شبکه علمی ثریا: بین ناشرانی که در یک قرن گذشته آمده اند و رفته اند سازمان کتاب های جیبی موفقیت رشک برانگیزی داشته است؛ موفقیتی که در دوره های بعد - جز در مواردی - تکرار نشد. سازمان کتاب های جیبی با مدیریت مجید روشنگر تبدیل شد به غولی که در جاهای زیادی رخنه کرد اما سازمان کتاب های جیبی دولتی مستعجل بود.
کتاب هاش ماند و خاطره ای از آن. روشنگر سال هاست در آمریکا زندگی می کند. او هم مترجم است و هم پژوهشگر. بیش از دو دهه است مجله بررسی کتاب را در آمریکا منتشر می کند و به معرفی کتاب های ناشران ایرانی می پردازد.
وی بنیانگذار انتشارات مروارید بوده است. فارغ التحصیل دانشگاه های تهران و آکسفورد است و البته دیپلمات وزارت امور خارجه. او خودش را جزو نسل دوم ناشران ایران می داند. چرا با این سوابق سراغ نشر کتاب رفت؟ خودش می گوید با توشه ای که داشته می خواسته «خون تازه ای در رگ های صنعت کتاب» جاری کند.
آقای روشنگر، بیایید از اول شروع کنیم. شما تحصیلکرده دانشگاه های تهران و آکسفورد بودید و زمانی که وارد کار نشر شدید خیلی متعارف نبود کسی با تحصیلات تکمیلی وارد کار نشر شود، چه شد که به سازمان کتاب های جیبی کشیده شدید؟
من جزو نسل دوم ناشران کتاب در ایران هستم. همان طور که شما در پرسش خود اشاره کرده اید، نسل اول ناشران ایران از تحصیلات عالی برخوردار نبودند. برای مثال در انتشارات علمی، یکی از برادران علمی حتی سواد خواندن و نوشتن نداشت و پای سفته های خود انگشت می زد یا شادروان حسن معرفت مدیر و صاحب کانون معرفت، زمانی یک نویسنده ایرانی رمان خود را برای چاپ به او عرضه می کند و حسن معرفت می گوید: «کسی رمان فارسی نمی خرد.
آری، من از دانشگاه تهران لیسانس علوم سیاسی و از دانشگاه های آکسفورد و استرالیا دانشنامه فوق لیسانس دارم و زبان انگلیسی و تا حدودی زبان فرانسه را می دانم و طبعا با جهان کتاب در کشورهای دیگر آشنایی دارم و با این توشه وارد صنعت نشر کتاب شدم تا به سهم خود خون تازه ای در رگ های صنعت کتاب جاری سازم و آمدنم به سازمان کتاب های جیبی داستانی دارد که به اختصار آن را بیان می کنم.
من نخست در موسسه انتشارات فرانکلین در کنار شادروان همایون صنعتی که ریاست این موسسه را به عهده داشت کار می کردم. کارم را در این موسسه با نمونه خوانی کتاب ها آغاز کردم و بعدها بخش تولید کتاب را سرپرستی می کردم و یک سالی هم رئیس دفتر همایون صنعتی بودم و مدتی هم در کنار آقایان منوچهر انور و نجف دریابندری و دکتر فتح الله مجتبایی در قلمرو ویرایش ترجمه کتاب ها کار می کردم.
من که در آن زمان ریاست دفتر همایون صنعتی را به عهده داشتم، و طبعا از نزدیک با او کار می کردم، در گفتگوهای خصوصی با همایون صنعتی با تعطیلی سازمان کتاب های جیبی مخالفت کردم و گفتم که چاره کار سپردن مدیریت این سازمان به دست دیگری است. همایون صنعتی که در هوش او اندک تردیدی نیست گفت پس بیا و خودت مدیریت آن را به عهده بگیر.
شما در فرانکلین هم بودید، خب چرا همانجا نماندید؟
پاسخ من در بالا گفته شده است و لزومی به تکرار آن نمی بینم. وقتی شما با تعطیل شدن سازمان کتاب های جیبی مخالفت می کنید و ادامه حیات آن را به گردن شما می اندازند چاره ای ندارید که در عمل ثابت کنید که به آنچه گفتید اعتقاد دارید و آن نجات آن سازمان از ورشکستگی و ادامه حیات آن است. به این دلیل من از فرانکلین جدا شدم و به سازمان کتاب های جیبی آمدم.
