به گزارش ثریا - تصور کنید شیر آب را باز میکنید و آبی که از اقیانوس آرام یا خلیج فارس آمده، زلال و شیرین است و لیوان شما را پر میکند. با توجه به اینکه بیش از ۹۶ درصد آبهای کره زمین در اقیانوسها ذخیره شده، این ایده بسیار وسوسهکننده است. اما چرا با وجود خشکسالیهای شدید هنوز همه کشورها به سراغ فناوریهای آب شیرینکن یا نمکزدایی آب اقیانوسها نرفتهاند؟ در ادامه به تکنولوژی آب شیرینکن، انواع آن، هزینهها و پتانسیل آن در مقابله با کمآبی نگاهی میاندازیم.
آب شیرینکن یا نمکزدایی چیست؟
به زبان ساده، نمکزدایی (Desalination) فرایندی است که طی آن املاح معدنی و نمک از آب شور (مانند آب دریا) جدا میشود تا آب قابل آشامیدن یا مناسب برای کشاورزی به دست آید. این فرایند اگرچه در دوران باستان (مانند یونان که از فیلترهای ساده استفاده میکردند) ریشه دارد، اما در قرن بیستم و با ظهور تکنولوژیهای صنعتی به یک راهکار جدی تبدیل شد. هدف نهایی این است که میلیاردها گالن آب دریا که غیرقابل استفاده است، به چرخه مصرف انسانی وارد شود.
![]()
اگرچه روشهای متنوعی برای این کار وجود دارد، اما دو فناوری اصلی بر بازار تسلط دارند: اسمز معکوس و تقطیر حرارتی .
۱ . اسمز معکوس (RO)
این روش درحالحاضر محبوبترین و کارآمدترین تکنولوژی جهان است. در این روش آب با فشار بسیار زیاد از غشاهای نیمهتراوا (فیلترهای بسیار دقیق) عبور داده میشود. این غشاها مانند یک صافی مولکولی هستند و نمک، باکتریها و ناخالصیها را پشت سر نگه میدارند و فقط مولکولهای آب خالص را عبور میدهند. این روش مصرف انرژی کمتری نسبت به روشهای حرارتی دارد.
البته فرایند اسمز معکوس آنقدر قوی است که علاوهبر نمک، مواد معدنی مفید مثل منیزیم و کلسیم را نیز حذف میکند. نوشیدن طولانیمدت این آب میتواند برای سلامتی مشکلساز باشد؛ بنابراین در مرحله نهایی باید این املاح به صورت مصنوعی به آب اضافه شوند که خود هزینهبر است.
۲ . تقطیر حرارتی
این روش سنتیتر است و بیشتر در کشورهایی (ازجمله در خاورمیانه) که منابع انرژی ارزان دارند استفاده میشود. در این روش آب شور جوشانده میشود تا بخار شود. سپس این بخار که فاقد نمک است، خنک و به مایع (آب شیرین) تبدیل میشود. نمک و املاح در ظرف باقی میمانند. مشکل این روش این است که انرژی بسیار زیادی برای جوشاندن حجم عظیم آب نیاز دارد.
۳ . فناوریهای نوین (خورشیدی و موجی)
برای کاهش هزینهها، استارتاپهایی مانند Oneka سیستمهایی ساختهاند که با انرژی امواج دریا کار میکنند و به برق یا سوخت فسیلی نیاز ندارند. همچنین سیستمهای نمکزدایی خورشیدی نیز درحال توسعه هستند که از گرمای خورشید برای تبخیر و تصفیه آب استفاده میکنند.
هزینه آب شیرینکن چقدر است؟
پاشنه آشیل این صنعت هزینه است. آب شیرینکنها بهشدت انرژیبر هستند. طبق آمارهای جهانی، هزینه تولید هر متر مکعب (۱۰۰۰ لیتر) آب شیرین بسته به تکنولوژی و محل احداث معمولاً بین ۰.۵۰ تا ۲.۵ دلار متغیر است.
