به گزارش ثریا - ستارهشناسان با استفاده از سیگنالهای رادیویی کیهانی قدرتمندی که موسوم به «انفجارهای رادیویی سریع»(FRB) هستند، بالاخره ماده گمشده را که بین کهکشانها پنهان شده بود، پیدا کردند.
به نقل از استیدی، بیشتر ماده موجود در جهان، نامرئی است و تنها از طریق تأثیر بر گرانش قابل شناسایی است. این شکل از ماده موسوم به ماده تاریک است. در مقابل آن، نوع مادهای که ما بیشتر با آن آشنا هستیم مانند اتمها، سیارات و خود انسان، تنها ۱۶ درصد از کل ماده جهان هستی را تشکیل میدهند. این ماده موسوم به ماده معمولی یا «باریونیک»(baryonic) است که نور را منتشر میکند و به همین دلیل قابل مشاهده است، اما بخش زیادی از آن به مقدار خیلی رقیق درون هالههایی که کهکشانها را احاطه میکنند یا به صورت شناور بین کهکشانها در فواصل بسیار زیاد وجود دارند، پخش شده است.
دانشمندان از آنجایی که این ماده به شدت پراکنده است، مدتها بود که نمیتوانستند بیش از نیمی از آن را شناسایی کنند. این بخش گمشده همچنان ناشناخته باقی مانده بود. اکنون دانشمندان آن را پیدا کردند و پرونده ماده گمشده را بستند.
انفجارهای رادیویی سریع، چراغ کیهان هستند
دانشمندان «موسسه فناوری کالیفرنیا»(Caltech) و «مرکز اخترفیزیک هاروارد و اسمیتسونیان»(Harvard & Smithsonian) طی مطالعهای جدید گزارش دادند که برای اولین بار با موفقیت ماده معمولی گمشده قبلی را پیدا و اندازهگیری کردند. آنها برای این کار، از انفجارهایی از امواج رادیویی از فضا یا همان «انفجارهای رادیویی سریع» استفاده کردند که جرقههای کوتاه و قدرتمندی از انرژی هستند که میلیاردها سال نوری را طی میکنند.
«لیام کانر»(Liam Connor) استادیار «هاروارد» و نویسنده ارشد این مطالعه گفت: «انفجارهای رادیویی سریع» از میان مهِ محیط بین کهکشانی میتابند و ما میتوانیم با اندازهگیری دقیق میزان کندی نور، وزن این مه را بسنجیم، حتی زمانی که نور آنقدر کم باشد که قابل مشاهده نباشد.
وی بخش زیادی از این مطالعه را در زمانی که استادیار پژوهشی «موسسه فناوری کالیفرنیا» همراه همکار خود «وایکرام راوی»(Vikram Ravi) استادیار نجوم بود، انجام داد.
محققان این مطالعه، ۶۹ «انفجار رادیویی سریع» مختلف را بررسی کردند که هر کدام در فواصلی از حدود ۱۱/۷۴ میلیون تا ۹/۱ میلیارد سال نوری قرار داشتند. دورترین آن در این مطالعه با نام «FRB 20230521B» معروف است و دورترین «انفجار رادیویی سریع» است که تاکنون ثبت شده است. اگرچه تا به امروز بیش از هزار «انفجار رادیویی سریع» کشف شده است، اما دانشمندان توانستهاند تنها حدود ۱۰۰ مورد از آنها را تا کهکشانهای مبدأ ردیابی کنند.
مشاهده جهان میان سایههای رادیویی
این «انفجارهای رادیویی سریع» اگرچه به خودی خود جذاب هستند، اما در این مطالعه برای شناسایی ماده معمولی گمشده استفاده شدند. وقتی نور فرکانس رادیویی از این انفجارها به زمین میرسد، به طول موجهای مختلفی پخش میشود. میزان این پخش شدن یا پراکندگی به میزان مادهای که در مسیر نور قرار دارد، بستگی دارد. «راوی» میگوید: این موضوع مانند آن است که سایه همه «باریونها» را با «انفجارهای رادیویی سریع» به عنوان نور پسزمینه میبینیم.
وی افزود: اگر یک نفر را جلوی خودتان ببینید، میتوانید خیلی چیزها در موردش بفهمید، اما اگر فقط سایهاش را ببینید، باز هم میدانید که آنجا است و تقریباً چقدر بزرگ است.
ماده معمولی میان کهکشانها قرار دارد
نتایج این مطالعه نشان داد که ۷۶ درصد از ماده معمولی جهان در فضای بین کهکشانهاست که موسوم به «محیط میانکهکشانی»( intergalactic medium) است. این ماده حدود ۱۵ درصد در هالههای کهکشانی و 75 درصد داخل کهکشانها مانند ستارهها یا گاز سرد کهکشانی متمرکز شده است. این توزیع با پیشبینی شبیهسازیهای کیهانشناسی پیشرفته مطابقت دارد، اما تا به حال به صورت رصدی تأیید نشده بود.
این یافتهها به دانشمندان کمک میکند تا بهتر بفهمند که کهکشانها چطور رشد میکنند و همچنین نشان میدهد که «انفجارهای رادیویی سریع» چطور میتوانند به حل مشکلات کیهانشناسی مانند تعیین جرم معمول ذرات زیراتمی مانند «نوترینوها»(neutrinos) کمک کنند. مدل استاندارد فیزیک پیشبینی میکند که این ذرات نباید جرمی داشته باشند، اما مشاهدات نشان داد که این ذرات مقدار بسیار ناچیزی جرم دارند. بنابراین دانستن جرم دقیق آنها ممکن است به فیزیک جدیدی از مدل استاندارد فیزیک ذرات منجر شود.
آیندهای روشن برای کیهانشناسی در راه است
دانشمندان اعلام کردند که این مطالعه، آغاز استفاده از «انفجارهای رادیویی سریع» در کیهانشناسی است.
تلسکوپ رادیویی «DSA-2000» در صحرای نوادا در آینده، بر پایه مطالعاتی مشابه ساخته خواهد شد. این آرایه رادیویی سالانه تا ۱۰ هزار «انفجار رادیویی سریع» را پیدا و مکانیابی میکند و نقش آنها را به عنوان کاوشگرهای ماده معمولی افزایش میدهد و دانش کلی ما را از این انفجارهای شدید بیشتر میکند.
این مطالعه در مجله Nature Astronomy منتشر شده است.
منبع : ماده تاریک
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.