به گزارش ثریا حجتالاسلام والمسلمین هادی سروش- استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم- به تبیین جایگاه دعا در ماه مبارک رمضان، به تشریح انواع ادعیه این ماه و مضامین دعای «یا علی و یا عظیم» و «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» پرداخت.
ماه رمضان، ماه وسعتِ دعاها و ماه شنیدن دعاهاست
بنابر روایت ایسنا، وی با بیان اینکه دعا در ماه رمضان در همه زمانها مطلوب و مورد سفارش است، اظهار کرد: دعا کردن در این ماه اختصاص به زمان خاصی ندارد و در سحر، ظهر، هنگام افطار یا هر زمان دیگری سفارش شده است. از نظر محتوا نیز محدودیتی وجود ندارد و انسان میتواند برای هر امر مطلوب دنیوی و اخروی دعا کند. پیامبر اکرم(ص) ماه رمضان را ماه دعا، ماه استجابت و ماه شنیده شدن دعای بندگان از سوی خداوند معرفی کردهاند.
ماه رمضان و سه شکل دعا کردن
حجتالاسلام سروش در ادامه، دعاهای ماه رمضان را به سه دسته تقسیم کرد و گفت: دسته نخست، دعاهای عمومی است که در تمام ایام و اوقات این ماه میتوان خواند. دسته دوم، ادعیه و اعمال مشترک ماه رمضان است که برای همه روزها یا شبهای این ماه سفارش شدهاند؛ مانند دعای افتتاح در شبها، دعای سحر در سحرگاهان و برخی دعاها پس از نماز. دسته سوم نیز دعاهای اختصاصی روزها و شبهای خاص ماه رمضان است؛ مانند دعاهای ویژه هر یک از روزهای سیگانه و نیز دعاهای مخصوص شبهای قدر از جمله شبهای بیستویکم و بیستوسوم.
دعای «یا علی و یا عظیم» بیانگر محور مهم در معرفت الله
وی درباره دعای «یا علی و یا عظیم» که از دعاهای مشترک ماه رمضان است و پس از هر نماز سفارش شده، گفت: این دعا به دلیل محتوای بنیادین و اعتقادیاش تکرار میشود. در این دعا، اصول اساسی دین بهویژه توحید و خداشناسی مورد توجه قرار گرفته است. تعبیراتی همچون «یا علی یا عظیم، یا غفور یا رحیم» بیانگر توجه به اسماء و صفات الهی و تأکید بر بیهمتایی خداوند است. توحید، محور همه معارف دینی از جمله نبوت، امامت و معاد است و این دعا بر این اصل بنیادین تأکید دارد.
عظمت ماه رمضان در دعای «یا علی و یا عظیم»
حجت الاسلام سروش افزود: بخش دیگری از این دعا به معرفی عظمت ماه رمضان میپردازد؛ ماهی که خداوند آن را بزرگ داشته، به آن کرامت و شرافت بخشیده و قرآن را در آن نازل کرده است. یادآوری مکرر این ویژگیها مانع عادی شدن عظمت این ماه در ذهن انسان میشود. در این دعا به نزول قرآن در شب قدر اشاره شده و قرآن بهعنوان کتاب هدایت برای همه انسانها معرفی میشود؛ کتابی که راه حق و باطل را از هم جدا میکند و مسیر سعادت را برای همگان قابل دسترس میسازد.
دوری از آتشهای اخلاقی در دنیا باعث دوری از آتش اُخروی است
وی ادامه داد: بخش پایانی دعای «یا علی و یا عظیم» به طلب مغفرت و رهایی از آتش اختصاص دارد. درخواست رهایی از آتش قیامت، مستلزم دوری از آتشهای دنیوی همچون کینه، حسادت، دشمنی، تضییع حقوق دیگران و سایر رذایل اخلاقی است.
دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» جامع خواستههای انسانی
این استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم همچنین درباره دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» گفت: این دعا نیز از ادعیه مشترک ماه رمضان است و خواندن آن پس از نماز مناسبتر است، هرچند در هر زمان میتوان آن را قرائت کرد. در این دعا، مجموعهای از درخواستها برای گروههای مختلف مطرح میشود؛ از درگذشتگان آغاز میشود و سپس نیازهای زندگان از جمله فقرا، گرسنگان، بدهکاران، بیماران، گرفتاران، اسرا و دیگر نیازمندان را در بر میگیرد.
در دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» خیر و خوبی محدود به چیزی نشده و برای همگان مطرح است
حجت الاسلام سروش با اشاره به تکرار واژه «کل» در این دعا تصریح کرد: کاربرد مکرر این واژه نشان میدهد که دعا نباید محدود به گروه یا افراد خاصی باشد. در این دعا، درخواستها شامل همه مردگان، همه گرسنگان، همه بدهکاران، همه بیماران و دیگر اقشار نیازمند میشود و اختصاص به مسلمانان یا گروه خاصی ندارد. این نگاه، وسعت رحمت الهی را یادآور میشود و به انسان میآموزد که در دعا، دیدی فراگیر و انسانی داشته باشد.
توصیه بوعلی سینا به محدود نکردنِ رحمت خدا برای فرد و یا عده خاص
وی با اشاره به دیدگاههای ابن سینا، معروف به شیخالرئیس و صاحب آثاری چون «الاشارات و التنبیهات»، گفت: از منظر حکمای اسلامی نیز دعا باید با نگاه گسترده و برای همگان باشد. اگر انسان خیر و رحمت را برای همه بخواهد، آثار اجتماعی آن نیز نمایان میشود و کاهش رنجها، تبعیضها و آسیبهای اجتماعی را در پی خواهد داشت. دعای فراگیر برای همه انسانها، علاوه بر طلب رحمت الهی، زمینهساز آرامش، همدلی و کاهش آسیبهای اجتماعی در جامعه خواهد بود.
منبع: خبر آنلاین
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
پویش «ایران در پناه قرآن» تا پایان خرداد تمدید شد
برگزاری نمایشگاه معماری حرمین شریفین در مکه مکرمه
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.