به گزارش ثریا حجتالاسلام والمسلمین هادی سروش- استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم- به تبیین جایگاه دعا در ماه مبارک رمضان، به تشریح انواع ادعیه این ماه و مضامین دعای «یا علی و یا عظیم» و «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» پرداخت.
ماه رمضان، ماه وسعتِ دعاها و ماه شنیدن دعاهاست
بنابر روایت ایسنا، وی با بیان اینکه دعا در ماه رمضان در همه زمانها مطلوب و مورد سفارش است، اظهار کرد: دعا کردن در این ماه اختصاص به زمان خاصی ندارد و در سحر، ظهر، هنگام افطار یا هر زمان دیگری سفارش شده است. از نظر محتوا نیز محدودیتی وجود ندارد و انسان میتواند برای هر امر مطلوب دنیوی و اخروی دعا کند. پیامبر اکرم(ص) ماه رمضان را ماه دعا، ماه استجابت و ماه شنیده شدن دعای بندگان از سوی خداوند معرفی کردهاند.
ماه رمضان و سه شکل دعا کردن
حجتالاسلام سروش در ادامه، دعاهای ماه رمضان را به سه دسته تقسیم کرد و گفت: دسته نخست، دعاهای عمومی است که در تمام ایام و اوقات این ماه میتوان خواند. دسته دوم، ادعیه و اعمال مشترک ماه رمضان است که برای همه روزها یا شبهای این ماه سفارش شدهاند؛ مانند دعای افتتاح در شبها، دعای سحر در سحرگاهان و برخی دعاها پس از نماز. دسته سوم نیز دعاهای اختصاصی روزها و شبهای خاص ماه رمضان است؛ مانند دعاهای ویژه هر یک از روزهای سیگانه و نیز دعاهای مخصوص شبهای قدر از جمله شبهای بیستویکم و بیستوسوم.
دعای «یا علی و یا عظیم» بیانگر محور مهم در معرفت الله
وی درباره دعای «یا علی و یا عظیم» که از دعاهای مشترک ماه رمضان است و پس از هر نماز سفارش شده، گفت: این دعا به دلیل محتوای بنیادین و اعتقادیاش تکرار میشود. در این دعا، اصول اساسی دین بهویژه توحید و خداشناسی مورد توجه قرار گرفته است. تعبیراتی همچون «یا علی یا عظیم، یا غفور یا رحیم» بیانگر توجه به اسماء و صفات الهی و تأکید بر بیهمتایی خداوند است. توحید، محور همه معارف دینی از جمله نبوت، امامت و معاد است و این دعا بر این اصل بنیادین تأکید دارد.
عظمت ماه رمضان در دعای «یا علی و یا عظیم»
حجت الاسلام سروش افزود: بخش دیگری از این دعا به معرفی عظمت ماه رمضان میپردازد؛ ماهی که خداوند آن را بزرگ داشته، به آن کرامت و شرافت بخشیده و قرآن را در آن نازل کرده است. یادآوری مکرر این ویژگیها مانع عادی شدن عظمت این ماه در ذهن انسان میشود. در این دعا به نزول قرآن در شب قدر اشاره شده و قرآن بهعنوان کتاب هدایت برای همه انسانها معرفی میشود؛ کتابی که راه حق و باطل را از هم جدا میکند و مسیر سعادت را برای همگان قابل دسترس میسازد.
دوری از آتشهای اخلاقی در دنیا باعث دوری از آتش اُخروی است
وی ادامه داد: بخش پایانی دعای «یا علی و یا عظیم» به طلب مغفرت و رهایی از آتش اختصاص دارد. درخواست رهایی از آتش قیامت، مستلزم دوری از آتشهای دنیوی همچون کینه، حسادت، دشمنی، تضییع حقوق دیگران و سایر رذایل اخلاقی است.
دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» جامع خواستههای انسانی
این استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم همچنین درباره دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» گفت: این دعا نیز از ادعیه مشترک ماه رمضان است و خواندن آن پس از نماز مناسبتر است، هرچند در هر زمان میتوان آن را قرائت کرد. در این دعا، مجموعهای از درخواستها برای گروههای مختلف مطرح میشود؛ از درگذشتگان آغاز میشود و سپس نیازهای زندگان از جمله فقرا، گرسنگان، بدهکاران، بیماران، گرفتاران، اسرا و دیگر نیازمندان را در بر میگیرد.
در دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» خیر و خوبی محدود به چیزی نشده و برای همگان مطرح است
حجت الاسلام سروش با اشاره به تکرار واژه «کل» در این دعا تصریح کرد: کاربرد مکرر این واژه نشان میدهد که دعا نباید محدود به گروه یا افراد خاصی باشد. در این دعا، درخواستها شامل همه مردگان، همه گرسنگان، همه بدهکاران، همه بیماران و دیگر اقشار نیازمند میشود و اختصاص به مسلمانان یا گروه خاصی ندارد. این نگاه، وسعت رحمت الهی را یادآور میشود و به انسان میآموزد که در دعا، دیدی فراگیر و انسانی داشته باشد.
توصیه بوعلی سینا به محدود نکردنِ رحمت خدا برای فرد و یا عده خاص
وی با اشاره به دیدگاههای ابن سینا، معروف به شیخالرئیس و صاحب آثاری چون «الاشارات و التنبیهات»، گفت: از منظر حکمای اسلامی نیز دعا باید با نگاه گسترده و برای همگان باشد. اگر انسان خیر و رحمت را برای همه بخواهد، آثار اجتماعی آن نیز نمایان میشود و کاهش رنجها، تبعیضها و آسیبهای اجتماعی را در پی خواهد داشت. دعای فراگیر برای همه انسانها، علاوه بر طلب رحمت الهی، زمینهساز آرامش، همدلی و کاهش آسیبهای اجتماعی در جامعه خواهد بود.
