کد خبر: 171327
ف
گیاهان چگونه خاک آلوده را پاکسازی می‌کنند؟
در تحقیق جدیدی که توسط محققان ایرانی انجام شده است، سازوکارهای مختلف استفاده از گیاهان برای حذف آلاینده‌های خاک مورد بررسی قرار گرفته تا راهکاری کم‌هزینه و سازگار با محیط زیست معرفی شود.

به گزارش ثریا - خاک یکی از پایه‌های اصلی حیات روی زمین است و بقای میلیون‌ها انسان به آن وابسته است. این منبع طبیعی، علاوه بر فراهم کردن بستر رشد گیاهان و تولید غذا، در چرخه مواد غذایی، ذخیره کربن و جلوگیری از فرسایش نقش اساسی دارد. با این حال، فعالیت‌های انسانی در دهه‌های اخیر باعث افزایش آلودگی خاک شده است. استفاده گسترده از کودهای شیمیایی و حیوانی، لجن فاضلاب، فعالیت‌های معدنی، صنایع آهن و فولاد، حمل‌ونقل و نشت مواد نفتی از جمله عواملی هستند که موجب ورود فلزات سنگین و ترکیبات سمی به خاک می‌شوند. این آلاینده‌ها می‌توانند برای مدت طولانی در خاک باقی بمانند و اثرات منفی بر رشد گیاهان، سلامت حیوانات و در نهایت سلامت انسان داشته باشند.

آلودگی خاک تنها به سطح زمین محدود نمی‌شود. اگر خاک آلوده پاکسازی نشود، آلاینده‌ها به تدریج به لایه‌های عمیق‌تر نفوذ می‌کنند و می‌توانند منابع آب زیرزمینی را نیز آلوده کنند؛ منابعی که در بسیاری از مناطق، از جمله ایران، بخش مهمی از آب شرب را تأمین می‌کنند. به همین دلیل، پاکسازی خاک‌های آلوده به یکی از اولویت‌های مهم زیست‌محیطی تبدیل شده است. تصویب قانون حفاظت، بهسازی و بهره‌برداری از خاک‌های کشور در سال ۱۳۹۸ نیز نشان‌دهنده اهمیت این موضوع در سطح ملی است. در چنین شرایطی، یافتن روش‌هایی مؤثر، کم‌هزینه و سازگار با محیط زیست برای کاهش آلودگی خاک اهمیت زیادی دارد.

غلامحسین صفری از کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تبریز به همراه یکی از همکاران خود و با همکاری دانشگاه‌های علوم پزشکی قزوین، البرز و ایرانشهر، پژوهشی درباره سازوکارهای مختلف استفاده از گیاهان برای حذف آلاینده‌های گوناگون از خاک انجام دادند. آن‌ها در این مطالعه به بررسی جامع روش‌هایی پرداختند که در آن‌ها از توانایی طبیعی گیاهان برای جذب، تثبیت یا تجزیه مواد آلاینده استفاده می‌شود.

این پژوهش به صورت مروری ـ توصیفی انجام شده و پژوهشگران برای گردآوری اطلاعات، مقالات منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ را در پایگاه‌های علمی معتبر داخلی و بین‌المللی جست‌وجو کردند. درنهایت ۵۰ مقاله مرتبط و باکیفیت انتخاب شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

نتایج بررسی نشان داد مهم‌ترین آلاینده‌های خاک شامل فلزات سنگین و ترکیبات نفتی مانند گروه BTEX هستند؛ موادی که از سوخت‌ها و فرآورده‌های نفتی به محیط وارد می‌شوند.

بر اساس این نتایج که در «فصلنامه مهندسی بهداشت محیط» وابسته به دانشگاه علوم پزشکی البرز انتشار یافته‌اند، روش‌های مختلف گیاه‌پالایی می‌توانند در کاهش این آلودگی‌ها مؤثر باشند. از جمله این روش‌ها می‌توان به کنترل هیدرولیک یا استفاده از گیاهان پرمصرف آب برای مهار حرکت آلاینده‌ها، استخراج گیاهی که در آن گیاه فلزات را جذب و در اندام‌های هوایی خود ذخیره می‌کند، تثبیت گیاهی برای کاهش تحرک فلزات در خاک و تجزیه آلاینده‌ها در ناحیه اطراف ریشه اشاره کرد.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که گیاه‌پالایی در مقایسه با روش‌های فیزیکی و شیمیایی پاکسازی خاک، هزینه کمتری دارد و اجرای آن ساده‌تر است. این روش به تجهیزات پیچیده نیاز ندارد و با محیط زیست سازگارتر است. با این حال، محدودیت‌هایی نیز دارد؛ از جمله زمان‌بر بودن فرآیند، وابستگی به شرایط آب‌وهوایی، خطر مصرف گیاهان آلوده توسط حیوانات و لزوم مدیریت صحیح بقایای گیاهی که فلزات را در خود انباشته کرده‌اند.

بر اساس اطلاعات تکمیلی این پژوهش، گیاه‌پالایی تنها به یک سازوکار محدود نمی‌شود. در برخی موارد، گیاهان با ترشح آنزیم‌ها مواد آلاینده را تجزیه می‌کنند. در موارد دیگر، میکروارگانیسم‌های اطراف ریشه در فرآیند تجزیه نقش دارند که به آن تجزیه در ریزوسفر گفته می‌شود.

همچنین در روش ریزوفیلتراسیون، گیاهان با ریشه‌های خود فلزاتی مانند کادمیوم، سرب، مس و نیکل را جذب و در ریشه نگه می‌دارند. حتی گزارش شده برخی گیاهان خاص توانایی جذب مقادیر بالایی از فلزات سمی را دارند و می‌توانند در بهبود کیفیت خاک‌های آلوده مؤثر باشند.

مطالعات مرورشده نشان می‌دهند گیاه‌پالایی علاوه بر کاهش آلاینده‌ها، می‌تواند در بلندمدت به بهبود ساختار خاک و افزایش فعالیت میکروبی کمک کند. این موضوع باعث می‌شود زمین‌های آلوده در آینده دوباره برای کشاورزی یا کاربری‌های دیگر قابل استفاده شوند. البته انتخاب گیاه مناسب برای هر نوع آلودگی و فراهم کردن شرایط رشد مطلوب، نقش مهمی در موفقیت این روش دارد.

منبع : گیاهان


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای