امام موسی صدر ۴۳ سال پیش در چنین روزی (۹ شهریور) ربوده شد. او حدود بیست سال در لبنان در عرصههای اجتماعی و سیاسی فعال بود. همگان اذعان دارند که او توانست در این مدت وضعیت شیعیان آن دیار را دگرگون کند؛ بهطوری که شیعیان در عرصه سیاسی به گروهی اثرگذار در لبنان بدل شدند و از حیث اقتصادی تحولی چشمگیر پیدا کردند و وضعیت اجتماعیشان نیز ارتقا یافت. وقتی که امام موسی صدر در سال ۱۹۵۹ وارد لبنان شد، شیعیان در نظر سیاسی و اقتصادی و اجتماعی وضعیت ناگواری داشتند. اساساً، همین وضعیت شیعیان بود که امام صدر را به لبنان کشاند تا بتواند این وضعیت را تغییر دهد. اگر امام موسی صدر را در فعالیت خود موفق بدانیم، میتوانیم این پرسش را مطرح کنیم که امروز چه میتوانیم از او بیاموزیم. آیا کارنامه عملی امام صدر برای امروز ما پیام و درسی دارد.
نخست: امید. گمان میکنم یکی از وجوه برجسته فعالیت امام صدر امید دائمی او به آیندهای بهتر از امروز بود. گاه از از میزان امید او به حیرت میافتیم. در آن دوره، یعنی دهه هفتاد میلادی، لبنان و منطقه یکی از دورههای سخت خود را میگذراند. شیعیان لبنان هم گرفتار مسائل متعددی بودند. اما امام صدر با اطینان و امید قدمهایش را برمیداشت. البته، او این آموزه خود را از مفهوم انتظار در متن اعتقادات شیعه اخذ کرده بود و ناامیدی را با مرگ برابر میدانست. بنابراین، در هر وضعیتی اجازه نمیداد ناامیدی در او چیره شود و خللی در کارها و برنامههایش ایجاد کند.
دوم: مشورت گرفتن. امروز اطرافیان امام صدر گزارش میدهند که یکی از خصوصیات امام صدر در مدیریت امور مشورت گرفتن از اطرافیان و نخبگان بود. روشن است که امام صدر در موقعیتی ویژه بود و شخصیت کاریزماتیکش چنان نفوذی داشت که اگر در تدبیر و مدیریت امور مشورت هم نمیکرد، کسی بر او خرده نمیگرفت. اما او به شدت از این موضوع احتراز میکرد و در امور متعدد مشورت میگرفت.
سوم: آگاهیسازی. این ویژگی نیز یکی دیگر از وجوه رویکرد امام صدر است. او تلاش میکرد که سطح آگاهی عموم مردم را بالا ببرد. به یک معنا، بهرغم محرومیتی که شیعیان گرفتار آن بودند، او هیچگاه آگاهسازی و ارتقای سطح فرهنگی شیعیان را از اولویت خود خارج نکرد. شاید همین رویکرد است که موقعیت او را در جایگاه مصلحی اجتماعی قرار میدهد. تبلور این مسئله را میتوان در سخنرانیها و مقالات عاشورایی او ببینیم. امام صدر تلاش فراوانی میکرد تا مردم را با روح نهضت امام حسین آشنا کند و تحریفات واقعه را نشان دهد.
چهارم: همهجانبهنگری. یکی از آسیبهایی که عموماً در مدیریت به چشم میخورد، نگاه محدود و تکبعدی است. اما با بررسی مجموعه اقدامات امام موسی صدر متوجه نوعی همهجانبهنگری میشویم. او به ارتقای وضعیت شیعیان در زمینههای سیاسی و اجتماعی و اقتصادی توجه دارد. البته، این سخن بدین معنا نیست که او همه زمینهها را همزمان و با یک میزان توجه جلو میبرد. نه! او اولویتی هوشمندانه برای کارها و زمینههای مختلف داشت که اتفاقاً میتواند موضوع یادداشتی جداگانه باشد.
مواردی که در این یادداشت به آن اشاره کردم، برخی از ویژگیهای فعالیت دو دههای امام موسی است. قصدم این بود که ویژگیهای فعالیتهای عملی امام صدر را برجسته کنم و الا ابعاد اندیشهای امام موسی صدر بسیار فراتر از این موارد است. اینها برخی از چیزهایی است که از امام صدر آموختهایم و چشم انتظاریم تا او خود بیاید و ببیند که از او چهها آموختهایم.
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.