به گزارش شبکه علمی ثریا، بدین ترتیب، خطر جذب بیش از حد آن و بالطبع تاثیرات منفی آن به حداقل میرسد. هنگامی که این مکانیزم ایمنی دچار نقصان گردد، مشکلات مرتبط با سلامتی بروز میکنند.
در این مقاله به عوارض مصرف زیاد آهن برای بدن می پردازیم:
آهن چیست؟
آهن یکی از ضروریترین مواد معدنی مغذی قلمداد میشود که اکثر آن را گلبولهای قرمز مصرف میکنند. بخش عمدهایی از هموگلوبین، پروتئینی که در گلبولهای قرمز یافت میشود، میباشد. هموگلوبین مسئول انتقال اکسیژن به سلولهای بدن است.
دو نوع آهن خوراکی وجود دارد:
آهن خونرنگزا: این نوع آهن فقط در خوراکیهای حیوانی یافت میشود، اغلب در گوشت قرمز. این نوع آهن نسبت به آهن غیر خونرنگزا سادهتر جذب بدن میشود.
آهن غیر خونرنگزا: اغلب آهنهای خوراکی غیر خونرنگزا هستند. این نوع آهن هم در خوراکیهای گیاهی و هم در خوراکیهای حیوانی یافت میشود. جذب آن با اسیدهای بنیادی از قبیل ویتامین C افزایش مییابد، اما با مصرف ترکیبات گیاهی مانند اسید فیتیات این روند کاهش مییابد.
افرادی که مقدار اندکی آهن خونرنگزا از رژیم غذایی خود جذب میکنند و یا رژیم آنها حاوی هیچگونه آهن خونرنگزایی نیست، با خطر ابتلا به کمبود آهن مواجه هستند.
افراد بسیاری از کمبود آهن رنج میبرند، به ویژه زنان. در واقع، کمبود آهن در زمره شایعترین نوع کمبود مواد معدنی جهان به شمار میرود.
قاعده ذخیره آهن
به دو دلیل عمده سطح آهن در بدن مرتبا تنظیم و تعدیل میگردد:
آهن یک ماده معدنی ضروری است که نقش عمدهای را در بسیاری از عملکردهای اساسی بدن ایفا میکند، اما بدن ما به میزان محدودی از آن نیاز دارد.
مصرف بیش از حد آهن به صورت بالقوه سمی است، بنابراین امکان جذب بیش از حد آهن توسط بدن وجود ندارد.
بدن میزان آهن مورد نیاز خود را با کمک جذب از طریق دستگاه گوارش تنظیم میکند.
هپسیدین، هورمون تنظیم و تعدیل آهن، مسئول حفظ تعادل آهن ذخیره شده در بدن است. کارکرد اصلی آن ممانعت از جذب آهن فراوان است.
اساسا بدین شیوه عمل میکند:
جذب آهن فراوان–< افزایش سطح ترشح هپسیدین–< کاهش جذب آهن.
کاهش ذخیرهی آهن–< کاهش سطح ترشح هپسیدین–< افزایش جذب آهن.
در اغلب مواقع این سیستم کاملا دقیق عمل میکند. با این وجود، برخی از اختلالات مانع از ترشح هپسیدین میگردد که منجر به تجمع آهن در بدن میگردد.
از طرف دیگر، شرایطی که منجر به ترشح بیش از حد هپسیدین گردد، کمبود آهن را در بدن پدید میآورد.
تعادل میزان آهن در بدن میتواند تحت تاثیر مصرف آهن در رژیم غذایی قرار گیرد. در طول زمان، رژیمهایی که فاقد آهن کافی هستند، میتوانند کمبود آهن را پدید آورند. از طرف دیگر، مصرف ببش از حد مکملهای آهن خطر ابتلا به مسمومیتهای حاد ناشی از آهن را به وجود میآورد.
مسمومیت ناشی از مصرف آهن
مسمومیت ناشی از آهن زیاد هم میتواند ناگهانی و هم میتواند به صورت تدریجی رخ دهد.
بسیاری از مشکلات جدی مرتبط با سلامت، از مصرف تصادفی بیش از حد آهن همانند مصرف بیش از حد مکملها برای مدت طولانی یا اختلال مزمن جذب حداکثری آهن است.
در شرایط معمول، مقدار اندکی آهن در شریانهای حیاتی به گردش در میآیند.
سلامت آن منوط به پروتئینهایی از قبیل ترانسفرین است که مانع از آسیبرسانی آهن به دیگر بافتها میگردد.
با این وجود، مسمومیت ناشی از آهن میتواند سطح آهن آزاد را در بدن به طرز قابل توجهی افزایش دهد.
آهن آزاد از خواص اکسیداسیونی برخوردار است، نقطهی مقابل خاصیت آنتیاکسیدانی، و میتواند منجر به آسیب سلولی گردد.
این امر میتواند چندین عامل داشته باشد. از جمله:
مسمومیت ناشی از آهن: مسمومیت هنگامی اتفاق میافتد که افراد، به ویژه کودکان، بیش از حد مکمل آهن مصرف نمایند.
هموکروماتوز(تجمع غیر طبیعی آهن) ارثی: یک اختلال ژنتیک که با جذب مفرط آهن از غذاها بروز میکند.
تجمع افراطی آهن در نژاد سیاه (افریقایی): یک رژیم غذایی مملو از آهن ناشی از مصرف غذاها و نوشیدنیهای سرشار از آهن. این امر برای اولین در افریقا که آبجوهای دستساز و خانگی در بشکههای فلزی نگهداری میشد، مشاهده شد.
مسمومیت ناشی از آهن دقیقا هنگامی پدید میآید که افراد در مصرف مکملهای آهن افراط نمایند. میزان ۱۰ تا ۲۰ میلیگرم میتواند علائم معکوسی را بروز دهد، حال آنکه مصرف بیش از ۴۰ میلیگرم در روز آسیبهایی را پدید میآورد که مستلزم مراقبتهای پزشکی است.
بدین ترتیب مصرف بیش از حد مکملهای آهن منجر به مشکلات حادی میگردد. از اینکه طبق دستورالعمل درج شده بر روی مکمل آهن پیروی میکنید، اطمینان حاصل نمائید و هیچگاه بیش از آنچه پزشکتان تجویز کرده مصرف نکنید.
علائم اولیه مسمومیت ناشی از آهن شامل دلدرد، تهوع و استفراغ میشود.
به طور کلی، انباشته شدن حجم زیادی آهن در اندامهای داخلی به صورت بالقوه منجر به آسیبهای مرگباری از جمله به مغز و کبد وارد میسازد.
علائم مصرف بیش از حد مکملها در طی زمان، شباهت بسیاری به علائم تجمع آهن در بدن دارد که در زیر به تفصیل به آن پرداخته میشود.
تجمع آهن در بدن
تجمع آهن به شکلگیری تدریجی آهن فراوان در بدن اطلاق میشود. این امر ناشی از اختلال در سیستم تنظیم سطح آهن درحد طبیعی رخ میدهد.
تجمع آهن در بدن اغلب افراد چندان نگرانکننده نیست. اما برای افرادی که به طور ژنتیک مستعد جذب آهن فراوان از دستگاه گوارش خود هستند، میتوانند نگرانکننده باشد.
شایعترین اختلال تجمع آهن، هموکروماتوز ارثی است که منجر به شکلگیری آهن در بافتها و اندامهای بدن میگردد.
چنانچه هموکروماتوز بدون درمان رها شود، به مرور زمان خطر ابتلا به آرتروز، سرطان، نارسایی کبدی، دیابت و بیماریهای قلبی را افزایش میدهد.
خلاص شدن از این آهن اضافی برای بدن چندان آسان نیست. موثرترین روش برای رهایی از از تجمع آهن، از دست دادن خون است.
