میلاد باقری[1]
روزه یکی از مهمترین واجبات الهی است که بسیاری از احکام فقهی و اخلاقی را به خود اختصاص داده است. فریضهای که خداوند بندگانش را امر کرده تا بدان پایبند باشند. این فریضه الهی از فواید بسیاری برخوردار است که از فواید مادی و جسمانی به آن التزام کرده است دارای فوائد بسیاری است که یکی از فوائد مادی آن پاکسازی بدن از مواد زائدی است که موجب بیماری میشود.شاید به همین دلیل است که امیرمومنان علی (ع) میفرمایند: «گرسنگی مفیدترین داروهاست[2]» یا «گرسنگی و بیماری یکجا جمع نمی شوند[3].»
نکته مهم این است که روزه وقتی موجب سلامتی میشود که در مصرف غذا و آب زیاده روی نشود. اگر اصول صحیح تغذیه رعایت شود، طبیعی است که در پایان ماه مبارک رمضان حداقل چند کیلو وزن کاهش یابد در حالی که متأسفانه شاهدیم که عده زیادی از روزهداران به دلیل ترس و واهمهای که از گرسنگی و تشنگی دارند در فاصله افطار تا سحر پرخوری کرده و در پایان ماه رمضان اضافه وزن نیز پیدا میکنند.
البته با حلول ماه مبارک در ماههای گرم و فاصله زیاد بین سحر تا افطارمیطلبد که روزهدار با تدابیرپزشکی ورعایت اصول تغذیهی صحیح بتواند نهایت استفاده را در زمینه پالایش جسم و جان خود ببرد. بنابراین در این راستا برخی از اصول تغذیهی صحیح از منظر طب اسلامی را ارائه میکنیم.
اصول تغذیه سالم
وعده افطاری
1ـ وعده افطار حتماً بایدبا آب ولرم و خرما شروع گردد و از نوشیدن آب سرد به شدت جلوگیری شود. لازم به ذکر است که نوشیدن آب سرد در ابتدای وعده افطار مشکلات عدیدهای از جمله سوء هاضمه را به دنبال دارد.
2ـ در هر وعده غذایی باید تنوع رعایت گردد، اما باید دقت شود که این غذاها باید ساده باشند. در این که بدن نیاز به مواد غذایی متنوع دارد شکی نیست ولی نباید همه انواع غذاها را با هم مصرف کرد. برخی غذاها زود هضم هستند (مثل سوپ یا زرده تخم مرغ) و برخی دیر هضماند (مثل حلیم، کله پاچه، آبگوشت). خوردن انواع مواد غذایی به صورت همزمان نیز موجب سوءهاضمه و آسیب دیدن معده میشود. بنابراین تنوع غذایی در وعدههای غذاییباید اجرایی شود نه در یک وعده غذایی.
3ـ بین وعده افطار و شام فاصله نباشد. باتوجه به فاصله کوتاه بین افطار و سحر، فاصله ایجاد کردن بین افطار و شام هم باعث پرخوری و هم موجب سوءهاضمه میشود.
4ـ عدم خوابیدن با معده پر از غذا. یکی دیگر از خطرات فاصله ایجاد کردن بین افطار و شام، خوابیدن با معده پر از غذا میباشد که این نیز عوارض زیادی دارد. و همین طور است در مورد افرادی که بعد از سحری خوردن می خوابند؛ بنابراین تا بین الطلوعین نباید روزهدار بخوابد.
5ـ کنترل نوشیدن مایعات در وعده افطاری. هنگام میل نمودن افطار، روزهدار باید در حد رفع نسبی عطش آب بنوشد و از نوشیدن حجم زیاد مایعات که موجب نفخ معده و سوءهاضمه می شود، پرهیز کند. علاوه بر اینکه نحوه نوشیدن آب نیز باید به صورت جرعه جرعه و تدریجی باشد. لازم است آب و سایر نوشیدنیهای مورد نیاز بدن هنگام خوردن غذا صرف نگردد و بعد از میل کردن غذا، تا یک ساعت بعد از خوردن افطار میل شود. در این فاصله نیز برای تأمین آب مورد نیاز بدن توسط سوپ و آش و حتی همان نان و برنجی که خورده می شود استفاده شود.
وعده سحری
1ـ دقت داشته باشید که شام جای وعده سحری را نمیگیرد و سحری حتما میل گردد، اگرچه به خوردن چند لقمه اندک باشد. زیرا نخوردن سحری باعث تحلیل قوا در طول روز میشود.
2ـ در وعده سحری از اغذیه تند و شور و شیرین باید پرهیز شود. همچنین غذاهایی مثل ماهی یا کباب یا سیر و پیاز زیاد مصرف نگردد تا روزهدار دچار عطش نشود. مصرف نان بیشتر در وعده سحری توصیه میشود، زیرا انرژی بیشتری ایجاد میکند.
