موفقیت آمیز بود

رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد

آغاز همکاری مشترک برای تدوین سند ملی صلاحیت حرفه‌ای ICT

۳۵۰ پرونده دانشگاه پیام‌نور در دیوان عدالت اداری بررسی شد

ضرورت تدوین استانداردهای تازه برای خدمات پزشکی پیشرفته

تصمیم‌گیری درباره حضوری شدن دوره کارشناسی با شورای عالی امنیت ملی است

عزای عمومی برای مردی که خاطره‌ مشترک میلیون‌ها ایرانی بود

مرحله غیرمتمرکز المپیاد علمی دانشجویی کشور برگزار شد

آغاز حضوری سال تحصیلی جدید/آمادگی دانشگاه‌ها برای سناریوهای مختلف

معیارهای جدید هم‌ترازی رشته‌های دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد

پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟

رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد

تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت

امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله‌ پذیر نیست

فروش بدون کارمزد خودرو در استان‌های درگیر جنگ

کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند

جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان

رشد استقبال از آزمون دستیاری در سال‌های اخیر

رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند

کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر می‌شود

جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد

ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد

تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق

فانتزی‌ که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران

اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور

صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد

بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟

قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود

کشف آنزیمی که می‌تواند پیری را معکوس کند

حافظه مکتوب ایران چگونه زنده می‌ماند؟

پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع

ثبت نام جذب دانش‌آموختگان دکتری در دانشگاه‌ها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود

رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند

اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵

خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد

رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد

ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد

آیین‌نامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد

بزرگداشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی در فضای مجازی

اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت

مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند

چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد

خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ می‌شود

تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور

وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار می‌شود

خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد

اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