سازمان کتاب های جیبی قرار بود در آن سال ها چه کند؟
صنعت نشر کتاب در ایران با معضل کم خوانی کتاب روبرو بود.
هیچ یادم نمی رود که وقتی من اجازه چاپ کتاب های سه جلدی «تاریخ ایران باستان» به قلم حسن پیرنیا را که انتشارات ابن سینا به مدیریت شادروان ابراهیم رمضانی منتشر کرده بود از آن شادروان به دست آوردم و آن سه جلد کتاب را در 10 جلد (هر جلد به بهای 30 هزار ریال) در 100 هزار نسخه چاپ کردم، شنیدم که برخی از ناشران نسل اول گفته بودند که فلانی (یعنی من) خُل شده است! مگر می شود صد هزار نسخه کتاب - آن هم موضوعی مثل تاریخ ایران باستان را - در ایران آن روز به فروش رساند.
من به یاد دارم که کتاب های جیبی را در همان جاکتابی ها حتی در حمام های عمومی و چند آرایشگاه هم به معرض فروش گذاشته بودیم. پس دو امر بهای نازل کتاب و توزیع وسیع آن در سطح شهرها باعث رونق کتابخوانی شد و سال های مدیریت من سال های خوش زندگانی من بودند.
شما هم در فرانکلین بودید هم در سازمان کتاب های جیبی، در این دومی فکر می کنم دست شما بازتر بود و می توانستید به همه نوع ادبیاتی بپردازید و کتاب ها را با تیراژ 10 هزار نسخه منتشر می کردید. خب چه شد که از سازمان کتاب های جیبی بیرون آمدید؟
همان طور که در بالا اشاره کردم من از دانشگاه تهران در قلمرو علوم سیاسی و از دانشگاه های آکسفورد و استرالیا در قلمرو حقوق بین الملل دانشنامه داشتم و چنین اتفاق افتاد که وزارت امور خارجه ایران طی مصوبه ای از مجلسین ایران اجازه یافته بود که در مدت سه سال 300 نفر کارمند برای رسته سیاسی و دیپلماتیک خود استخدام کند که این امر - یعنی استخدام 300 نفر - میسر نشده بود و در سال سوم این قانون وزارت امور خارجه دو بار برای استخدام کارمندان مورد نیاز خود کنکور گذاشته بود. این بار دوم مصادف شده بود با فارغ التحصیلی من از دانشگاه تهران و من توانستم در کنکور دوم شرکت کنم و در امتحانات کتبی و شفاهی و مصاحبه های حضوری قبول شدم و به استخدام وزارت امور خارجه در آمدم.
آن موقع بین فرانکلین و سازمان کتاب های جیبی رقابتی هم بود؟
همانطور که در بالا گفتم من با اختیارات مطلق، مدیریت سازمان کتاب های جیبی را قبول کردم و الحق همایون صنعتی حتی یک بار هم نشد که در کار ما دخالت کند و نه تنها رقابتی بین این دو موسسه وجود نداشت بلکه کتاب هایی را که موسسه انتشارات فرانکلین ترجمه و چاپ قطع بزرگ آنها را به ناشران ایرانی واگذار می کرد، ما چاپ جیبی همان کتاب ها را پس از مدتی که از چاپ بزرگ آن کتاب ها گذشته بود می گرفتیم و همان کتاب ها را در قطع جیبی چاپ و منتشر می کردیم.
خاطره یکی از این کتاب ها را برای تان می گویم. موسسه انتشارات فرانکلین ترجمه رمان «خاک خوب» نوشته پرل باک نویسنده مشهور آمریکایی و برنده جایزه نوبل در ادبیات را به شادروان غفور آلبا داده بود. یک روز غفور آلبا به دفتر فرانکلین آمد و با خوشحالی اطلاع داد که ترجمه رمان «خاک خوب» را به پایان رسانده است و متن ترجمه را آورده که تحویل دهد و دست برد توی کیفی که همراه آورده بود و با شگفتی تمام از جایش به هوا پرید و گفت ترجمه را در تاکسی جا گذاشته است و به سرعت از پله ها به پایین دوید که شاید تاکسی را که در خیابان منتظر ایستاده است ببیند.
