به گزارش ثریا حجتالاسلام والمسلمین هادی سروش- استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم- به تبیین جایگاه دعا در ماه مبارک رمضان، به تشریح انواع ادعیه این ماه و مضامین دعای «یا علی و یا عظیم» و «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» پرداخت.
ماه رمضان، ماه وسعتِ دعاها و ماه شنیدن دعاهاست
بنابر روایت ایسنا، وی با بیان اینکه دعا در ماه رمضان در همه زمانها مطلوب و مورد سفارش است، اظهار کرد: دعا کردن در این ماه اختصاص به زمان خاصی ندارد و در سحر، ظهر، هنگام افطار یا هر زمان دیگری سفارش شده است. از نظر محتوا نیز محدودیتی وجود ندارد و انسان میتواند برای هر امر مطلوب دنیوی و اخروی دعا کند. پیامبر اکرم(ص) ماه رمضان را ماه دعا، ماه استجابت و ماه شنیده شدن دعای بندگان از سوی خداوند معرفی کردهاند.
ماه رمضان و سه شکل دعا کردن
حجتالاسلام سروش در ادامه، دعاهای ماه رمضان را به سه دسته تقسیم کرد و گفت: دسته نخست، دعاهای عمومی است که در تمام ایام و اوقات این ماه میتوان خواند. دسته دوم، ادعیه و اعمال مشترک ماه رمضان است که برای همه روزها یا شبهای این ماه سفارش شدهاند؛ مانند دعای افتتاح در شبها، دعای سحر در سحرگاهان و برخی دعاها پس از نماز. دسته سوم نیز دعاهای اختصاصی روزها و شبهای خاص ماه رمضان است؛ مانند دعاهای ویژه هر یک از روزهای سیگانه و نیز دعاهای مخصوص شبهای قدر از جمله شبهای بیستویکم و بیستوسوم.
دعای «یا علی و یا عظیم» بیانگر محور مهم در معرفت الله
وی درباره دعای «یا علی و یا عظیم» که از دعاهای مشترک ماه رمضان است و پس از هر نماز سفارش شده، گفت: این دعا به دلیل محتوای بنیادین و اعتقادیاش تکرار میشود. در این دعا، اصول اساسی دین بهویژه توحید و خداشناسی مورد توجه قرار گرفته است. تعبیراتی همچون «یا علی یا عظیم، یا غفور یا رحیم» بیانگر توجه به اسماء و صفات الهی و تأکید بر بیهمتایی خداوند است. توحید، محور همه معارف دینی از جمله نبوت، امامت و معاد است و این دعا بر این اصل بنیادین تأکید دارد.
عظمت ماه رمضان در دعای «یا علی و یا عظیم»
حجت الاسلام سروش افزود: بخش دیگری از این دعا به معرفی عظمت ماه رمضان میپردازد؛ ماهی که خداوند آن را بزرگ داشته، به آن کرامت و شرافت بخشیده و قرآن را در آن نازل کرده است. یادآوری مکرر این ویژگیها مانع عادی شدن عظمت این ماه در ذهن انسان میشود. در این دعا به نزول قرآن در شب قدر اشاره شده و قرآن بهعنوان کتاب هدایت برای همه انسانها معرفی میشود؛ کتابی که راه حق و باطل را از هم جدا میکند و مسیر سعادت را برای همگان قابل دسترس میسازد.
دوری از آتشهای اخلاقی در دنیا باعث دوری از آتش اُخروی است
وی ادامه داد: بخش پایانی دعای «یا علی و یا عظیم» به طلب مغفرت و رهایی از آتش اختصاص دارد. درخواست رهایی از آتش قیامت، مستلزم دوری از آتشهای دنیوی همچون کینه، حسادت، دشمنی، تضییع حقوق دیگران و سایر رذایل اخلاقی است.
دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» جامع خواستههای انسانی
این استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم همچنین درباره دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» گفت: این دعا نیز از ادعیه مشترک ماه رمضان است و خواندن آن پس از نماز مناسبتر است، هرچند در هر زمان میتوان آن را قرائت کرد. در این دعا، مجموعهای از درخواستها برای گروههای مختلف مطرح میشود؛ از درگذشتگان آغاز میشود و سپس نیازهای زندگان از جمله فقرا، گرسنگان، بدهکاران، بیماران، گرفتاران، اسرا و دیگر نیازمندان را در بر میگیرد.
در دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» خیر و خوبی محدود به چیزی نشده و برای همگان مطرح است
حجت الاسلام سروش با اشاره به تکرار واژه «کل» در این دعا تصریح کرد: کاربرد مکرر این واژه نشان میدهد که دعا نباید محدود به گروه یا افراد خاصی باشد. در این دعا، درخواستها شامل همه مردگان، همه گرسنگان، همه بدهکاران، همه بیماران و دیگر اقشار نیازمند میشود و اختصاص به مسلمانان یا گروه خاصی ندارد. این نگاه، وسعت رحمت الهی را یادآور میشود و به انسان میآموزد که در دعا، دیدی فراگیر و انسانی داشته باشد.
توصیه بوعلی سینا به محدود نکردنِ رحمت خدا برای فرد و یا عده خاص
وی با اشاره به دیدگاههای ابن سینا، معروف به شیخالرئیس و صاحب آثاری چون «الاشارات و التنبیهات»، گفت: از منظر حکمای اسلامی نیز دعا باید با نگاه گسترده و برای همگان باشد. اگر انسان خیر و رحمت را برای همه بخواهد، آثار اجتماعی آن نیز نمایان میشود و کاهش رنجها، تبعیضها و آسیبهای اجتماعی را در پی خواهد داشت. دعای فراگیر برای همه انسانها، علاوه بر طلب رحمت الهی، زمینهساز آرامش، همدلی و کاهش آسیبهای اجتماعی در جامعه خواهد بود.
منبع: خبر آنلاین
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفهای را شکست داد
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
«مردم نمایی» روایتی دیگر از ماجرای نیما تکیدو
حاج حسین ملک داراییهای فناپذیر را به میراثی تمدنی تبدیل کرد
پناهیان: بزرگترین تشییعهای تاریخ مربوط به امامین انقلاب است
جستجوی حقیقت در مهآلودگی ابطالپذیری پوپر/سطحینگری در علوم انسانی
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
پناهیان: بزرگترین تشییعهای تاریخ مربوط به امامین انقلاب است
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.