به گزارش ثریا - تصور کنید شیر آب را باز میکنید و آبی که از اقیانوس آرام یا خلیج فارس آمده، زلال و شیرین است و لیوان شما را پر میکند. با توجه به اینکه بیش از ۹۶ درصد آبهای کره زمین در اقیانوسها ذخیره شده، این ایده بسیار وسوسهکننده است. اما چرا با وجود خشکسالیهای شدید هنوز همه کشورها به سراغ فناوریهای آب شیرینکن یا نمکزدایی آب اقیانوسها نرفتهاند؟ در ادامه به تکنولوژی آب شیرینکن، انواع آن، هزینهها و پتانسیل آن در مقابله با کمآبی نگاهی میاندازیم.
آب شیرینکن یا نمکزدایی چیست؟
به زبان ساده، نمکزدایی (Desalination) فرایندی است که طی آن املاح معدنی و نمک از آب شور (مانند آب دریا) جدا میشود تا آب قابل آشامیدن یا مناسب برای کشاورزی به دست آید. این فرایند اگرچه در دوران باستان (مانند یونان که از فیلترهای ساده استفاده میکردند) ریشه دارد، اما در قرن بیستم و با ظهور تکنولوژیهای صنعتی به یک راهکار جدی تبدیل شد. هدف نهایی این است که میلیاردها گالن آب دریا که غیرقابل استفاده است، به چرخه مصرف انسانی وارد شود.
![]()
اگرچه روشهای متنوعی برای این کار وجود دارد، اما دو فناوری اصلی بر بازار تسلط دارند: اسمز معکوس و تقطیر حرارتی .
۱ . اسمز معکوس (RO)
این روش درحالحاضر محبوبترین و کارآمدترین تکنولوژی جهان است. در این روش آب با فشار بسیار زیاد از غشاهای نیمهتراوا (فیلترهای بسیار دقیق) عبور داده میشود. این غشاها مانند یک صافی مولکولی هستند و نمک، باکتریها و ناخالصیها را پشت سر نگه میدارند و فقط مولکولهای آب خالص را عبور میدهند. این روش مصرف انرژی کمتری نسبت به روشهای حرارتی دارد.
البته فرایند اسمز معکوس آنقدر قوی است که علاوهبر نمک، مواد معدنی مفید مثل منیزیم و کلسیم را نیز حذف میکند. نوشیدن طولانیمدت این آب میتواند برای سلامتی مشکلساز باشد؛ بنابراین در مرحله نهایی باید این املاح به صورت مصنوعی به آب اضافه شوند که خود هزینهبر است.
۲ . تقطیر حرارتی
این روش سنتیتر است و بیشتر در کشورهایی (ازجمله در خاورمیانه) که منابع انرژی ارزان دارند استفاده میشود. در این روش آب شور جوشانده میشود تا بخار شود. سپس این بخار که فاقد نمک است، خنک و به مایع (آب شیرین) تبدیل میشود. نمک و املاح در ظرف باقی میمانند. مشکل این روش این است که انرژی بسیار زیادی برای جوشاندن حجم عظیم آب نیاز دارد.
۳ . فناوریهای نوین (خورشیدی و موجی)
برای کاهش هزینهها، استارتاپهایی مانند Oneka سیستمهایی ساختهاند که با انرژی امواج دریا کار میکنند و به برق یا سوخت فسیلی نیاز ندارند. همچنین سیستمهای نمکزدایی خورشیدی نیز درحال توسعه هستند که از گرمای خورشید برای تبخیر و تصفیه آب استفاده میکنند.
هزینه آب شیرینکن چقدر است؟
پاشنه آشیل این صنعت هزینه است. آب شیرینکنها بهشدت انرژیبر هستند. طبق آمارهای جهانی، هزینه تولید هر متر مکعب (۱۰۰۰ لیتر) آب شیرین بسته به تکنولوژی و محل احداث معمولاً بین ۰.۵۰ تا ۲.۵ دلار متغیر است.
![]()
برای آب شرب این هزینه قابل توجیه است. تأمین حداقل آب مورد نیاز یک نفر در سال (حدود ۵۰ لیتر در روز برای شرب و بهداشت) با این روش حدود ۳۸ دلار هزینه دارد که حتی برای کشورهای فقیر هم نسبتاً قابل مدیریت است.
در مقابل برای کشاورزی داستان کاملاً متفاوت است. برای مثال، تولید یک کیلوگرم گندم به حدود ۶۵۰ لیتر آب نیاز دارد. اگر این آب از طریق نمکزدایی تأمین شود، هزینه آب مصرفی به تنهایی سه برابر قیمت نهایی گندم در بازار خواهد شد. بنابراین، استفاده از این آب برای کشت محصولات ارزانقیمت، توجیه اقتصادی ندارد.
