به گزارش ثریا این پرسش که «چرا خدا انسان را آفرید؟» در واقع تردید در آفرینش نیست، بلکه تلاشی برای فهم درستِ خدا، نسبت او با جهان و جایگاه انسان در مسیر رشد و کمال است.
خدا چرا آفرید، وقتی نیازی نداشت؟
خداوند «واجبالوجود» است؛ یعنی وجودش از خودش است و به هیچ چیز بیرون از ذاتش وابسته نیست. در او نه کمبودی راه دارد، نه نیازی، نه نقصی. پس آفرینش انسان یا جهان، برای رفع نیاز خدا معنا ندارد. خدایی که کمال مطلق است، چیزی ندارد که با آفریدن به دست بیاورد.
اما در کنار بینیازی مطلق، خداوند دارای کمالات ذاتی است؛ و یکی از مهمترین این کمالات، «فیّاض» و «جواد» بودن است؛ یعنی افاضهکننده خیر.
در منطق عقل، خیر مساوی با «وجود» است و شر، مساوی با «عدم». هر جا وجودی تحقق پیدا میکند، خیر محقق شده است.
از اینرو، آفرینش نه از سر نیاز، بلکه از سر کمال است.
خدا نمیآفریند تا چیزی به دست بیاورد؛ میآفریند چون بخیل نیست. اگر موجودی قابلیتِ وجود داشته باشد و خدا آن را نیافریند، این منعِ خیر است؛ و منع خیر، بخل است. و بخل، درباره خدا محال است.
به بیان سادهتر:
خدا آفرید، چون خداست.فیّاض بودن از ذات او جدا نیست؛ همانطور که خورشید میتابد چون خورشید است، نه برای اینکه سودی ببرد.
اما اگر آفرینش از سر کمال است، انسان چرا آفریده شد؟
اینجا پای «هدف انسان» به میان میآید. پیش از انسان، خداوند فرشتگان را آفرید؛ موجوداتی پاک، مطیع و همواره در حال عبادت. آنها خدا را تسبیح میگفتند، فرمانبردار بودند و هیچ سرپیچی نداشتند.
اگر قرار بود آفرینش انسان برای این باشد که خدا عبادت شود، فرشتگان از پیش این کار را انجام میدادند.
پس انسان برای «اصلِ عبادت» آفریده نشد؛ بلکه برای چیزی فراتر از عبادتِ بیاختیار.
فرشتگان کاملاند، اما بیاختیار. در جایگاه خود ثابتاند و امکان رشد انتخابی ندارند.
اما خدا خواست کمالی بالاتر را بیافریند:
موجودی که بتواند با انتخاب خودش به کمال برسد.
انسان نه از ابتدا کامل است و نه مجبور به خوب بودن؛ اما میتواند با عقل، اختیار و اراده، مسیر کمال را برگزیند.
و همین «کمالِ اختیاری»، از کمالِ دادهشده به فرشتگان برتر است.
به تعبیر امیرالمؤمنین(ع):
گر عقل انسان بر شهوتش غلبه کند، از فرشتگان برتر میشود؛
و اگر شهوتش عقلش را مغلوب کند، از حیوان پستتر.«علل الشرایع، ص ۴، ح ۱»
پس معنای آیه «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلّا لِیَعْبُدُونِ» چیست؟
این آیه هرگز به معنای نیاز خدا به عبادت نیست.
قرآن صریح میگوید خداوند «غنی» است؛ نه به وجود ما نیاز دارد و نه به رکوع و سجود ما.
«عبادت» در اینجا به معنای اطاعت آگاهانه و حرکت در مسیر درستِ رشد است.
یعنی انسان آفریده شد تا با بندگیِ اختیاری، استعدادهایش شکوفا شود و به کمال برسد؛ نه اینکه چیزی به خدا اضافه کند.
عبادت، سودش به خود انسان بازمیگردد؛
درست مانند پدری که فرزندش را به علمآموزی توصیه میکند؛ نه برای نفع خود، بلکه برای سعادت فرزند.
اما رنجها، سختیها و امتحانها برای چیست؟
این جهان، جهانِ «تکامل» است.
و تکامل بدون چالش، معنا ندارد.
انسان در مسیر زندگی «کادح» است؛
تلاش میکند، میافتد، دوباره بلند میشود، خطا میکند، توبه میکند و رشد مییابد.
حتی گناه، اگر با پشیمانی و بازگشت همراه شود، میتواند نردبانِ رشد باشد؛
چون انسان را به فقر، ضعف و نیاز واقعیاش در برابر خدا آگاه میکند.
و قرآن این حقیقت را چنین جمعبندی میکند:
«الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ» (آیه۲ سوره ملک)
خدا مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید که کدامیک نیکوترین عمل را دارید.
یعنی انسان آفریده شد تا در میدان انتخاب، خودش را بسازد؛نه برای پر کردن خلأیی در خدا، بلکه برای رسیدن به کمالی که فقط با اختیار ممکن است.
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
غدیر؛ واقعهای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی
مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران میآید
آیتالله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیتالله خویی او را نور چشمش می دانست
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
تنگه هرمز را بیشتر بشناسید
حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده میکند؟
مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
غدیرخم تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است
غدیر برای کودک نیازمند تخیل است
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.