امام موسی صدر ۴۳ سال پیش در چنین روزی (۹ شهریور) ربوده شد. او حدود بیست سال در لبنان در عرصههای اجتماعی و سیاسی فعال بود. همگان اذعان دارند که او توانست در این مدت وضعیت شیعیان آن دیار را دگرگون کند؛ بهطوری که شیعیان در عرصه سیاسی به گروهی اثرگذار در لبنان بدل شدند و از حیث اقتصادی تحولی چشمگیر پیدا کردند و وضعیت اجتماعیشان نیز ارتقا یافت. وقتی که امام موسی صدر در سال ۱۹۵۹ وارد لبنان شد، شیعیان در نظر سیاسی و اقتصادی و اجتماعی وضعیت ناگواری داشتند. اساساً، همین وضعیت شیعیان بود که امام صدر را به لبنان کشاند تا بتواند این وضعیت را تغییر دهد. اگر امام موسی صدر را در فعالیت خود موفق بدانیم، میتوانیم این پرسش را مطرح کنیم که امروز چه میتوانیم از او بیاموزیم. آیا کارنامه عملی امام صدر برای امروز ما پیام و درسی دارد.
نخست: امید. گمان میکنم یکی از وجوه برجسته فعالیت امام صدر امید دائمی او به آیندهای بهتر از امروز بود. گاه از از میزان امید او به حیرت میافتیم. در آن دوره، یعنی دهه هفتاد میلادی، لبنان و منطقه یکی از دورههای سخت خود را میگذراند. شیعیان لبنان هم گرفتار مسائل متعددی بودند. اما امام صدر با اطینان و امید قدمهایش را برمیداشت. البته، او این آموزه خود را از مفهوم انتظار در متن اعتقادات شیعه اخذ کرده بود و ناامیدی را با مرگ برابر میدانست. بنابراین، در هر وضعیتی اجازه نمیداد ناامیدی در او چیره شود و خللی در کارها و برنامههایش ایجاد کند.
دوم: مشورت گرفتن. امروز اطرافیان امام صدر گزارش میدهند که یکی از خصوصیات امام صدر در مدیریت امور مشورت گرفتن از اطرافیان و نخبگان بود. روشن است که امام صدر در موقعیتی ویژه بود و شخصیت کاریزماتیکش چنان نفوذی داشت که اگر در تدبیر و مدیریت امور مشورت هم نمیکرد، کسی بر او خرده نمیگرفت. اما او به شدت از این موضوع احتراز میکرد و در امور متعدد مشورت میگرفت.
سوم: آگاهیسازی. این ویژگی نیز یکی دیگر از وجوه رویکرد امام صدر است. او تلاش میکرد که سطح آگاهی عموم مردم را بالا ببرد. به یک معنا، بهرغم محرومیتی که شیعیان گرفتار آن بودند، او هیچگاه آگاهسازی و ارتقای سطح فرهنگی شیعیان را از اولویت خود خارج نکرد. شاید همین رویکرد است که موقعیت او را در جایگاه مصلحی اجتماعی قرار میدهد. تبلور این مسئله را میتوان در سخنرانیها و مقالات عاشورایی او ببینیم. امام صدر تلاش فراوانی میکرد تا مردم را با روح نهضت امام حسین آشنا کند و تحریفات واقعه را نشان دهد.
چهارم: همهجانبهنگری. یکی از آسیبهایی که عموماً در مدیریت به چشم میخورد، نگاه محدود و تکبعدی است. اما با بررسی مجموعه اقدامات امام موسی صدر متوجه نوعی همهجانبهنگری میشویم. او به ارتقای وضعیت شیعیان در زمینههای سیاسی و اجتماعی و اقتصادی توجه دارد. البته، این سخن بدین معنا نیست که او همه زمینهها را همزمان و با یک میزان توجه جلو میبرد. نه! او اولویتی هوشمندانه برای کارها و زمینههای مختلف داشت که اتفاقاً میتواند موضوع یادداشتی جداگانه باشد.
مواردی که در این یادداشت به آن اشاره کردم، برخی از ویژگیهای فعالیت دو دههای امام موسی است. قصدم این بود که ویژگیهای فعالیتهای عملی امام صدر را برجسته کنم و الا ابعاد اندیشهای امام موسی صدر بسیار فراتر از این موارد است. اینها برخی از چیزهایی است که از امام صدر آموختهایم و چشم انتظاریم تا او خود بیاید و ببیند که از او چهها آموختهایم.
تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد
آغاز ثبتنام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»
رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه میتواند بحرانساز باشد
یادداشت کمتردیدهشدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزبالله جنایت پیجری
زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد
تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد
محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگهای اخیر بازنگری میشود
نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایدهپردازان قرآنی
وطندوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟
تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جانفدایان
حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جانفدا
حضور مقتدرانه بانوان کلاهکج در رزمایش جانفدا
حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا
فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید
خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس
براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است
نرخ اجارهبهای خوابگاههای دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس
جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا
دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی
برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»
فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصههای مجید
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.