علاوهبر هزینه، نکته ظریفی وجود دارد که کمتر به آن توجه میشود؛ درحالیکه تولید آب شیرین برای کشورهای ثروتمند آسان است، برای کشورهای فقیر یک رؤیاست. انرژی لازم برای تولید ۵۰ لیتر آب شیرین (حداقل نیاز روزانه یک فرد) معادل کل برق مصرفی یک خانواده در کشورهایی مانند مالاوی است. این یعنی بسیاری از کشورها باید بین روشن نگهداشتن چراغ خانهها یا تولید آب یکی را انتخاب کنند.
مزایا و معایب آب شیرینکنها
مانند هر تکنولوژی دیگری، نمکزدایی نیز یک سکه با دو وجه است:
|
مزایا |
معایب |
|
اقیانوسها خشک نمیشوند و منبعی پایدار در برابر خشکسالی هستند . |
نیاز به نیروگاههای بزرگ و سوخت فسیلی دارد که خود باعث گرمایش زمین میشود . |
|
شهرها را از وابستگی به بارش باران و سدهای دوردست بینیاز میکند . |
پسماند غلیظ و بسیار شوری که به دریا بازگردانده میشود و اکوسیستم دریایی را نابود میکند . |
|
آب خروجی بسیار تمیز و عاری از بیماری است . |
ساخت و نگهداری تأسیسات آن میلیاردها دلار هزینه دارد . |
آیا آب شیرینکن میتواند مشکل کمآبی جهان را حل کند؟
پاسخ به این سؤال هم بله است و هم خیر و به نحوه استفاده ما بستگی دارد. برای شهرهای ساحلی و مناطق خشک که نیاز به آب آشامیدنی دارند، نمکزدایی میتواند یک راهکار حیاتی و نجاتبخش باشد. هماکنون شهرهایی مانند دبی یا سندیگو بدون این فناوری نمیتوانند به حیات خود ادامه دهند.
در سوی دیگر حدود ۷۰ درصد آب جهان در کشاورزی مصرف میشود. با تکنولوژیهای فعلی، شیرینکردن آب برای کشاورزی (بهجز محصولات بسیار گرانقیمت یا گلخانهای) میتواند باعث ورشکستگی اقتصادی شود.
بنابراین نمیتوان با قطعیت گفت که آب شیرینکن میتواند بیآبی را از بین ببرد، بلکه صرفاً بخشی از یک پازل بزرگتر است که باید در کنار صرفهجویی، توسعه و مدیریت منابع قرار گیرد. کارشناسان معتقدند تا زمانی که انرژیهای تجدیدپذیر ارزان نشوند و راهکارهای بهتری برای مدیریت شورابه پیدا نشود، تکیه صددرصدی به این فناوری اشتباه است.
منبع : اب شیرین کن ها
گوگل به مدارس هشدار داد
دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته
روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد
قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون میگوید
آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربنشناسی»
آیا بانکها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟
مسجد باید میداندار اصلی فعالیتهای قرآنی جامعه شود
وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش مییابد
ثبتنام وامهای تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد
اعلام فهرست رشتههای پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی
وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش میدهد
مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟
موج جدید هک سوپرمارکتهای اروپا
تب هوش مصنوعی در شرکتها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل میکند و سلامت بیمار را به خطر میاندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیارهای وهمانگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پلهای مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدالهایشان را میبینیم؟
کتاب «همسفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمیگردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیهای و پرتراکم شهری
دانشآموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحهها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبتنام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولیهای ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمیشود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشتههای مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟
نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشههای بحران هویت و گسست تاریخی
رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد
۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت میکنند
تنوع دیدگاهها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است
هومن کیایی و مجتبی رجبیمعمار «داستان زندگی من» را روایت میکنند
فیلمهای «بالاچ» و «سومریها» اکران میشوند
معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان
تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بینالمللی تئاتر نیاز به تقویت دارد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد
دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد
اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتابفروشیها در «بازار کتاب»
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آمادهایم
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرمافزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص میشود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار میگیرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
حجتالاسلام قمی: هیئت، سیاسیترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیتالله مروارید
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر میشود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجانپور تا گرامیداشتی برای اکبر عبدی
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «همکلام» میشود
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
موسیقی بازیها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
گرمکن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم میشود
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمهمتمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیهها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دستساز» جهان
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
بسیج دانشآموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
نقش سورههای کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
رونمایی از نرمافزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص میشود
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار میگیرد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیتالله مروارید
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «همکلام» میشود
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آمادهایم
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجانپور تا گرامیداشتی برای اکبر عبدی
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر میشود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
حجتالاسلام قمی: هیئت، سیاسیترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
گرمکن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم میشود
موسیقی بازیها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
تسهیلات جدید برای قبولیهای ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشتههای مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
ثبتنام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمیشود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.