به گزارش ثریا - کسب رتبههای علمی بالاتر یا دستیافتن به موقعیت اداری و شغلی خاص که به ارائه اثر مکتوب علمی یا ادبی وابسته است، گاه موجب بروز نوعی رفتارهای غیراخلاقی در استفاده از دستاوردهای علمی دیگران بدون ارجاع به نام آنها میشود که از آن به عنوان سرقت علمی یا ادبی و تخلف علمی یاد میشود.
موضوع تقلب یا تخلف علمی به اشکال مختلف؛ از جمله سفارش مقاله یا پایاننامه و رساله در ازای دریافت پول، استفاده از آثار دیگران بدون استناد به نام شخص یا استناد دقیق به اثر و در مواردی ردیابی آنها در کتب و مقالات گسترده و پیچیده است؛ زیرا از نسبت دادن دستاوردهای علمی مکتوب دیگران به خود تا تخلف در روند داوری مقالات و تحریف در آثار دیگران و انتشار آثار بدون اجازه در فضای حقیقی و مجازی را دربر می گیرد.
با وجود این گستردگی، دستگاههای وضع قوانین و مجری آن بیکار نبودهاند و قوانین مختلفی در این زمینه وضع شده است. قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان (مصوب ۱۳۴۸) و قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی (مصوب ۱۳۹۶) دو قانونی هستند که در این زمینه جلوی تضییع حقوق مولفان، صاحبان فکر و اندیشه و آثار علمی و ادبی را میگیرند. با وجود اجرا شدن قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی از سال ۹۶ هنوز مواردی از تقلب در روند تولید آثار علمی به چشم میخورد.
سه دلیل برای تقلب و سرقت علمی در پایاننامهها
محمد حسنزاده در مورد دلایل وجود تقلب و سرقت علمی در پارساها (پایاننامه کارشناسی ارشد و رساله دکتری) و حتی مقالات علمی استادان ایرانی در خارج از کشور توضیح داد: سه مساله در این زمینه وجود دارد؛ مساله (دلیل) اول اینکه نیاز به فرهنگسازی، توانمندسازی و ایجاد گفتمان حرفهای در پژوهش و پایبندی به اخلاق پژوهش و فناوری داریم.
رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) افزود: در مورد بخش عمدهای از آثاری که برچسب سرقت یا تقلب علمی به آنها میخورد، نویسنده از مرز بین سرقت و بهرهبرداری از محتوای دیگران آگاه نبوده است. بنابراین ابتدا باید تا میتوانیم در حوزه دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و همه آنها که در پدید آوردن آثار علمی سهم و نقش دارند، فرهنگسازی و آنها را آگاه کنیم.
وی اقدام بعدی را تنقیح قوانین دانست و گفت: قوانین مرتبط با حقوق مالکیت معنوی روزآمد و تنقیح شود و هزینه سرقت علمی و ادبی افزایش یابد. نبود هماهنگی بین نهادهای مرتبط با علم از جمله وزارتخانه، دانشگاهها و موسسات آموزش عالی از دیگر مسائل این حوزه است.
عضو هیاتعلمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: برای نمونه در قانون مصوب سال ۹۶ مجلس شورای اسلامی بهصراحت ذکر شده ایرانداک وظیفه همانندجویی پارساها را برعهده دارد؛ اما در آییننامه اجرایی این قانون آمده: «ایرانداک یا موسسه مشابه همانندجویی را برعهده دارند». همین امر موجب سردرگمی در اجرای قانون شده و امیدواریم این مساله به زودی حل شود.
از آنجا که ایرانداک تنها مرجع گردآوری پایاننامهها و رسالهها است، هیچ موسسه دیگری به دلیل عدم دسترسی به همه منابع نمیتواند همانندجویی را به شکل جامع انجام دهد.
وی تاکید کرد: برای اجرای قانون و پیشگیری از تقلب در تهیه آثار علمی از یک سو پژوهشگران باید توانمند شوند و از سوی دیگر، سازوکارهای قانونی و رویههای حقوق مالکیت معنوی تقویت شود و در نهایت، هماهنگی بین نهادها افزایش یابد.
فناوری اطلاعات، حوزه راهبردی علم و فناوری است
رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در مورد اولویتهای این پژوهشگاه نیز گفت: پژوهشگاه به دلیل سابقه و خدماتی که به نظام علم و فناوری کشور ارائه کرده، انتظار میرود چشم و چراغ نظام علم و فناوری در حوزه علوم و فناوری اطلاعات باشد و با بهرهبرداری از امکانات درونی و ارتباطات بیرونی باید به قطب این حوزه تبدیل شود.
حوزه علوم و فناوری اطلاعات از جمله حوزه های راهبردی علم و فناوری قلمداد می شود و کشور ما به طور ویژه به جهش در این زمینه نیاز دارد. از این رو، در صدد آن هستیم که ارتباط پژوهشگاه را با صنعت و جامعه، دولت و دانشگاهها و موسسات پژوهشی تقویت کنیم.
وی با تاکید بر اشتراک منابع علمی اظهار داشت: هم اکنون منابع علمی متفاوت و متنوعی در دانشگاههای مختلف وجود دارد که در نبود یک شبکه منسجم بین کتابخانههای دانشگاهی امکان استفاده مناسب از آنها در جامعه علمی وجود ندارد.
همه نهادها باید بروندادهای خود را همانندجویی کنند
رئیس ایرانداک ادامه داد: پژوهشگاه در صدد است با ایجاد همافزایی در قالب یک شبکه کتابخانه دانشگاهی منابع علمی را بهم متصل کند. همچنین مستندسازی علم در کشور باید به شکل جدیتری ترویج شود. به عنوان بخشی از یک فرایند کلی برای ایجاد یک فرهنگ علمی و پژوهشی سالم، لازم است همه نهادها که در ایجاد بروندادهای علمی مشارکت دارند، بروندادهای خود را همانندجویی کنند. ما در تلاش هستیم که این امکان برای ادعانامه های ثبت اختراعات، مقالات و کتابها نیز فراهم شده و گسترش یابد.
حسنزاده تاکید کرد: پژوهشگاه در نظر دارد با توجه به اهمیت کارآفرینی فناورانه در حوزه کارآفرینی و نوآوری بیشتر فعال شود. علوم ارتباطات و فناوری ارتباطات در سال جاری میلادی از اولویتهای سرمایهگذاری دولت در کشورهای مختلف بوده و انتظار می رود در سال های آینده نیز همچنان در صدر جدول باقی بماند. بنابراین لازم است هم سرمایهگذاری در این زمینه افزایش یابد و هم ظرفیت سرمایهگذاری در زمینه فناوری ارتباطات بیشتر حمایت شود.
منبع : رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.