به گزارش ثریا در تاریخ معاصر تشیع، نام بانو سیدهنصرت بیگم امین ، معروف به بانو مجتهده امین، به عنوان یگانه دوران و مایه فخر جهان اسلام در عرصه فقاهت، عرفان و تفسیر میدرخشد. ایشان نه تنها به عنوان یک عالم برجسته، بلکه به عنوان نمادی از توانمندی زنان در رسیدن به عالیترین سطوح اجتهاد و معنویت شناخته میشوند.
بانو امین در دورانی که محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی بسیاری برای تحصیلات تخصصی زنان وجود داشت، با همتی والا و درایت خانوادگی، مسیر دشوار علمآموزی را آغاز کرد. او از کودکی به تحصیل علوم دینی پرداخت و در سن ۴۰ سالگی پس از پشت سر گذاشتن آزمونهای دشوار علمی، موفق به دریافت اجازه اجتهاد از بزرگانی چون آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی (موسس حوزه علمیه قم) و آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی شد. این اجازه اجتهاد، مهر تأییدی بر نبوغ و تسلط ایشان بر مبانی استنباط احکام شرعی بود و نام ایشان را به عنوان یکی از معدود زنان صاحب این کرسی در تاریخ ثبت کرد.
سیره علمی بانو امین با جامعیت و تنوع در تالیفات شناخته میشود. شاهکار ایشان، تفسیر پانزده جلدی «مخزنالعرفان» است که با رویکردی حکیمانه و عرفانی به تبیین آیات قرآن کریم پرداخته است. علاوه بر این، آثار دیگری همچون «اربعین هاشمیه»، «جامعالشتات»، «روش خوشبختی» و «نفحاتالرحمانیه» نشان از تسلط ایشان بر علوم مختلف از جمله فقه، اصول، فلسفه و اخلاق دارد. ایشان در آثار خود همواره بر پیوند میان عقل و وحی و ضرورت تزکیه نفس در کنار تعلیم کتاب و حکمت تاکید میورزیدند. سیره عملی ایشان نیز به همان اندازه علمیشان، الهامبخش بود؛ بانو امین با وجود مشغلههای فراوان علمی، هرگز از مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی خود غافل نشد و با تأسیس مدرسه «فاطمیه» و دبیرستان دخترانه در اصفهان، بستر مناسبی را برای تحصیل و تربیت دینی دختران آن مرز و بوم فراهم آورد.
زن و کرسی فقاهت: از اجتهاد تا مرزهای مرجعیت
مسئله مجتهدات و مرجعیت زنان، یکی از مباحث چالشبرانگیز در فقه اسلامی است که با ظهور شخصیتهایی همچون بانو امین، ابعاد جدیدی به خود گرفت. در فقه شیعه، اجتهاد به معنای توانایی استنباط احکام از منابع شرعی، برای زنان هیچگونه منعی ندارد و بانو امین مصداق بارز و عالی این حقیقت است که زن میتواند در فقاهت به مرتبه اعلا برسد. با این حال، تفاوت ظریفی میان «اجتهاد» و «مرجعیت تقلید» (به معنای تصدی مقام افتا برای دیگران) وجود دارد. برخی از فقها، ذکوریت (مرد بودن) را یکی از شرایط مرجعیت عامه میدانند، اما گروهی دیگر از صاحبنظران معتقدند که در شئون غیرولایی مانند افتا، ملاک تخصص و اعلمیت است و جنسیت مانعی برای تقلید از یک بانوی مجتهد ایجاد نمیکند.
تجربه زیسته بانو امین نشان داد که یک زن مجتهده میتواند مرجع علمی و معنوی جامعه خود باشد. اگرچه ایشان به طور رسمی در پی تصدی مقام مرجعیت تقلید نبودند، اما نفوذ کلام و عمق دانش ایشان باعث شده بود که بسیاری از مردم و حتی علما برای حل مشکلات علمی و دینی خود به ایشان رجوع کنند. ایشان ثابت کردند که کمالات انسانی و مقامات علمی، جنسیتی نیستند و هر انسانی با هر جنسیتی میتواند با تکیه بر تقوا و تلاش علمی، به قلههای رفیع کمال دست یابد.
امروزه سیره بانو امین به عنوان الگویی برای «الگوی سوم زن مسلمان» مطرح است؛ زنی که نه در انزوای سنتهای غلط محبوس میماند و نه در موجهای فکری بیگانه غرق میشود، بلکه با حفظ هویت ایمانی و عفیفانه خود، در عالیترین عرصههای تولید دانش و مدیریت اجتماعی نقشآفرینی میکند.
تداوم راه ایشان، نیازمند بازخوانی دقیق مبانی فقهی در حوزه زنان و ایجاد بسترهای لازم برای رشد و شکوفایی مجتهدات در حوزههای علمیه است تا جامعه از برکات علم و معنویت زنان فرهیخته بیش از پیش بهرهمند گردد.
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.