به گزارش ثریا بررسی تاریخ تحولات معاصر ایران و منطقه، بدون تحلیل دقیق منظومه فکری و سیره عملی شهید آیتالله خامنهای امری ناممکن است. ایشان در قامت یک نظریهپرداز سیاسی و رهبری که طولانیترین دوران مدیریت کلان نظام را بر عهده داشت، واجد ویژگیهای منحصربهفردی در حوزههای فقه حکومتی، استراتژی نظامی و دیپلماسی مقاومت بود.
درصددیم در مجموعه گفتگویی به خوانشی تحلیلی از دههها کنشگری ایشان در سپهر عمومی بپردازیم. شخصیت ایشان، به عنوان پیونددهنده سنت فقاهتی با مقتضیات دنیای مدرن، چالشها و فرصتهای نوینی را پیش روی حکمرانی اسلامی قرار داد.از تدوین سیاستهای کلان در دوران گذار پس از جنگ، تا ایستادگی بر اصول استقلالطلبی در برابر فشارهای بینالمللی، همگی بخشی از کارنامهای است که نیازمند واکاوی است.
در این گفتگوها تلاش شده است تا فراتر از نگاههای کلیشهای، به ابعاد کمتر شناخته شدهی اندیشه ایشان در باب «تمدن نوین اسلامی» و «نظم نوین جهانی» پرداخته شود. اکنون که دوران حیات سیاسی ایشان به تاریخ پیوسته و به مقام شهادت نائل گشتهاند، بازخوانی میراثشان نه تنها یک ضرورت تاریخی برای درک ریشههای ثبات ایران، بلکه نقشهراهی برای فهم آیندهی جبهه مقاومت در منطقه به شمار میرود.
به همین منظور با حجت الاسلام تقی عابدی پژوهشگر مسائل دینی به گفتگو نشستیم که در ادامه حاصل آن را می خوانید:
*اکنون که به کارنامه زیست مجاهدانه شهید آیت الله سید علی خامنه ای مینگریم، اصلیترین ویژگی اخلاقی که ایشان را در تراز یک «رهبر شهید» قرار داد، چه میدانید؟
صحبت از شهید والامقامی که عمر خود را وقف اعتلای کلمه الله کرد، هم مایه افتخار است و هم مسئولیتی سنگین بر دوش ما میگذارد تا ابعاد پنهان شخصیت ایشان را برای نسلهای آینده تبیین کنیم.
بدون شک برجستهترین ویژگی ایشان «ذوب شدن در ولایت الهی و اخلاص مطلق» بود. ایشان همواره خود را سرباز کوچک اسلام مینامیدند. اما آن چیزی که در سیره عملی ایشان تجلی داشت، «زهد و سادهزیستی شگفتآور» بود. شهید عالیمقام ما، در اوج قدرت جهانی، زندگیای داشتند که از سطح متوسط جامعه پایینتر بود. این زهد برخاسته از تقوا، به ایشان شجاعتی میبخشید که در برابر ابرقدرتها سر خم نکنند. ایشان با شهادتشان ثابت کردند که نه تنها در کلام، بلکه در عمل نیز طالب لقاءالله بودند و پیوستن به یاران شهیدشان، آرزوی دیرینهای بود که سرانجام به آن رسیدند.
*در مباحث علمی، میراثی که از این شهید بزرگوار بر جای مانده را چگونه توصیف میکنید؟ آیا میتوان ایشان را یک نوآور در فقه اسلامی دانست؟
قطعا همینطور است. شهید آیتالله خامنهای یک فقیه «زمانشناس» بودند. ایشان در ادامه راه استاد بی نظیرش حضرت امام راحل، فقه را از کنج حجره فقاهت به متن جامعه و جهاد آوردند. دروس خارج فقه ایشان که اکنون به عنوان گنجینهای برای حوزههای علمیه باقی مانده، سرشار از قواعدی است که گرههای زندگی بشری را باز میکند. ایشان در مباحثی چون جهاد، موسیقی و... نظراتی را ارائه دادند که نشان از وزانت علمی و تسلط کامل بر منابع وحیانی داشت. شهادت ایشان، ضایعهای جبرانناپذیر برای جهان اسلام و حوزههای علمیه بود، اما آثار مکتوب و شاگردانی که تربیت کردند، راه ایشان را روشن نگاه خواهد داشت.
*در حوزه مدیریت، همواره از ایشان به عنوان دیدهبان تیزبین انقلاب یاد میشد. این قدرت تحلیل و دشمنشناسی در دوران حیاتشان چگونه تبلور یافت؟
مدیریت ایشان مبتنی بر «عقلانیت وحیانی» بود. شهید بزرگوار ما، بحرانهایی را مدیریت کردند که هر کدام برای فروپاشی یک نظام کافی بود. ایشان لایههای پیچیده نفاق و استکبار را با فراستی الهی تشخیص میدادند. در سختترین لحظات که همگان نگران بودند، آرامش ایشان که برخاسته از توکل بود، به جامعه تزریق میشد. ایشان هیچگاه به دشمن اعتماد نکردند و تا آخرین لحظه حیات، بر ایستادگی و مقاومت تاکید داشتند؛ مقاومتی که سرانجام با خون پاکشان امضا شد و به الگویی جهانی مبدل گشت.
*نگاه ایشان به فرهنگ و پیوند آن با تمدن اسلامی بسیار خاص بود. پس از شهادت ایشان، چگونه میتوان این نگاه را تداوم بخشید؟دیدگاه های اجتماعی ایشان چه بود؟
ایشان فرهنگ را هوای تنفس جامعه میدانستند. شهید آیتالله خامنهای خود یک ادیب و سخنور تراز اول بودند که با اشراف بر ادبیات کلاسیک و معاصر، مسیر جدیدی برای هنر متعهد گشودند. ایشان معتقد بودند تمدن اسلامی بدون هنر و فرهنگ متعالی شکل نمیگیرد. وظیفه ما اکنون این است که توصیههای ایشان در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی را به عنوان وصیتنامه تمدنی ایشان جدی بگیریم. ایشان همواره حامی هنرمندان و نویسندگانی بودند که در جبهه حق قلم میزدند.
ایشان به جوانها به عنوان ابزار نگاه نمیکردند، بلکه آنها را صاحبان اصلی انقلاب میدانستند. لحن پدرانه و صمیمی ایشان در دیدارها، دیواری میان حاکم و مردم باقی نگذاشته بود. خون شهید، جوشش جدیدی در رگهای جوانان ایجاد کرده است. امروز جوانان نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جبهه مقاومت، ایشان را الگوی تمامعیار شجاعت و تدبیر میدانند. میراث ایشان، «عزت و استقلال» است که با شهادتشان ابدی شد.
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد
روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسانها نهاده است
تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم
مصرفگرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس
خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران
امیرحسین مدرس برنامه نغمههای حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا میکند
منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت
نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه میرود
پانتهآ پناهیها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه میرود
زمان تشییع پیکر بهروز رضوی اعلام شد
مساجد پایگاههایی برای شناسایی استعدادهای درخشان
به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال
اخلاص و پیامرسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا
نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم
شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۶ سالهها ممنوع شد
تمرکز بر امنیت سایبری و تابآوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
طرح «حامی» برای جبران کاستیهای یادگیری دانشآموزان اجرا میشود
وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟
جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب میبالد
بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است
بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حرمهای کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
هزینه ثبتنام جهش تحصیلی دانشآموزان اعلام شد
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچههای میناب» از این بازی میگوید
درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید
هکرها پیامرسان دولتی فرانسه را هک کردند
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.