به گزارش ثریا در ادامه بررسی سفرنامههای اروپاییان درباره ایران، به کتاب «فرهنگ جغرافیایی امپراتوری ایران» نوشتهی جان مکدانلد کینر میرسیم. کتاب «فرهنگ جغرافیایی امپراتوری ایران» (A Geographical Memoir of the Persian Empire) اثری است از سر جان مکدانلد کینر(Sir John Macdonald Kinneir).
جان مکدانلد کینر در سال ۱۸۱۰ میلادی در سمت معاون سیاسی سرجان ملکم، همراه هیئت انگلیسی وارد تهران شد. او یک افسر و دیپلمات بریتانیایی در اوایل قرن نوزدهم بود که سالها در سرزمینهای خاورمیانه، بهویژه ایران، سفر و فعالیت داشت.هدف اصلی او از این سفر، آگاهی حکومت هند بریتانیا از موقعیت جغرافیایی، اوضاع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران بود. کینر در کتاب خود تلاش کرده تصویری نسبتاً جامع از سرزمینهای تحت نفوذ ایران در آن زمان ارائه دهد.
کتاب در واقع ترکیبی از گزارش سفر، بررسی جغرافیایی، و توصیف تاریخی و اجتماعی است. او اطلاعاتی درباره مرزها، شهرها، ایالات، مسیرهای ارتباطی و ویژگیهای طبیعی مناطق مختلف ارائه میدهد. کینر ماحصل مطالعات و مشاهدات خود را دربارۀ کشورمان در کتابی با عنوان «فرهنگ جغرافیایی امپراتوری ایران» به رشته تحریر درآورد. این کتاب برای نخستین بار در سال ۱۸۱۳ میلادی در ۴۸۰ صفحه به قطع وزیری در لندن منتشر شد و سپس برای بار دوم در سال ۱۹۷۳ میلادی در نیویورک تجدید چاپ و منتشر گردید.
یکی از بخشهای مهم کتاب، شرح ایالات و شهرهای ایران در دوره قاجار است. نویسنده درباره مناطقی مانند فارس، خراسان، آذربایجان، کرمان، خوزستان و دیگر نواحی توضیح میدهد و اطلاعاتی درباره جمعیت، اقتصاد، محصولات، راههای بازرگانی و اهمیت راهبردی آنها ارائه میکند. این توصیفها برای پژوهشگران تاریخ جغرافیای ایران بسیار ارزشمند است، زیرا وضعیت کشور را در حدود دو قرن پیش نشان میدهد.
کتاب همچنین به ساختار سیاسی و نظامی ایران در زمان فتحعلیشاه قاجار اشاره میکند. کینر در کنار مباحث جغرافیایی، درباره قبایل، نیروهای نظامی، راههای تجاری و روابط منطقهای ایران نیز توضیح میدهد. نگاه او تا حد زیادی تحت تأثیر دیدگاههای استعماری و منافع بریتانیا در منطقه است، زیرا در آن زمان رقابت سیاسی میان قدرتهای اروپایی در آسیای غربی جریان داشت.
در بخش توصیف کینر از شهر شوشتر چنین میخوانیم:
شوشتر، کرسینشین استان خوزستان، در عرض سی و دو درجهی شمالی و چهل و هشت درجه و پنجاه و نه دقیقهی شرقی، در دامنهی کوههای بختیاری واقع شده است.
عموماً بر این باورند که شوشتر همان شهر باستانی سوس است، اما من به دلایلی که بعداً خواهم گفت، عقیدهی مخالفی دارم. «شوش» به زبان قدیمی ایران یعنی دلنشین و «شوشتر» به معنی دلنشینتر آمده است.
بنا به اعتقاد مردم بومی، شاپور پسر اردشیر بابکان این نام را برای شوشتر برگزیده و به والرین، امپراتور روم که زندانی او بود، مأموریت داده تا این شهر را بنا نماید. خرابههایی که از «سو سوزا» به جا مانده، گواه آن است که شوشتر نمیتواند آن شهر معروف باستانی باشد.
او سپس به آثار تاریخی شوشتر میپردازد:
«آثار مهم شوشتر عبارتند از قلعه صد پل که از یادگاریهای قدیمی و قابل توجه این شهر به شمار میآیند. جلوی قسمتی از دیوار که هنوز بر جای مانده، محل سکونت والرین بوده است. رومیها قسمتی از یک تپهی کوچک را با احداث یک قلعه در قسمت غربی شهر، مشرف به رودخانه که چشمانداز زیبایی دارد، در اختیار گرفته بودند. دو طرف این دژ نظامی را یک خندق و یک سمت دیگر آن را رودخانه محصور نموده است. این قلعه تنها یک دروازه دارد که به سبک رومی ساخته شده و سابقاً به وسیله یک پل متحرک به درون آن رفتوآمد میکردند. سردابهای متعددی در زیر تپه حفر شده که هنوز آب در آنها جریان دارد.