منبع: خبر آنلاین
معرفی بستههای تربیت و یادگیری ارزیابی شده ویژه کودکان برای سال تحصیلی جدید
مدارس تراز؛ سامانهای برای پایش، ارزیابی و مدیریت دادهمحور مدارس
اهتمام به نماز، بخش مهمی از فرآیند تربیت دانشآموزان است
بازدید ۴۰۰ میلیونی سکوهای ایرانی برای رئیس جمهور ایران
آنتروپیک بازنده شکایت از پنتاگون شد
درخواست بازنگری در سقف سنی جذب اعضای هیئت علمی توسط جمعی از متقاضیان
تأکید معاون آموزشی دانشگاه شریف بر اهمیت بازگشت به آموزش حضوری
این دانشگاهها از امروز آموزش حضوری را آغاز کردند
ضرورت هماهنگی در سیاستگذاری فضای مجازی؛ اولویت حل مسائل اصلی مردم است
یک پژوهش جدید نشان میدهد: مریخ آب گرم داشت!
فرصت جدید ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ فراهم شد
گوگل هوش مصنوعی را به فضا میبرد
تیک تاک ۱۲.۷ میلیون پوند جریمه میدهد
مهلت مجدد ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
بانویی که هجرتش آغاز یک تمدن شد
تاکید رهبر شهید بر عمومی کردن فلسفه؛تولید علم دینی بدون مبنا ممکن نیست
واکاوی مفهومی مؤلفهها و حدود مقوله سوءرفتار علیه زنان
دین در جهان شبکهها؛ چرا شیوه گفتوگو با نسل جدید باید تغییر کند؟
سیاستمداران بدون حکمت عملگرایان بی مبنا هستند
روایت رسانههای جهان از یک روز متفاوت در تهران
آغاز ثبتنام ترم پاییز دورههای آموزش قرآن دارالتحفیظ
توجه بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب ابوظبی به مصحف ۱۳۰ ساله مینیاتوری
نوجوان ایرانی، جهانی که آن را نمیشناسیم
چرا ما انتقادپذیر نیستیم؟
زنان جان فدا نیستند، جان فزا هستند
ترامپ باز هم خواب تنگه هرمز را دید+عکس
نخستین آزمون بسندگی زبان عربی برگزار شد
اوپن ای آی عکسهای کاربران را فاش کرد
۴۸ هزار بازمانده از تحصیل به مدرسه بازگشتند
توزیع رایگان شیر و تغذیه در مدارس دولتی ابلاغ شد
پیام تسلیت حجتالاسلام رستمی در پی ارتحال آیتالله شبیری زنجانی
۲۵۰۰ دانشجو در سراسر کشور وام شرافتی دریافت میکنند
لغو ممنوعیت انتقال دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی
شرایط تخصیص خوابگاههای متأهلی اعلام شد
شیوه پرداخت یارانه دانشجویی تغذیه اعلام شد
عدم امکان تمدید زمان انتخاب رشته محل پنجاهوسومین آزمون دستیاری پزشکی
در آغوش فرشتهها
تحصن ۳ روزه اعضای هیئتعلمی در اعتراض به بلاتکلیفی کدهای استخدامی
آغاز حضوری کلاسهای دانشگاه شریف از ۴ مهرماه
سرپرست دانشگاه ملی مهارت منصوب شد
دبیرشورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت آیتالله شبیری زنجانی را تسلیت گفت
نگاهی به زندگی آیت الله شبیری زنجانی؛ مجاهدت در مسیر رشد حوزه
روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان
تعطیلی حوزه علمیه نجف در پی درگذشت آیتالله العظمی شبیری زنجانی
هشتاد و دومین شعبه خودرو۴۵ در ستارخان تهران افتتاح شد
صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی
سازماندهی اطلاعات ۴۰ هزار پایاننامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک
سرپرست پارک علم و فناوری فارس منصوب شد
دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...
دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد
بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی میشود؟
اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد
تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی
اپل، سامسونگ و گوگل متهم به نقض پتنت صدای فضایی
۸۴ دانشآموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند
تغییر کتابهای درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی
وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبتنام مدارس دولتی ممنوع است
۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد
«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک
انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است
رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی
راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل میشوند
نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد
فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد
برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند
اوپن ای آی هم هک شد
تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی
ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاهها در مقاطع مختلف
اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران
فراخوان اولویتهای پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد
کلاسهای دانشگاههای غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار میشود
روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران
«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق
آیا «الگوریتمها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال
لیگهای صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی میشود
عرضه دستاوردهای شرکتهای دانشبنیان در نمایشگاه فناوریهای پیشرفته چین
تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاقمدار و پاسخگو به نیازهای جامعه
هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا
نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی
ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاهها در مقاطع مختلف
فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد
نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد
تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی
تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی
کلاسهای دانشگاههای غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار میشود
اوپن ای آی هم هک شد
فراخوان اولویتهای پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد
هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا
«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق
وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبتنام مدارس دولتی ممنوع است
دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
لیگهای صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی میشود
روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران
بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی میشود؟
تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاقمدار و پاسخگو به نیازهای جامعه
اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران
دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...
اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد
صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی
عرضه دستاوردهای شرکتهای دانشبنیان در نمایشگاه فناوریهای پیشرفته چین
برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند
انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است
لغو ممنوعیت انتقال دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی
راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل میشوند
تغییر کتابهای درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی
دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد
روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان
امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟
۲۵۰۰ دانشجو در سراسر کشور وام شرافتی دریافت میکنند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.