3ـ در وعده سحری مایعات مورد نیاز بدن، نیم تا یکساعت قبل از غذا باید مصرف گردد و پس از خوردن سحری آب و چای میل نشود.افراد مسن، نوشیدنیهایشان ترجیحا گرم باشد(آب جوش/آب عسل/ چای کم رنگ ایرانی) ولی جوانان که گرم مزاج هستند و عطش زیادی دارند، مایعات خنک(نه یخ) میل کنند خصوصا نوشیدنی هایی که عطش آنها را کم می کند(خاکشیر و آبلیمو/ سکنجبین/عرق کاسنی و شاهتره)
مصرف میوه در ماه مبارک رمضان
1ـ به طور کلی زمان صحیح خوردن میوه،پس از هضم غذاست، بنابراین از خوردن میوه بلافاصله بعد از افطاری یا سحریباید پرهیز شود.
2ـ خوردن آب بعد از میوه مضر و باعث سوءهاضمه و فساد میشود.
3ـ از خوردن همزمان چند نوع میوه پرهیز شود، زیرا برخی میوهها طبیعت گرم(خربزه، انبه، موز، انجیر و انگور)و برخی طبیعت سرد(هندوانه، خیار، آلبالو، کیوی) دارند. همچنین برخی زود هضم(خربزه) و برخی دیگر دیر هضم(موز و هلو) هستند.
4ـ با توجه به این که گقته شد مایعات مورد نیاز بدن، یک ساعت پس از افطار میل گردد و میوه نباید همراه با مایعات صرف شود، زمان مناسب برای خوردن میوه، قبل از خواب یا یک ساعت قبل از سحری خوردن است.
5ـ برخی مواد غذایی وقتی هم زمان با برخی غذاهای دیگر خورده شوند آسیبزا هستند مثل: خوردن ماست همراه گوشت، پنیر، ترشی و باقلا/ خوردن شیر همراه با ماهی، مرغ، ترشی، خربزه/ خوردن تخم مرغ همراه با ماهی (به عنوان مثال اگر شام مرغ یا ماهی است افطار را با شیر باز نکنید یا شیر برنج نخورید.)
در پایان باز هم امیدواریم با رعایت نکات فوق، ماهی سرشار از نشاط و سرزندگی عبادی نیز برایتان حاصل گردد.
ماجرای کاروانی در مشایه کربلا که چند مرجع تقلید در آن حاضر بودند
خوانشی از حکمرانی شبکهای، مشارکت اجتماعی و ظرفیت تمدنسازی اربعین
نوای «یالثارات الحسین» در پیادهروی جاماندگان تهران/طنین عشق در پایتخت
اربعین یک «تجربه همسرنوشتی» ایجاد کرد/وحدت نیازمند مراقبت است
تکمیل بزرگترین مجتمع اسکان زائران اربعین در کربلا
برگزاری محفل انس با قرآن ویژه اربعین حسینی در حرم عبدالعظیم
اربعین، مانور تمدن سازی مهدوی؛ وقتی قدرت نرم از مرزها فراتر می رود
کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد
بازخوانی حادثه خروج اوپنایآی/ چگونه هوش مصنوعی مهاجم شد؟
رومینگ اربعین ارزانتر شد/ توصیه به استفاده از بستههای ایرانی
حال علامه امینی وقتی از مسیر مشایه به نزدیک کربلا میرسید، منقلب میشد
گوشهای از دلدادگی موکبداران عراقی در پیادهروی اربعین
اولین زیارت اربعین مادران داغدیده میناب؛ روایتی از دلهایی که سوخت
مریم همتیان بازیگر سینما و تئاتر درگذشت
داریوش فرضیایی بازیگر سریال جدید سیمافیلم شد
گانگستر مشهور سینما از دنیا رفت
مراسم یادبود اکبر عبدی برگزار شد؛ پخش سریال اکبر عبدی بعد از صفر
لطفاً زبان فارسی را تکه پاره نکنید!
پویش بزرگ کتابخوانی اربعین حسینی با محوریت «آب هرگز نمیمیرد» برگزار میشود
نخهای نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد میکند
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
راهاندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازیهای رایانهای در کشور
رکورد سریع ترین پهپاد الکتریکی جهان شکسته شد
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
ابر خوشه استارلینک صاحب ۲۴ ماهواره جدید شد
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
تاسیسات آبی هفت ایالت آمریکا تحت حملات هک
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
وقتی لذت سلفی غمِ سوگ را میبلعد؛ ۲ حکم قضایی به نفع سینماگران ایرانی
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
«مرد عنکبوتی» با رکوردشکنی از راه رسید؛ درخشش «روز کاملاً جدید»
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفهای را شکست داد
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
نخهای نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد میکند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.