سد شاپور: سدی که شاپور بر روی رودخانه کارون بنا نموده، از قلعه فاصله چندانی ندارد و آنطور که دکتر هرولت تصور نموده، ایجاد این بند به خاطر جلوگیری از وقوع سیلاب و طغیان رودخانه بوده است.»
امروزه «فرهنگ جغرافیایی امپراتوری ایران» به عنوان یکی از منابع تاریخی مهم درباره جغرافیا و اوضاع ایران در اوایل قرن نوزدهم مورد استفاده پژوهشگران قرار میگیرد. این اثر علاوه بر ارزش جغرافیایی، برای مطالعه تاریخ اجتماعی، مسیرهای بازرگانی، و شناخت نگاه اروپاییان به ایران در آن دوره نیز اهمیت دارد.
پرفروشترین کتابهای نمایشگاه مجازی کتاب هفتم مشخص شدند
خانم خبرنگار: نقد کتاب گمشده امروز رسانههاست
جامعه ایرانی با تکیه بر دینداری و مقاومت سرمایهای عظیم برای کشور است
آیتالله رشاد: فهم معارف ولایت، توفیقی از جانب خداست
استاد داوری اردکانی: بود و نبود فلسفهای که با نظم زندگی در هماهنگی نباشد، یکی است
بازخوانی و تحلیل پیامهای رهبر انقلاب در دانشگاه آزاد اسلامی
مهلت ثبتنام کارشناسی ارشد پردیس بینالمللی دانشگاه امیرکبیر تمدید شد
احتمال تغییر در تقویم آموزشی دانشگاهها برای مدیریت بحران انرژی قوت گرفت
ایران با ارتقای دو پلهای در رتبه ۶ جهانی مدارک علمی پراستناد قرار گرفت
برنامه کامل زمان بندی آزمونهای سال ۱۴۰۵ اعلام شد
اعتراف به ضعفهای کاخ سفید در دوران بایدن در کتاب خاطرات همسرش
چگونه یک بنای ایرانی، معماری غرب را دگرگون کرد؟
در اینجا کتابها بیشتر از اسباببازی فروش رفتند
استوری پرواز همای به یاد شهدای جنگ رمضان
تصویر دیده نشده از شهید نصرالله و سپهبد سلامی و محمد پاکپور
«دولتشهر تنها»، خرده روایت هایی از روستاهای کردنشین و محله های تهران
شاهنامه چگونه سیستم ایمنی جامعه ایرانی را تقویت میکند؟
وزیر ارشاد: تجمعات خیابانی اکسیر شجاعت مردم ایران را تکثیر کرد
کاظمی: پیشنهادات تاثیر قطعی معدل در کنکور به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شد
وزیر آموزش و پرورش: نهضت عدالت آموزشی فقط مدرسهسازی نیست
امسال تمامی مراحل ثبت نام دانش آموزان غیرحضوری انجام میشود
امتحانات پایههای اول تا دهم از امروز آغاز میشود
محکومیت ۱۲ میلیاردی فرزاد فرزین باطل شد
عروسی خون در «کشتارگاه» را ببینید
بازدیدهای به وقت ایران ۱۰ میلیونی شد
زمان دقیق برگزاری کنکور سراسری و ارشد ۱۴۰۵ اعلام شد
مدل جدید چت جی پی تی تبدیل به سلاح بانک های ژاپنی در مقابل هکرها شد
میز مطالعات اجتماعی جنگ در وزارت علوم تأسیس شد
بازگشت تدریجی به محیطهای دانشگاهی آغاز شد
وطندوستی در ذهنیت ایرانی اصل مسلم است
«بچه مردم» به جشنواره زلین جمهوری چک میرود
«صبح روز چهلم» روی آنتن میرود؛ روایتی از جنگ رمضان
مستند «عروس لبنان» آماده نمایش شد
از تثبیت اجاره بهای سالنهای کنسرت چه خبر؟
رابرت دنیرو دوباره برای اسکورسیزی بازی میکند
توزیع ۳۰ هزار وعده غذایی میان زائران در حرم حضرت عباس(ع)
تمدید ثبت نام در مرحله دوم آزمون دکتری ۱۴۰۵ در دانشگاه علامه
آخرین مهلت پذیرش دکتری استادمحور بدون آزمون دردانشگاه علم و صنعت ایران
اینستاگرام، فیس بوک و واتساپ پولی میشوند؟
ساعت ۱۲ امشب آخرین فرصت ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵
فیلم کوتاه «تامینا» روایت انسان های گرفتار انتخاب
فرماندهی رهبر شهید در بحرانها چگونه بود؟
از شروع «طوفان» با بازی کنت برانا تا اجرای نمایشی جدید در کاخ هنر
احیای موزه هنرهای معاصر اهواز با رویداد «سرزمین خورشید»
«آدابالحرب و الشجاعه»، نثری استوار از عشق به صلح و آیین جنگ
آزمون جایگزین دانشآموختگان پزشکی خارج از کشور برگزار شد
گوگلپلی و اپاستور در دسترس قرار گرفت
منع ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ برای ۳ گروه از داوطلبان
ظرفیت ۶۸۰ نفری برای فلوشیپ پزشکی
اعلام نتایج نهایی آزمون دستیاری فوق تخصصی پزشکی
توضیح وزیر علوم درباره حضوری شدن کلاسها و امتحانات دانشگاهها
کلاس های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
