به گزارش ثریا - هورمون‌ها بیش از ۵۰ نوع هستند و صدها فرآیند بدن را مدیریت می‌کنند: از رشد و تولیدمثل تا چرخه خواب و بیداری، اما تأثیرشان فراتر از جسم است. نفیسا اسماعیل، استاد روان‌شناسی دانشگاه اتاوا، می‌گوید: «هورمون‌ها واقعا بر خلق‌وخو و احساسات ما تأثیر می‌گذارند. آنها با نوروترانسمیترها ــ پیام‌رسان‌های مغز ــ در تعامل هستند، مرگ سلولی را تنظیم می‌کنند یا حتی نورون‌های جدید می‌سازند.»
نوسانات هورمونی می‌تواند خواب را مختل کند، انرژی را کاهش دهد و حتی به اضطراب و افسردگی منجر شود. این تأثیر به‌ویژه در دوره‌های گذار هورمونی ــ مانند بلوغ، بارداری، یائسگی یا حتی استرس مزمن ــ شدیدتر است.
چرا دختران نوجوان دوبرابر افسرده می‌شوند؟
پیش از بلوغ، نرخ افسردگی در پسران و دختران برابر است، اما از نوجوانی، دختران دوبرابر پسران افسرده می‌شوند؛ تفاوتی که تا پایان عمر ادامه دارد. هرچند تغییرات هورمونی در مردان تدریجی‌تر است، اما با افزایش سن، کاهش سطح تستوسترون می‌تواند در برخی مردان به نوسانات یا تغییرات خلق‌وخو منجر شود.اسماعیل می‌گوید: «تغییرات خلقی در مردان اغلب با نوسانات سطح تستوسترون در طول عمر مرتبط است؛ حقیقتی که متأسفانه به اندازه کافی مورد توجه و بررسی قرار نمی‌گیرد.»
هورمون‌ها چگونه مغز را تغییر می‌دهند؟
استروژن می‌تواند گیرنده‌های سروتونین را حساس‌تر کندوتعداد گیرنده‌های دوپامین راافزایش دهد؛ دوماده‌ای که کمبودشان با افسردگی مرتبط است. همچنین استروژن از نورون‌ها محافظت می‌کند و در ناحیه هیپوکامپ ــ مرکزحافظه و احساسات ــ نورون‌های جدیدمی‌سازد.دردوران یائسگی،کاهش سطح استروژن باعث پسرفت شاخه‌های نورونی (دندریت‌ها) در مغز می‌شود. نتیجه این تغییرات ساختاری، بروز مه مغزی و مشکلات حافظه است.
استرس مزمن: وقتی محورها از کار می‌افتد
استرس فعال‌کننده «محور هیپوتالاموس ــ هیپوفیز ــ آدرنال (HPA)» است. هیپوتالاموس سیگنال می‌دهد، غده هیپوفیز هورمون ACTH ترشح می‌کند، و غدد فوق‌کلیوی کورتیزول ــ هورمون استرس ــ آزاد می‌کنند. کورتیزول قند خون را بالا می‌برد تا بدن برای واکنش آماده شود.اما در شرایط استرس مزمن ــ مانند تجربه آزار یا خشونت ــ این سیستم تنظیم‌کننده حیاتی دچار اختلال می‌شود. کورتیزول بالا (هورمون استرس) به‌صورت مداوم باعث التهاب مغزی شده، نورون‌های هیپوکامپ (مرکز حافظه) را از بین می‌برد و حلقه بازخورد منفی (سیستم خاموش‌کننده استرس) را غیرفعال می‌کند.نتیجه این آسیب‌ها صدمه‌دیدن آمیگدال (مسئول کنترل احساسات) و قشر پیش‌پیشانی (مسئول تمرکز و تصمیم‌گیری) است.این روان شناس هشدار می‌دهد: «کاهش حجم آمیگدال با تحریک‌پذیری و ناتوانی در کنترل احساسات منفی همراه است و آتروفی قشر پیش‌پیشانی باعث مشکل در تمرکز و تصمیم‌گیری می‌شود.»
