به گزارش ثریا - "مهاجرت نخبگان"، عبارتی که دیگر به مانند گذشته شنیدنش دور از انتظار نیست و برایمان عادی شده و اگر در اطرافیان و نزدیکان خود جوان نخبه ای را داشته باشیم برایمان عجیب نیست که خبر مهاجرتش را بشنویم.

اما اولین سوالی که پس از مهاجرت نخبگان یا به قول برخی فرافکن ها فرار مغزها ها از کشور برای وابستگان فرد مهاجر پیش می آید این است که پس از تمام شدن تحصیل به کشور بر میگردی؟

پس از این سوال است که حاشیه ها و بحث ها مطرح می شوند و افراد ناآگاه آمار های من درآرودیشان را رو کرده و به حواشی دامن می زنند.

نمی توان این نکته را نادیده گرفت که مهاجرت نخبگان جزو مهم ترین مسائل درهمه کشورهاست و اگر سازمان ها و ارگان های مسئول توجهات لازم را نسبت به آن نداشته باشند، مرتبه علمی در کشورشان دچار اختلال می شود.

از طرفی این امر برای هر کشوری سودمند است چراکه نخبه مهاجر میتواند بار علمی زیادی را در چمدان دانشش جای دهد و آن را با خود به کشورش آورده و با بومی سازی از ظرفیت های موجود وطنش استفاده کند و کشورش را در مسیر رشد و توسعه به حرکت درآورد.

مهاجر فرستی که جوان نخبه را به ترک میهن تشویق کند، صریحا خیانت به کشور است

این امر از نگاه رهبر معظم انقلاب به دور نمانده است، ایشان دریکی از سخنرانی خود در جمع نخبگان به این مسئله اشاره و تشویق نخبگان به خروج از کشور را یک خیانت دانستند  و گفتند: امروز در کشور جوانان نخبه می‌توانند رشد و پیشرفت کنند ولی همچنانکه قبلاً هم گفته‌ایم تمایل یک نخبه برای مهاجرت به کشوری دیگر با این نگاه و توجه که بدهکار کشور است و پس از تحصیل بازخواهد گشت، مانعی ندارد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ادامه سخنرانی خود افزودند: اما مهاجرفرستی و اینکه عناصری در بعضی دانشگاه ها، جوان نخبه را از آینده مأیوس و او را به ترک میهن تشویق می‌کنند، صریحاً خیانت به کشور و دشمنی با آن است و دوستی با آن جوان هم نیست.

 بر اساس آخرین آمار موجود قابل استناد، جمعیت کل مهاجران ایرانی در دنیا در سال ۲۰۲۰ میلادی، ۱.۸ میلیون نفر است که این میزان  ۲.۳ درصد از جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند.

 در واقع جمعیت مهاجران ایرانی در مقایسه با ۳۰ سال گذشته، ۲.۲ برابر شده و از ۸۲۰ هزار نفر به ۱.۸ میلیون نفر رسیده است.

جمعیت دانشجویان ایرانی در خارج از کشور طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹ با افزایشی ۳.۴ برابری همراه بوده و از ۱۷.۴۴۷ نفر در سال ۲۰۰۰ به ۵۹.۵۸۵ نفر در سال ۲۰۱۹ رسیده است.

همچنین در بازه زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹ تعداد دانشجویان ایرانی در خارج از کشور در تراز ۵۰ هزاردانشجو ثابت مانده است.

رصدخانه مهاجرت ایران در این خصوص اعلام کرد به طور کلی سه دلیل عمده ثابت ماندن روند تعداد دانشجویان ایرانی در خارج از کشور افزایش نرخ دلار و به تبع آن افزایش هزینه‌های ومهاجرت تحصییلی مخصوصاً برای دانشجویانی که با هزینه‌های شخصی مهاجرت می‌کنند؛ اولین دلیل ثابت ماندن مهاجرت است. همچنین محدودیت‌های ویزایی اعمال شده از سوی دولت امریکا برای دانشجویان ایرانی و در نهایت ویروس کرونا از علل ثابت ماندن مهاجرت دانشجویان ایرانی به شمار می‌رود.

بر اساس آخرین آمار یونسکو رتبه دانشجو فرستی ایران از میان ۲۴۱ کشور جهان، ۱۹ بوده است. آمریکا، ترکیه، آلمان، ایتالیا و کانادا به ترتیب ۵ مقصد اصلی دانشجویان ایرانی در دنیا هستند.

