به گزارش ثریا در تاریخ معاصر تشیع، نام بانو سیدهنصرت بیگم امین ، معروف به بانو مجتهده امین، به عنوان یگانه دوران و مایه فخر جهان اسلام در عرصه فقاهت، عرفان و تفسیر میدرخشد. ایشان نه تنها به عنوان یک عالم برجسته، بلکه به عنوان نمادی از توانمندی زنان در رسیدن به عالیترین سطوح اجتهاد و معنویت شناخته میشوند.
بانو امین در دورانی که محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی بسیاری برای تحصیلات تخصصی زنان وجود داشت، با همتی والا و درایت خانوادگی، مسیر دشوار علمآموزی را آغاز کرد. او از کودکی به تحصیل علوم دینی پرداخت و در سن ۴۰ سالگی پس از پشت سر گذاشتن آزمونهای دشوار علمی، موفق به دریافت اجازه اجتهاد از بزرگانی چون آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی (موسس حوزه علمیه قم) و آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی شد. این اجازه اجتهاد، مهر تأییدی بر نبوغ و تسلط ایشان بر مبانی استنباط احکام شرعی بود و نام ایشان را به عنوان یکی از معدود زنان صاحب این کرسی در تاریخ ثبت کرد.
سیره علمی بانو امین با جامعیت و تنوع در تالیفات شناخته میشود. شاهکار ایشان، تفسیر پانزده جلدی «مخزنالعرفان» است که با رویکردی حکیمانه و عرفانی به تبیین آیات قرآن کریم پرداخته است. علاوه بر این، آثار دیگری همچون «اربعین هاشمیه»، «جامعالشتات»، «روش خوشبختی» و «نفحاتالرحمانیه» نشان از تسلط ایشان بر علوم مختلف از جمله فقه، اصول، فلسفه و اخلاق دارد. ایشان در آثار خود همواره بر پیوند میان عقل و وحی و ضرورت تزکیه نفس در کنار تعلیم کتاب و حکمت تاکید میورزیدند. سیره عملی ایشان نیز به همان اندازه علمیشان، الهامبخش بود؛ بانو امین با وجود مشغلههای فراوان علمی، هرگز از مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی خود غافل نشد و با تأسیس مدرسه «فاطمیه» و دبیرستان دخترانه در اصفهان، بستر مناسبی را برای تحصیل و تربیت دینی دختران آن مرز و بوم فراهم آورد.
زن و کرسی فقاهت: از اجتهاد تا مرزهای مرجعیت
مسئله مجتهدات و مرجعیت زنان، یکی از مباحث چالشبرانگیز در فقه اسلامی است که با ظهور شخصیتهایی همچون بانو امین، ابعاد جدیدی به خود گرفت. در فقه شیعه، اجتهاد به معنای توانایی استنباط احکام از منابع شرعی، برای زنان هیچگونه منعی ندارد و بانو امین مصداق بارز و عالی این حقیقت است که زن میتواند در فقاهت به مرتبه اعلا برسد. با این حال، تفاوت ظریفی میان «اجتهاد» و «مرجعیت تقلید» (به معنای تصدی مقام افتا برای دیگران) وجود دارد. برخی از فقها، ذکوریت (مرد بودن) را یکی از شرایط مرجعیت عامه میدانند، اما گروهی دیگر از صاحبنظران معتقدند که در شئون غیرولایی مانند افتا، ملاک تخصص و اعلمیت است و جنسیت مانعی برای تقلید از یک بانوی مجتهد ایجاد نمیکند.
تجربه زیسته بانو امین نشان داد که یک زن مجتهده میتواند مرجع علمی و معنوی جامعه خود باشد. اگرچه ایشان به طور رسمی در پی تصدی مقام مرجعیت تقلید نبودند، اما نفوذ کلام و عمق دانش ایشان باعث شده بود که بسیاری از مردم و حتی علما برای حل مشکلات علمی و دینی خود به ایشان رجوع کنند. ایشان ثابت کردند که کمالات انسانی و مقامات علمی، جنسیتی نیستند و هر انسانی با هر جنسیتی میتواند با تکیه بر تقوا و تلاش علمی، به قلههای رفیع کمال دست یابد.
امروزه سیره بانو امین به عنوان الگویی برای «الگوی سوم زن مسلمان» مطرح است؛ زنی که نه در انزوای سنتهای غلط محبوس میماند و نه در موجهای فکری بیگانه غرق میشود، بلکه با حفظ هویت ایمانی و عفیفانه خود، در عالیترین عرصههای تولید دانش و مدیریت اجتماعی نقشآفرینی میکند.
تداوم راه ایشان، نیازمند بازخوانی دقیق مبانی فقهی در حوزه زنان و ایجاد بسترهای لازم برای رشد و شکوفایی مجتهدات در حوزههای علمیه است تا جامعه از برکات علم و معنویت زنان فرهیخته بیش از پیش بهرهمند گردد.
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کلاسهای تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
گروههای امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمترسانی زائران پرداختند
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.