حتی در مورد ترجمه رمان هایی که مربوط به ادبیات آمریکا هم بود رقابتی بین این موسسه نبود؟ یعنی دو مترجم سراغ یک رمان نمی رفتند؟
در سازمان کتاب های جیبی دست ما باز بود و هر کتابی را که مناسب تشخیص می دادیم چاپ می کردیم. اگر کتاب قبلا توسط مترجمی خارج از حوزه کار فرانکلین منتشر شده بود و احیانا نویسنده آن آمریکایی بود و ما تصمیم می گرفتیم آن را چاپ کنیم، این کار را می کردیم اما تا زمانی که من آنجا بودم با چنین موردی مواجه نشدیم. طبعا رقابتی هم بین ما و فرانکلین وجود نداشت.
بعد چه شد که به فکر راه انداختن انتشارات مروارید افتادید؟
زمانی که من در سازمان کتاب های جیبی بودم، چنین اتفاق افتاد که کتاب هایی به دست من می رسید که در خوبی آن تردید نداشتم اما حسی به من می گفت که این کتاب ها نمی تواند در 10 هزار نسخه به بازار عرضه شود. وقتی می دیدم که همکاران من هم قضاوت مرا تایید می کنند به این فکر افتادم که موسسه نشری را بنیاد بگذارم و در آنجا چنین کتاب های خوبی را با تیراژ معمولی کتاب های قطع بزرگ که معمولا دو هزار نسخه بود به چاپ برسانم. این بود که موسسه انتشارات مروارید را در سال 1340 بنیاد نهادم.
خب سازمان کتاب های جیبی آن موقع یک موسسه سودده بود. چرا برای بنیان گذاشتن مروارید به سراغ شراکت رفتید و چرا با آقایان حسن زاده و علی بیگ و نیکنام؟ مسئله سرمایه بود؟
در سال هایی که من مدیر سازمان کتاب های جیبی بودم آنجا را به صورت «غیر انتفاعی» اداره می کردم، یعنی سود سازمان در دل سازمان و در جهت توسعه نشر کتاب به مصرف می رسید و به جیب کسی ریخته نمی شد. بعد از رفتن من بود که سازمان کتاب های جیبی را به «شرکت سهامی» تغییر دادند و این زمانی است که همایون صنعتی از ریاست فرانکلین خود را کنار کشیده بود و شادروان علی اصغر مهاجر به ریاست فرانکلین برگزیده شده بود. سیاست و طرز کار علی اصغر مهاجر با همایون صنعتی از زمین تا آسمان تفاوت داشت.
آن موقع با شرکای تان از مروارید سر چه چیزهایی به تفاهم رسیده بودید و می خواستید چه کنید؟
مروارید با این هدف آغاز به کار کرد که خون تازه ای به رگ های صنعت نشر کتاب جاری سازد. من با سفرهایی که به فرانسه و انگلستان و آمریکا کرده بودم و با ناشران کتاب در این کشورها ملاقات و از تاسیسات آنها بازدید کرده بودم، تجربیاتی را با خود همراه داشتم که آنها را در نشر کتاب پیاده کردم و همین تجربیات را با دوستانم در میان گذاشتم و قرار بر این اساس پایه گذاری شد که در غیاب من، هر یک از ما این تجربیات را همچنان ادامه دهیم که از همین قرار هم در این 55 سالی که از عمر مروارید می گذرد عمل شده است. یکی از این هدف ها این بود که استعدادهای ناشناخته از تاریکی به روشنایی کشیده شوند و نویسندگان و شاعران و مولفانی که کارهای خوبی آفریده اند به مردم کتابخوان و جامعه ادبی و هنری شناسانده شوند.
فی المثل کسی از ایراندخت محصص و قیصر امین پور و بیژن جلالی و فریبا صدیقیم و عباس صفاری و دیگران و دیگران تا چاپ کتاب های آنان، اطلاعی نداشت. این تجربیات را آقای پرویز علی بیک و شادروان مهندس فریدون نیکنام و آقای منوچهر حسن زاده در دوره های گوناگون که مدیریت مروارید را به عهده داشته اند پیاده کرده اند و من به عنوان بنیانگذار مروارید از تک تک این دوستان و یاران گرمابه و گلستانم به پاس تلاش های بی دریغ شان در کار رونق بازار کتاب در ایران ممنون و متشکرم.