![]()
برای آب شرب این هزینه قابل توجیه است. تأمین حداقل آب مورد نیاز یک نفر در سال (حدود ۵۰ لیتر در روز برای شرب و بهداشت) با این روش حدود ۳۸ دلار هزینه دارد که حتی برای کشورهای فقیر هم نسبتاً قابل مدیریت است.
در مقابل برای کشاورزی داستان کاملاً متفاوت است. برای مثال، تولید یک کیلوگرم گندم به حدود ۶۵۰ لیتر آب نیاز دارد. اگر این آب از طریق نمکزدایی تأمین شود، هزینه آب مصرفی به تنهایی سه برابر قیمت نهایی گندم در بازار خواهد شد. بنابراین، استفاده از این آب برای کشت محصولات ارزانقیمت، توجیه اقتصادی ندارد.
علاوهبر هزینه، نکته ظریفی وجود دارد که کمتر به آن توجه میشود؛ درحالیکه تولید آب شیرین برای کشورهای ثروتمند آسان است، برای کشورهای فقیر یک رؤیاست. انرژی لازم برای تولید ۵۰ لیتر آب شیرین (حداقل نیاز روزانه یک فرد) معادل کل برق مصرفی یک خانواده در کشورهایی مانند مالاوی است. این یعنی بسیاری از کشورها باید بین روشن نگهداشتن چراغ خانهها یا تولید آب یکی را انتخاب کنند.
مزایا و معایب آب شیرینکنها
مانند هر تکنولوژی دیگری، نمکزدایی نیز یک سکه با دو وجه است:
|
مزایا |
معایب |
|
اقیانوسها خشک نمیشوند و منبعی پایدار در برابر خشکسالی هستند . |
نیاز به نیروگاههای بزرگ و سوخت فسیلی دارد که خود باعث گرمایش زمین میشود . |
|
شهرها را از وابستگی به بارش باران و سدهای دوردست بینیاز میکند . |
پسماند غلیظ و بسیار شوری که به دریا بازگردانده میشود و اکوسیستم دریایی را نابود میکند . |
|
آب خروجی بسیار تمیز و عاری از بیماری است . |
ساخت و نگهداری تأسیسات آن میلیاردها دلار هزینه دارد . |
آیا آب شیرینکن میتواند مشکل کمآبی جهان را حل کند؟
پاسخ به این سؤال هم بله است و هم خیر و به نحوه استفاده ما بستگی دارد. برای شهرهای ساحلی و مناطق خشک که نیاز به آب آشامیدنی دارند، نمکزدایی میتواند یک راهکار حیاتی و نجاتبخش باشد. هماکنون شهرهایی مانند دبی یا سندیگو بدون این فناوری نمیتوانند به حیات خود ادامه دهند.
در سوی دیگر حدود ۷۰ درصد آب جهان در کشاورزی مصرف میشود. با تکنولوژیهای فعلی، شیرینکردن آب برای کشاورزی (بهجز محصولات بسیار گرانقیمت یا گلخانهای) میتواند باعث ورشکستگی اقتصادی شود.
بنابراین نمیتوان با قطعیت گفت که آب شیرینکن میتواند بیآبی را از بین ببرد، بلکه صرفاً بخشی از یک پازل بزرگتر است که باید در کنار صرفهجویی، توسعه و مدیریت منابع قرار گیرد. کارشناسان معتقدند تا زمانی که انرژیهای تجدیدپذیر ارزان نشوند و راهکارهای بهتری برای مدیریت شورابه پیدا نشود، تکیه صددرصدی به این فناوری اشتباه است.
منبع : اب شیرین کن ها
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
غدیر؛ واقعهای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی
مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران میآید
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
آیتالله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیتالله خویی او را نور چشمش می دانست
تنگه هرمز را بیشتر بشناسید
حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده میکند؟
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
غدیرخم تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است
غدیر برای کودک نیازمند تخیل است
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.