معرفی۱۳۶مؤسسه غیرمجاز اعزام دانشجو به مراجع قضایی
عید قربان؛ تجلی بندگی و عبور از تعلقات در مکتب ادیان ابراهیمی
به مناسبت عید قربان: حیات معنوی انسان بدون ایثار امکانپذیر نیست
برگزاری پویش یکماهه حفظ سوره فتح در آستانه ماه محرم
جشنواره تورنتو به استقبال «اودیسه» نولان میرود
کارگردان و عضو خانه تئاتر دچار حادثه شد
شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران
متن تشکر سید مجید موسوی از مهدی رسولی+عکس
پیرمرد بیرجرندی در اوج طوفان پرچم ایران را بر زمین نینداخت
«تیرانداز زبردست» با استقبال کودکان و نوجوانان به چاپ دوم رسید
تارا و رؤیای داشتن یک تلفن همراه شخصی
رمان «فرار از زنگ ورزش» برای نوجوانان منتشر شد
قصه گویی یک اسباببازی ارزان اما اثرگذار برای کودکان
ارسطوی پایتخت با یک سریال جدید به شبکه یک آمد
جناب خان و الیکا عبدالرزاقی به آنتن تلویزیون برگشتند
اسلامهراسی علیه زنان محجبه در اروپای سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است
عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟
بازتاب گسترده پیام رهبر انقلاب به مناسبت برگزاری حج در رسانههای بین المللی
شرایط تغییر مدرسه در مرداد و شهریور اعلام شد
درخواست رئیس جمهور: زمینه حضور اساتید برجسته برای انتقال آموزشهای نوین فراهم شود
آییننامه «توسعه مشارکتهای مردمی از طریق تشکیل هیئت امنا در مدارس دولتی» تصویب شد
آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد
این دعای عرفه را بخوانید تا ببینید چرا پدران ما قرنهاست حسین حسین (ع) میگویند
روزه گرفتن در روز عرفه چه حکمی دارد؟
توصیه آیت الله جوادی آملی برای انجام این عمل در روز عرفه
از ظهر تا غروب عرفه؛ این ساعتها را از دست ندهید
آمار ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ به حدود یک میلیون نفر رسید
جریمه چند میلیون دلاری و سنگین در انتظار گوگل در اروپا
آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد
ساعت ۱۲ امشب آخرین فرصت ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵
منع ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ برای ۳ گروه از داوطلبان
به مناسبت عید قربان: حیات معنوی انسان بدون ایثار امکانپذیر نیست
ظرفیت ۶۸۰ نفری برای فلوشیپ پزشکی
اعلام نتایج نهایی آزمون دستیاری فوق تخصصی پزشکی
آخرین مهلت پذیرش دکتری استادمحور بدون آزمون دردانشگاه علم و صنعت ایران
جشنواره تورنتو به استقبال «اودیسه» نولان میرود
۵۰ برج فناوری احداث میشوند: ۳ دانشگاه پایلوت زیست بومی نوآوری میشود
توضیح وزیر علوم درباره حضوری شدن کلاسها و امتحانات دانشگاهها
معرفی۱۳۶مؤسسه غیرمجاز اعزام دانشجو به مراجع قضایی
از ظهر تا غروب عرفه؛ این ساعتها را از دست ندهید
عید قربان؛ تجلی بندگی و عبور از تعلقات در مکتب ادیان ابراهیمی
کارگردان و عضو خانه تئاتر دچار حادثه شد
روزه گرفتن در روز عرفه چه حکمی دارد؟
آمار ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ به حدود یک میلیون نفر رسید
توصیه آیت الله جوادی آملی برای انجام این عمل در روز عرفه
آزمون جایگزین دانشآموختگان پزشکی خارج از کشور برگزار شد
عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟
شرایط تغییر مدرسه در مرداد و شهریور اعلام شد
بازگشت تدریجی به محیطهای دانشگاهی آغاز شد
این دعای عرفه را بخوانید تا ببینید چرا پدران ما قرنهاست حسین حسین (ع) میگویند
کلاس های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
زمان دقیق برگزاری کنکور سراسری و ارشد ۱۴۰۵ اعلام شد
جریمه چند میلیون دلاری و سنگین در انتظار گوگل در اروپا
درخواست رئیس جمهور: زمینه حضور اساتید برجسته برای انتقال آموزشهای نوین فراهم شود
شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران
برگزاری پویش یکماهه حفظ سوره فتح در آستانه ماه محرم
صفحه اینترنت پرو از سایت همراه اول حذف شد+عکس
«بچه مردم» به جشنواره زلین جمهوری چک میرود
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.