آن موقع که مروارید را می خواستید راه اندازی کنید کدام انتشاراتی ها - چه داخلی و چه خارجی - را الگو قرار داده بودید و دوست داشتید مثل آنها شوید؟
من الگوی خاصی را در نظر نداشتم. مجموعه تجربیات من از مشاهده کار موسسه های نشر در خارج از کشور و آشنایی با نشریات ادبی مثل لوموند ادبی یا بررسی کتاب نیویورک تایمز و تایمز لندن و ماهنامه های ادبی دانشگاه های آمریکا و فرانسه و انگلستان که اکثر آنها را آبونه بودم و به دستم می رسید به من این آگاهی را داده بودند که تازه هایی را باید در امر نشر کتاب مد نظر قرار دهم. به همین علت بود که مروارید در مدت بسیار کمی در دل خوانندگان کتاب جا باز کرد و اکنون 55 سال است که به کار خود ادامه می دهد.
برای شما مثالی بزنم، در دفتر کارم در روبروی دانشگاه نشسته بودم که به من اطلاع دادند خانمی برای دیدار شما آمده است. وقتی ایشان به دفتر من وارد شدند دیدم شادروان فروغ فرخزاد است.
شرکای تان هم مثل شما سابقه کار در انتشاراتی ها را داشتند؟
بیش از هر چیز دوستی و اعتماد عمیق بین ما مطرح بود تا آشنایی آنها با کار نشر. کار را می توان آموخت اما دوستی و اعتماد بی دریغ را نمی توان به آسانی به دست آورد. دوستان من در عمل نشان دادند که از کاردانی والایی برخوردارند و بقای مروارید حاصل تلاش های بی دریغ تک تک آنان است.
یادتان است کار مروارید را با کدام کتاب شروع کردید؟
پرسش جالبی است. در آمریکا نویسنده ای بود که او را کافکای آمریکا لقب داده بودند و با نوشتن و چاپ چهار کتاب در یک حادثه اتومبیل - مثل آلبر کامو - در 22 دسامبر 1940 درگذشته بود. کارهای او مدام مورد نقد و بررسی قرار می گرفت و من از طریق ماهنامه های ادبی و خواندن یکی از رمان هایش با کارهای او آشنا بودم. اما هیچ کس در ایران او را نمی شناخت و من تصمیم گرفتم با انتشار رمان «Miss Lonely-Hearts» که ما آن را زیر عنوان «دلشکسته» ترجمه کردیم، کار انتشاراتی مروارید را آغاز کنیم. دلشکسته نخستین کتاب مروارید بود که در قطع جیبی و در تیراژ 5000 نسخه در سال 1341 با ترجمه شادروان عبدالله توکل منتشر شد.
سالی چندتا کتاب منتشر می کردید؟
گمانم ماهی یک کتاب منتشر می کردیم. عدد دقیق کتاب ها را به یاد ندارم زیرا برنامه کار ما بر اساس چاپ کتاب های گرانقدر و با ارزش بود و خیلی در بند این که چه تعداد کتاب چاپ کنیم نبودیم.
در همه زمینه ها کتاب منتشر می کردید یا این که چند حوزه خاص در نظر گرفته بودید.
ما در هر زمینه ای که کتابی با ارزش به دست می آوردیم آن را چاپ می کردیم اما همیشه دنبال کتاب های خوبی بودیم که در ایران شناخته نشده بودند. به طور مثال خیلی از خاطرات سران کشورهای جهان در ایران ترجمه و چاپ شده بود اما خاطرات ژنرال دوگل چاپ نشده بود.