56.6 درصد از دارندگان مدال المپیاد های دانش آموزی در داخل کشور هستند

تحلیل آمار دریافتی از اداره گذرنامه در بازه زمانی سال ۱۳۸۰ تا مرداد ۱۳۹۹ نشان می‌دهد که ۵۶.۶ درصد از دارندگان مدال در المپیادهای دانش‌آموزی، ۶۹.۱ درصد از مشمولین بنیاد و ۷۸.۳ درصد از افراد حائز رتبه‌های یک تا هزار آزمون سراسری در داخل کشور هستند.

در میان گروه‌های مورد بررسی به ترتیب المپیادی‌ها با ۳۷.۲ درصد، مشمولین بنیاد با ۲۵.۵ درصد و رتبه‌های یک تا هزار آزمون سراسری با ۱۵.۴ درصد بیشترین درصد افراد مقیم خارج را به خود اختصاص داده‌اند.

در این میان، ۴.۴ درصد از المپیادی‌ها، ۳.۷ درصد از مشمولین تحت پوشش  بنیاد و ۲.۶ درصد از رتبه‌های برتر کنکور که پیشتر از کشور خارج شده بودند، به ایران بازگشته‌اند.

بازگشت 2600 نفر از نخبگان به کشور

چندی پیش سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رییس‌جمهور درباره بازگرداندن نخبگان ایرانی مقیم خارج اظهار کرد: در ۵ سال گذشته برنامه‌ای را برای بازگرداندن نخبگان ایرانی مقیم خارج در بنیاد ملی نخبگان اجرایی کردیم که تاکنون ۲ هزار و ۶۰۰ نفر از این نخبگان که از ۲۰۰ دانشگاه برتر دنیا فارغ التحصیل شده‌اند، در قالب این برنامه به کشور بازگشته‌اند.

ستاری اضافه کرد: حدود ۲۵ درصد از این تعداد نخبه ایرانی بازگشته به کشور در دانشگاه‌های کشور مشغول به فعالیت هستند، ولی بیشتر آن ها در شرکت‌های دانش بنیان و استارت‌آپ‌هایی که بعضا خود آنها مؤسس بودند، مشغول به فعالیت شدند.

معاون علمی و فناوری رییس‌جمهوری تاکید کرد: این اقدام برنامه‌ای است که در بنیاد ملی نخبگان برای بازگردان نخبگان ایرانی توسعه داده شده است.

گفتنی ست تا کنون بیش از ۲۰۰ استارت‌آپ از طریق کارآفرینان ایرانی خارج از کشور در ایران راه‌اندازی شده که زمینه ایجاد اشتغال  برای ۲۴۰۰ نفر از دانش آموختگان داخلی را فراهم کرده است.

افکار عمومی به قدری درگیر زندگی برخی نخبگان در خارج از کشور شده است که به طور کلی چشم ها را بر روی افرادی که پس از تحصیل بازگشته و در حال خدمتند بسته ایم. این درحالیست که در کوچه و خیابان ها به صورت مستقیم این خدمات دائما به چشم میخورد و با آن در ارتباطیم از بورد پزشکانی که محل دریافت دکتری و سمت خود را روی بوردشان ثبت کرده اند، گرفته دائما تا استارت آپ های موفقی که توسط دانشجویان سابق در خارج از کشور تحصیل کرده اند و هم اکنون به نحو احسن در کشور مشغول فعالیتند و دستاورد های متعدد را به ارمغان آورده اند.

اما کافیست وقفه ای وارد یکی از عملکردها شود یا یکی از پزشکانی که هم اکنون درحال فعایت است از کشور خارج شود تا متوجه شویم چه گوهر ارزنده ای را در دست داشتیم آن زمان است که شروع به شکایت کردن میکنیم. گویی به ندیدن نکات مثبت عادت کردیم اما اکنون وقت آن است که قبول کنیم غرب دیگر قبله آمال نیست.

بازگشت این تعداد قابل توجه از نخبگان نشان دهنده روزنه های امید و وجود ظرفیت های بسیار در کشور است بنابراین باید با حمایت از تک تک این جوانان پر انگیزه مسیر را برای ورود سایر آنان آماده کنیم.

منبع : معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری