به گزارش ثریا این پرسش که «چرا خدا انسان را آفرید؟» در واقع تردید در آفرینش نیست، بلکه تلاشی برای فهم درستِ خدا، نسبت او با جهان و جایگاه انسان در مسیر رشد و کمال است.
خدا چرا آفرید، وقتی نیازی نداشت؟
خداوند «واجب‌الوجود» است؛ یعنی وجودش از خودش است و به هیچ چیز بیرون از ذاتش وابسته نیست. در او نه کمبودی راه دارد، نه نیازی، نه نقصی. پس آفرینش انسان یا جهان، برای رفع نیاز خدا معنا ندارد. خدایی که کمال مطلق است، چیزی ندارد که با آفریدن به دست بیاورد.
اما در کنار بی‌نیازی مطلق، خداوند دارای کمالات ذاتی است؛ و یکی از مهم‌ترین این کمالات، «فیّاض» و «جواد» بودن است؛ یعنی افاضه‌کننده خیر.
در منطق عقل، خیر مساوی با «وجود» است و شر، مساوی با «عدم». هر جا وجودی تحقق پیدا می‌کند، خیر محقق شده است.
از این‌رو، آفرینش نه از سر نیاز، بلکه از سر کمال است.
خدا نمی‌آفریند تا چیزی به دست بیاورد؛ می‌آفریند چون بخیل نیست. اگر موجودی قابلیتِ وجود داشته باشد و خدا آن را نیافریند، این منعِ خیر است؛ و منع خیر، بخل است. و بخل، درباره خدا محال است.
به بیان ساده‌تر:
خدا آفرید، چون خداست.فیّاض بودن از ذات او جدا نیست؛ همان‌طور که خورشید می‌تابد چون خورشید است، نه برای اینکه سودی ببرد.
اما اگر آفرینش از سر کمال است، انسان چرا آفریده شد؟
اینجا پای «هدف انسان» به میان می‌آید. پیش از انسان، خداوند فرشتگان را آفرید؛ موجوداتی پاک، مطیع و همواره در حال عبادت. آن‌ها خدا را تسبیح می‌گفتند، فرمان‌بردار بودند و هیچ سرپیچی نداشتند.
اگر قرار بود آفرینش انسان برای این باشد که خدا عبادت شود، فرشتگان از پیش این کار را انجام می‌دادند.
پس انسان برای «اصلِ عبادت» آفریده نشد؛ بلکه برای چیزی فراتر از عبادتِ بی‌اختیار.
فرشتگان کامل‌اند، اما بی‌اختیار. در جایگاه خود ثابت‌اند و امکان رشد انتخابی ندارند.
اما خدا خواست کمالی بالاتر را بیافریند:
موجودی که بتواند با انتخاب خودش به کمال برسد.
انسان نه از ابتدا کامل است و نه مجبور به خوب بودن؛ اما می‌تواند با عقل، اختیار و اراده، مسیر کمال را برگزیند.
و همین «کمالِ اختیاری»، از کمالِ داده‌شده به فرشتگان برتر است.
به تعبیر امیرالمؤمنین(ع):
گر عقل انسان بر شهوتش غلبه کند، از فرشتگان برتر می‌شود؛
و اگر شهوتش عقلش را مغلوب کند، از حیوان پست‌تر.«علل الشرایع، ص ۴، ح ۱»
پس معنای آیه «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلّا لِیَعْبُدُونِ» چیست؟
این آیه هرگز به معنای نیاز خدا به عبادت نیست.
قرآن صریح می‌گوید خداوند «غنی» است؛ نه به وجود ما نیاز دارد و نه به رکوع و سجود ما.
«عبادت» در اینجا به معنای اطاعت آگاهانه و حرکت در مسیر درستِ رشد است.
یعنی انسان آفریده شد تا با بندگیِ اختیاری، استعدادهایش شکوفا شود و به کمال برسد؛ نه اینکه چیزی به خدا اضافه کند.
عبادت، سودش به خود انسان بازمی‌گردد؛
درست مانند پدری که فرزندش را به علم‌آموزی توصیه می‌کند؛ نه برای نفع خود، بلکه برای سعادت فرزند.
اما رنج‌ها، سختی‌ها و امتحان‌ها برای چیست؟
این جهان، جهانِ «تکامل» است.
و تکامل بدون چالش، معنا ندارد.
انسان در مسیر زندگی «کادح» است؛
تلاش می‌کند، می‌افتد، دوباره بلند می‌شود، خطا می‌کند، توبه می‌کند و رشد می‌یابد.
حتی گناه، اگر با پشیمانی و بازگشت همراه شود، می‌تواند نردبانِ رشد باشد؛
چون انسان را به فقر، ضعف و نیاز واقعی‌اش در برابر خدا آگاه می‌کند.
و قرآن این حقیقت را چنین جمع‌بندی می‌کند:
«الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ» (آیه۲ سوره ملک)
خدا مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید که کدام‌یک نیکوترین عمل را دارید.
یعنی انسان آفریده شد تا در میدان انتخاب، خودش را بسازد؛نه برای پر کردن خلأیی در خدا، بلکه برای رسیدن به کمالی که فقط با اختیار ممکن است.
گوگل به مدارس هشدار داد
دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته
روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد
قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون می‌گوید
آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربن‌شناسی»
آیا بانک‌ها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟
مسجد باید میدان‌دار اصلی فعالیت‌های قرآنی جامعه شود
وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش می‌یابد
ثبت‌نام وام‌های تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد
اعلام فهرست رشته‌های پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی
وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش می‌دهد
مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟
موج جدید هک سوپرمارکت‌های اروپا
تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟
کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری
دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟
نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشه‌های بحران هویت و گسست تاریخی
رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد
۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت می‌کنند
تنوع دیدگاه‌ها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است
هومن کیایی و مجتبی رجبی‌معمار «داستان زندگی من» را روایت می‌کنند
فیلم‌های «بالاچ» و «سومری‌ها» اکران می‌شوند
معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان
تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بین‌المللی تئاتر نیاز به تقویت دارد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد
دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد
اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتاب‌فروشی‌ها در «بازار کتاب»
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
موسیقی بازی‌ها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی
ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
موسیقی بازی‌ها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.