مروارید البته روی شعر امروز ایران تاکید خاص داشته است و شاعرانی چون نیما یوشیج، فروغ فرخزاد، احمد شاملو، فریدون مشیری، منوچهر آتشی، سیمین بهبهانی، مهدی اخوان ثالث، فرخ نمیمی، حمید مصدق، نصرت رحمانی، م. آزاد، منوچهر شیبانی، شفیعی کدکنی، یدالله رویایی، عمران صلاحی، سیاوش کسرایی، بیژن جلالی و ده ها نام دیگر، همگی مجموعه اشعار و گزیده اشعارشان در سلسله کتاب های مروارید به چاپ رسیده و چاپ برخی از آنها به چاپ بیست و دوم هم رسیده است و این نشان می دهد که مردم کتابخوان علاقه وافری به شعر امروز ایران دارند.
مروارید توجه خاصی نیز به شعر جهان دارد و اشعار شاعران بزرگ دنیا در مجموعه شعر جهان در سلسله انتشارات مروارید به چشم می خورد. نام هایی چون والت ویتمن، ویلیام شکسپیر، کارل سند برگ، امیلی دیکنسون اوکتاویا پاز، چارلز بوکوفسکی، سیلویا پلات، نزار قبانی، لانگ فلو، آدونیس و ده ها نام دیگر. قلمروهای طنز، هنر تئاتر - سینما، جامعه شناسی، نقد ادبی، داستان های ایرانی و خارجی، خاطرات و آموزش زبان خارجی و دیگر زمینه ها همگی در سلسله انتشارات مروارید به چشم می خورد. کافی است به تارنمای مروارید سری بزنید و کلیه این آثار را در آنجا بیابید.
چرا اسم مروارید را انتخاب کردید؟
انتخاب نام مروارید در درجه اول به خاطر زیبایی نام و آهنگ آن و دیگر آن که صید مروارید از میان صدف ها به کوشش و شناخت خاصی نیازمند است که این نام این خصوصیات را به ذهن متبادر می کند و به خواننده و شنونده پیام نوآوری را می رساند. هدفی که ما در قلمرو صنعت کتاب، کار خود را با آن آغاز کردیم.
بین لوگوی مروارید و نامش چه ارتباطی هست؟
نشان و آرم مروارید از یکی از سنگواره های کهن ایرانی گرفته شده است. منتها آن را یک نقاش معروف ایرانی که مقیم فرانسه و از دوستان جناب منوچهر انور بود برای ما به صورتی که می بینید طراحی کرد. الان نام این نقاش را به یاد ندارم اما جناب منوچهر انور با آن حافظه بی نظیر خود حتما این نام را به یاد می آورند که همین جا از کمک های ایشان در این زمینه مجددا تشکر می کنم و آرزوی طول عمر ایشان را دارم.
از همان اول که انتشارات را راه انداختید به فکر راه اندازی کتابفروشی مروارید هم بودید یا این که بعدا کتابفروشی را راه انداختید؟
ما انتشارات مروارید را با بودجه بسیار اندکی راه انداختیم و در آغاز کار توانایی خرید یا اجاره کتابفروشی را نداشتیم. اما از آنجا که همه دوستان و یاران ما نیت پاک ما را می پسندیدند و در یاری رسانیدن به ما دریغ نمی کردند، شادروان جعفر صمیمی، مدیرعامل شرکت سهامی افست که بزرگ ترین و مدرن ترین چاپخانه ایران و خاورمیانه بود (و به گمانم هنوز هم هست) یک روز به من گفتند که یکی از دوستان زرتشتی ایشان در جلوی دانشگاه ساختمانی دارد و قصد دارد مغازه جلوی خیابان در روبروی دانشگاه را به کتابفروشی تبدیل کند.
مروارید هنوز هم یک ویژگی اساسی دارد و آن این است که کار نویسندگان و مترجمان گمنام را منتشر می کند. چطور می تواند این خطر را بپذیرد؟
همان طور که در پاسخ به یکی از پرسش های شما گفتم ویژگی کار ما در مروارید وارد کردن خون تازه ای در رگ های صنعت کتاب بود و هست و این ویژگی طبعا باید در جاهایی عینیت پیدا کند و صرفا در حد حرف و ادعا باقی نماند. یکی از مظاهر این نوآوری کشف استعدادهای ناشناخته در قلمرو شعر و رمان و نمایشنامه نویسی و غیره است.