بنابراین، احتمال اینکه زنان پس از بلوغ و پیش از یائسگی، مشکلات ناشی از تجمع آهن را تجربه نمائید بسیار کم است. علاوه بر این، کمترین خطر متوجه افرادیست که به طور مرتب خون خود را اهدا میکنند.
چنانچه خود را مستعد تجمع آهن میدانید، خطر بروز هرگونه مشکل را با موارد زیر به حداقل برسانید:
کاهش مصرف غذاهای سرشار از آهن از قبیل گوشت قرمز.
اهدای خون به طور منظم.
پرهیز از مصرف ویتامین C همراه با غذاهای سرشار آهن.
با این وجود، چنانچه علائم تشخیص تجمع آهن در شما وجود ندارد، اساسا کاهش مصرف و جذب آهن توصیه نمیشود.
آهن و خطر ابتلا به سرطان
تردیدی وجود ندارد که تجمع آهن میتواند منجر به بروز سرطان، هم در انسان و هم در حیوانات، گردد.
از ظواهر امر پیداست که اهدای خون و از دست دادن خون این خطر را کاهش میدهد.
مطالعات مشاهدهایی حاکی از آن است که جذب بیش از حد آهن خونرنگزا خطر ابتلا به سرطان رودهی بزرگ را افزایش میدهد.
آزمایشات بالینی دال بر آن است که آهن خونرنگزای مکملها و گوشت قرمز شکلگیری ترکیبات سرطانزا موسوم به ان-نیتروسیل را در سیستم گوارشی افزایش میدهند.
ارتباط بین گوشت قرمز و ابتلا به سرطان از موضوعاتیست که نقل محافل علمی به شمار میرود. گرچه برخی از مکانیزمها در توجیه این ارتباط محتمل به نظر میرسد، اما اغلب شواهد بر اساس مطالعات مشاهدهایی ارائه میگردد.
آهن و خطر ابتلا به عفونت
به نظر میرسد هم تجمع افراطی آهن در بدن و هم کمبود آن افراد را بیش از حد مستعد ابتلا به بیماریهای عفونی مینماید.
علت آن در دو مورد خلاصه میگردد:
سیستم ایمنی بدن از آهن کمک میگیرد تا باکتریهای مضر را نابود سازد، بنابراین بدن مقداری آهن برای مبارزه با عفونتها نیاز دارد.
افزایش سطح آهن آزاد منجر به تحریک باکتریها و ویروسها برای رشد میگردد، بنابراین آهن بیش از حد میتواند نتایج معکوسی در بر داشته باشد و خطر ابتلا به عفونت را افزایش دهد.
چندین مطالعه در این زمینه حاکی از آن است که مکملهای آهن تکرر و شدت عفونت را افزایش میدهد، حال آنکه برخی مطالعات ادعا میکنند ارتباطی بین آنها وجود ندارد.
افرادی که از هموکروماتوز ارثی رنج میبرند، بیش از دیگران در خطر ابتلا به عفونت قرار دارند.
پیش از مصرف هرگونه مکمل آهن از سوی افرادی که در خطر ابتلا به عفونت قرار دارند، تمام جوانب امر باید مد نظر گرفته شود و باید به تمام موارد خطرآفرین توجه گردد.
به طور خلاصه، مصرف آهن زیاد میتواند خطرآفرین باشد.
با این وجود، جز در مواردی که اختلال تجمع آهن وجود دارد، اساسا نیازی نیست نگران جذب آهن فراوان از رژیم غذایی خود باشید.
مصرف مکمل های آهن نیز داستان دیگری دارد. برای افرادی که از کمبود آهن رنج میبرند، مفید است اما برای افرادی که کمبود آهن ندارد میتواند مضر باشد.
مکملهای آهن به هیچ وجه نباید خودسرانه و بدون توصیه پزشک مصرف شوند.
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبتنام پذیرفتهشدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالکاشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.