کد خبر: 11030
ف
یک سپهسالار متجدد و نیکوکار
کوشش‌های متجددانه صدراعظم ناصرالدین‌شاه پس از روزگار امیرکبیر در چه زمینه هایی بود؟

به گزارش شبکه علمی ثریا به نقل از شهروند؛ میرزا حسین قزوینی، نام‌بُردار به لقب‌هایی چون مشیرالدوله و سپهسالار، از وزیران و کارگزاران خوشنام، متجدد و نیکوکار تاریخ معاصر ایران است. میرزا حسین‌خان در دوره صدارت عظمای امیرکبیر، حدود سه‌سال کارپرداز ایران در بمبئی بود و مدتی پس از بازگشت از هندوستان، کنسول ایران در تفلیس شد. او همچنین در واپسین سال‌های صدارت میرزا آقاخان نوری، وزیرمختار ایران در استانبول بود.
میرزا حسین‌خان نزدیک به دو دهه بیرون از ایران به سر برد. این مسأله موجب شد که او با پیشرفت‌های کشورهای دیگر آشنا شود. او پیش از برگزیدن به‌ عنوان صدراعظم، ترتیب سفر ناصرالدین‌شاه به عتبات عالیات را با هماهنگی با عثمانی داد و با جلب اعتماد او فعالیت برای ایجاد اصلاحات در امور مملکتی را آغاز کرد. وی سپس به مقام صدارت عظما رسید و کوشش‌های اصلاحی خود را تداوم بخشید. سپهسالار بسیار کوشید کشور و دولت را به پیشرفت برساند. او برای نخستین‌بار کوشید راه‌آهن را در ایران برپا سازد. او همچنین از شاه خواست به سفر اروپا برود تا شاید پیشرفت آن سرزمین او ایران را نیز به جنبش وادارد. راه‌اندازی دارالشورای کبری، ایجاد پستخانه و انتشار تمبرپستی، تقویت دارالفنون، بنیان‌گذاری و وقف مدرسه و مسجد سپهسالار، انتشار روزنامه‌های وقایع عدلیه، نظامی، مریخ، وطن و یک سالنامه و سرانجام استخدام مشاوران و متخصصان اتریشی برای اصلاح امور مالی دولت و بهره‌برداری از معادن از مهمترین اصلاحات او در دوره صدارت عظما است. میرزا حسین‌خان سپهسالار بخشی مهم از دوران زندگی را برای ساخت مدرسه و مسجد سپهسالار در میدان بهارستان وقف کرد.
سپهسالار کوشید نظم را در ساختار اداری و دیوان‌سالاری کشور پدید آورد. او جلوی خویشاوندبازی مقامات دولتی را گرفت و برای انتظام امور دولتی نظام‌نامه نوشت. همچنین به سبک فرنگ، وزارتخانه‌هایی بر پا ساخت و حدود مسئولیت هر یک، ترتیب مراجعه‌های مردم، ساعت کار اداری، ترتیب استخدام و میزان حقوق مستخدمان را مشخص کرد. چند ماه از صدارتش نگذشته بود که قحطی بزرگ تاریخ معاصر ایران در دوره ناصرالدین شاه رخ داد. او بسیار کوشید به فقیران و درماندگان یاری رساند؛ هر چند این کوشش‌های پراکنده در روزگاری که حکومت به مردم عادی توجه نداشت، چندان کارساز نمی‌آمد.
میرزا حسین‌خان سپهسالار، صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار که در ‌سال ١٢٤٩ خورشیدی با بحران خشکسالی و قحطی گسترده در کشور روبه‌رو بود، برای رسیدگی به احوال فقیران، هیأتی به نام «مجلس اعانه» را بنیان گذاشت. این اقدام او ازجمله کوشش‌هایی پراکنده بود که تا پیش از استقرار نظام مشروطه در ایران، برای رسیدگی به وضع کودکان یتیم و بی‌سرپرست انجام می‌گرفت؛ کوشش‌هایی فردی، موقت و ناپایدار! در مجلس اعانه «علاوه بر کلانتر شهر، اعیان و بازرگانان و کدخدایان و سرشناسان و پزشکان فرنگی و ایرانی» برخی معلمان دارالفنون نیز شرکت داشتند. «رسیدگی به کار آذوقه شهر، فراهم‌آوردن رقم فقیران و آوارگان، تأمین سرایی برای آنان در اطراف شهر، جلوگیری از گدایی آنان» و البته راه‌اندازی مدرسه‌ای ویژه کودکان آنها با هزینه و سرمایه دولتی ازجمله وظایف مجلس اعانه بود. این البته تنها یکی از کوشش‌های نوخواهانه و نیک‌اندیشانه صدراعظم خوشنام قاجاری بود. میرزا حسین‌خان سپهسالار یادگارهایی بسیار در تاریخ ایران بر جای گذاشته که نامش را در تاریخ نیک‌خواهی ایران ماندگار کرده است.
او با وجود مخالفت‌ها و ایستادگی‌های فراوان برخی درباریان کهنه‌پرست و سودجو در دوره ناصرالدین شاه بسیار کوشید شاه را به اندیشه پیشرفت اندازد؛ کوششی که البته چندان راه به جایی درست نبرد و ناکام ماند؛ حتی موجب شد مقام صدارت شاه را از دست دهد. او پس از عزل از صدارت عظما، نخست به حکومت گیلان گمارده شد و سرانجام در ‌سال ١٢٩٨ قمری به حکومت خراسان و نایب‌التولیه آستان قدس رضوی منصوب شد و چند ماه بعد در مشهد درگذشت.

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمی‌شود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟

مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!

این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند می‌سازند

توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس

از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)

ماشین ثروت‌اندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی

همان‌گونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است

آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟

«حسینیه بهشت»، پیوند خانه‌های شهدا با خیمه‌های عاشورا

مهلت ثبت‌نام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه

عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو

گوشواره‌هایی که تاریخ فراموششان نکرد

چمران هنوز زنده است

یک فهرست متفاوت از بهترین‌های سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقل‌ها پیشتازند

آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمون‌های سایر دانشگاه‌ها

امتحانات پایان‌ترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد

مذاکره با دستگاه‌ها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها

زمان مصاحبه‌های آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد

تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیین‌های مذهبی

زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد

سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود

افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار

بنی‌امیه، نخستین و وحشتناک‌ترین «خصولتی» تاریخ اسلام

بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف

شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست

اف‌بی‌آی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند

بررسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی

ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی

ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر می‌برد

مصوبات جدید فرصت‌های تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد

زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام می‌شود

سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت

کشف نشانه‌های اولیه افسردگی در چشم کودکان

دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است

تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند

محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی

یکی از این ستاره‌های دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است

میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کرده‌اند؟

تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان

وزیر آموزش و پرورش: بهره‌برداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی

معاون تربیت‌بدنی و سلامت: یک میلیون دانش‌آموز سفیر ایمنی و کمک‌های اولیه شدند

۵۰۰ هزار دانش‌آموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند

آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد

پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام می‌شود

قصه‌ای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را به‌هم ریخت

حسن طهرانی‌مقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمی‌شودها مبارزه کرد؟

از بچه‌های میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی

مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز می‌گردد

سریال‌های جدید برای پخش دوبله شدند

مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند

راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است

روایت حدادعادل از ویژگی‌های آیت الله مجتبی خامنه‌ای

ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری

حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است

تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه علامه طباطبائی

قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یک‌بار قابل مشاهده به واتساپ می‌آید

شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد

ساماندهی برنامه‌های هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی

هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفته‌ترین ابزار ظلم می‌شود

دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد

رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید

انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت

حجت‌الاسلام قمی: وحدت یعنی هم‌بستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام

راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است

اعلام مجموعه‌های امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶

بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی

فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی

اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان

انتشار آثار میان‌رشته‌ای مسئله‌محور؛ اولویت جدید گروه سیاست‌پژوهی علوم انسانی

تغییر زمان آزمون‌های کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید

احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا

بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی

دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)

منطقه زینبیه استانبول سیاه‌پوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری

رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: به‌کارگیری ظرفیت‌های ویژه ماهواره‌ای در تشییع رهبر شهید انقلاب

زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته می‌شود

معافیت برخی المپیادها از کنکور و هم‌زمانی آزمون‌ها؛ همچنان چالش اصلی دانش‌آموزان

قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول

هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد می‌شود

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاه‌ها واگذار شود

دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاه‌های ایران

شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کم‌برخوردار

تغییر زمان آزمون‌های کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید

حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد

تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم

اعلام مجموعه‌های امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶

بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی

منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاه‌ها واگذار شود

انتشار آثار میان‌رشته‌ای مسئله‌محور؛ اولویت جدید گروه سیاست‌پژوهی علوم انسانی

نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم

علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس

معافیت برخی المپیادها از کنکور و هم‌زمانی آزمون‌ها؛ همچنان چالش اصلی دانش‌آموزان

زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته می‌شود

دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)

منطقه زینبیه استانبول سیاه‌پوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری

خروج هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران

به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال

مساجد پایگاه‌هایی برای شناسایی استعدادهای درخشان

نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه می‌رود

اخلاص و پیام‌رسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا

پانته‌آ پناهی‌ها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه می‌رود

شبکه‌های اجتماعی برای زیر ۱۶ ساله‌ها ممنوع شد

مصرف‌گرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد

روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسان‌ها نهاده است

قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول

هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفته‌ترین ابزار ظلم می‌شود

تمرکز بر امنیت سایبری و تاب‌آوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید

امیرحسین مدرس برنامه نغمه‌های حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا می‌کند

راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است