مروارید هیچ وقت شده از مولف یا مترجمی در قبال چاپ کتابش پول هم دریافت کرده باشد؟
در بیست و چند سالی که من به تناوب مدیریت مروارید را به عهده داشته ام چنین اتفاقی نیفتاده و تا آنجا که اطلاع دارم در دوران مدیریت دوستان دیگرم هم این امر اتفاق نیفتاده است.
مروارید ناشر برخی از آثار مهم ترین شاعران ایران بوده. با آنها چطور به توافق می رسیدید؟
دوستی ما با این بزرگواران از یک طرف و آشنایی این بزرگان با کار مروارید از طرف دیگر، رغبت طرفین به همکاری با یکدیگر همیشه با یک نوع شوق و رغبت خاص توأم بوده است و در این 55 سال حتی یک مورد هم پیدا نشد که یکی از طرفین به دلیل اختلاف، کارشان به دعوای حقوقی و دادگاه کشانده شود و این دستاورد کمی نیست.
56 سال از کار انتشارات مروارید می گذرد و الان در نشر ایران ناشران بزرگی با ایده ها و مکانیزم دیگر روی کار آمده اند. فکر می کنید مروارید به آستانه بازنشستگی رسیده است؟
در تمام دنیا ناشران نام آور و موفق - حتی با فوت بنیادگذاران و صاحبان و مدیران اولیه خود - زیر همان نام نخستین به کار خود ادامه می دهند و صحبت بازنشستگی در قاموس ناشران کتاب وجود ندارد و مروارید هم از این امر مستثنی نیست.
برای آینده مروارید می خواهید چه کنید؟
آینده مروارید مثل هر بنیاد اقتصادی ممکن است دست به دست بگردد اما اساس و ریشه آن پایدار است و به کار نشر کتاب همچنان ادامه خواهد داد.
فکر نمی کنم دوست داشته باشید مروارید به سرنوشت ناشرانی مبتلا شود که از دور خارج شدند.
گمان نمی کنم مروارید از دور خارج شود. همانطور که گفتم یک نهاد اقتصادی ممکن است دست به دست بگردد، اما از دور خارج نمی شود. اگر از ناشران خارجی برای تان مثال بیاورم - مثل پنگویین یا بنتام یا وایکینگ و صدها نام دیگر - اینها از بدو پیدایش تاکنون سابقه چند قرنی دارند و همچنان کار انتشاراتی آنها زیر همان نام اولیه ادامه دارد. مروارید هم از این امر خارج نیست.
شما بیشتر ایام سال در آمریکا هستید و نشر آمریکا را هم طبعا خوب رصد می کنید. مهم ترین تفاوت ها را بین نشر ایران و آمریکا در چه می بینید؟
نشر کتاب در آمریکا با توجه به جمعیت آن از یک طرف و با توجه به این که زبان انگلیسی یک زبان جهانی است از طرف دیگر، از بازار وسیعی برخوردار است که با بازار نشر کتاب در ایران قابل مقایسه نیست. بسیاری از کتاب ها در آمریکا از همان چاپ نخستین با تیراژ میلیونی منتشر می شوند و فرق اساسی دیگر عضویت ناشران آمریکایی در کنوانسیون بین المللی کپی رایت یا حق مؤلف است که متاسفانه ایران چه در رژیم سابق و چه بعدا، هیچگاه رغبتی به عضویت در این نهاد جهانی از خود نشان نداده است و به همین علت هم هست که نویسندگان ایرانی، هیچگاه موفق به دریافت جایزه نوبل ادبی نمی شوند، زیرا در این باشگاه جهانی عضویت ندارند.
مثلا در زمینه تیراژ کتاب که اینجا معضل و بحرانی شده است شما هم که از بیرون آن را نگاه می کنید اوضاع را بحرانی مین بینید؟
فکر می کنید بشود کاری کرد؟
کارهای اجتماعی راه حل دسته جمعی می طلبد. همه باید در راستای عقلانیت گام بردارند و کوشش ناشران کتاب در واقع امر - با انتشار کتاب های خوب - تلاش برای رسیدن به این عقلانیت است. اما موانع هم بی شمار است و نیاز به همکاری دسته جمعی دارد. باید امیدوار بود و هر کسی بسته به توانایی خود نباید از کوشش در رسیدن به راه حل های عقلانی کوتاهی کند.
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
چمران هنوز زنده است
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.