اکسی‌توسین: پادزهر استرس؟
اکسی‌توسین ــ معروف به هورمون عشق ــ در زایمان و شیردهی ترشح می‌شود و حس پیوند و امنیت ایجاد می‌کند. مطالعات نشان می‌دهد اسپری بینی اکسی‌توسین افراد را سخاوتمندتر، همکارتر و همدل‌تر می‌کند. اسماعیل می‌گوید: «وقتی احساس امنیت و حمایت می‌کنیم، کورتیزول کاهش می‌یابد.» هرچند هنوز مشخص نیست که اکسی‌توسین از سد خونی ــ مغزی عبور می‌کند یا نه.هورمون‌های تیروئید (T۳ و T۴)ضربان قلب و دما را تنظیم می‌کنند. خوشبختانه، اصلاح سطح هورمون معمولا علائم روانی را درمان می‌کند. اسماعیل می‌گوید: «اولین کاری که پزشکان در مواجهه با تغییر خلق‌وخو انجام می‌دهند، بررسی پروفایل هورمونی است.»
درمان‌های نویدبخش در راه است
دانش جدید در حال تبدیل به درمان است. داروی «برکسانولون» که از آلوپرگنالولون (متابولیت پروژسترون) تقلید می‌کند در درمان افسردگی پس از زایمان بسیار مؤثر بوده است.مکمل تستوسترون در مردان با سطح پایین، همراه با برخی ضدافسردگی‌ها، کارایی دارو را افزایش می‌دهد.«درمان جایگزینی هورمونی (HRT)» نیز برای برخی زنان یائسه مؤثر است.قرص‌های ضدبارداری هورمونی برای برخی زنان مبتلا به اختلالات هورمونی معجزه می‌کند، اما برای دیگران موجب بدترشدن علائم می‌شود.
اسماعیل نتیجه می‌گیرد: «ما می‌دانیم هورمون‌ها برخلق‌وخو تأثیر می‌گذارند،اما هنوزنمی‌دانیم چرابرخی افراد حساس‌ترند. ضدافسردگی‌های فعلی که سروتونین را تنظیم می‌کنند، در همه ــ به‌ویژه نوجوانان ــ مؤثر نیستند. باید مکانیسم دقیق را بفهمیم تا درمان‌های بهتری بسازیم.» هورمون‌ها نه‌تنها بدن، بلکه ذهن ما را هم هدایت می‌کنند. شناخت این نیروها، کلید رهایی از بسیاری اختلالات روانی خواهد بود.
منبع : مغز
اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفه‌ای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان
تأکید بر حمایت از ظرفیت‌های بومی امنیت سایبری
لزوم متناسب‌سازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت
تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب
۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس
آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد
دانش‌آموزان ایران پای آرمان‌های انقلاب و دفاع از وطن ایستاده‌اند
اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب
فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانش‌آموزان
ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام می‌کند؟
ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد
تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته جدید
با وجود تحریم‌ها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است
وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش می‌یابد
تغییر و به‌روزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشته‌های کشاورزی
گوگل به مدارس هشدار داد
دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته
روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد
قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون می‌گوید
آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربن‌شناسی»
آیا بانک‌ها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟
مسجد باید میدان‌دار اصلی فعالیت‌های قرآنی جامعه شود
وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش می‌یابد
ثبت‌نام وام‌های تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد
اعلام فهرست رشته‌های پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی
وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش می‌دهد
مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟
موج جدید هک سوپرمارکت‌های اروپا
سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد
واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای+عکس
شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس
پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس
بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس
زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ
کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس
تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟
کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری
دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟
نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشه‌های بحران هویت و گسست تاریخی
رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد
۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت می‌کنند
تنوع دیدگاه‌ها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است
هومن کیایی و مجتبی رجبی‌معمار «داستان زندگی من» را روایت می‌کنند
فیلم‌های «بالاچ» و «سومری‌ها» اکران می‌شوند
معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان
تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بین‌المللی تئاتر نیاز به تقویت دارد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد
دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد
اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتاب‌فروشی‌ها در «بازار کتاب»
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز
تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.