به گزارش ثریا - حجت الاسلام رضا غلامی رییس دبیرخانه دائمی جشنواره بینالمللی فارابی امروز (سه شنبه) در نشست تحلیل چهاردهمین جشنواره بینالمللی فارابی در بحث خود در خصوص اهمیت تاریخ علم گفت:در میان برخی محققان ما نگاه درجه دو نیست به تاریخ علم وجود دارد؛ در حالیکه به نظر می رسد دانستن تاریخ علم لازمه نوآوری و نظریه پردازی و در دانش علم سنجی هم مهم است.
وی در این نشست که در سالن فارابی پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی وزارت علوم برگزار شد به تشریح ضرورت های دانستن تاریخ علم پرداخت و افزود: در ارزیابی های کلان و جزئی، اشراف پژوهشگر به تاریخ اهمیت زیادی دارد و تاریخچه تحقیق باید در یک تحقیق تجزیه و تحلیل شود. کشف ادبیات تحقیق از دل تاریخ علم یا تاریخ یک نظریه علمی ممکن است، صحیح یا دقیق بودن تحقیق را مشخص می کند، همچنین بخش تاریخچه در یک پیشنهاده یا حتی خود تحقیق اهمیت زیادی دارد.
رییس پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی وزارت علوم ادامه داد: یک محقق در تحقیق خود باید بتواند جایگاه نظریه خود را در مجموعه جورچین نظریه ها روشن کند، نگاه های محدود به نظریه های علمی، اصالت و اثربخشی تحقیق را کاهش می دهد. پژوهشگر باید بتواند ضمن توجه به نشریات متفاوت یا مغایر با تحقیق خود به پرسش های مطرح شده یا نظریه های دیگر توضیح دهد
غلامی تصریح کرد: تاریخ علم در وادی ارزیابی و نقد از چند جهت مهم است؛ بررسی های ژرف تاریخ علم به درک ماهیت علم و تمایز علم از شبهعلم و کارکردهای ان کمک می کند، همچنین درک فرایند نوآوری های نظریه پردازی علمی، باعث می شود محققان بدانند آیا میان نظریه ها ارتباط هست یا خیر و مطالعه تاریخ علم می تواند درکی از فرایندهای گسترده تر علم ارائه داده و پیچیدگی های تغییر علم را روشن کند.
وی درس آموزی از شکست ها را دیگر عامل اهمیت تاریخ علم دانست و گفت: ناکامی های تاریخی همراه با جزییات برای پژوهشگران با خواندن تاریخ علم مشخص می شود و موشکافی های تاریخی، درک اتفاقات رخ داده در بطن تاریخ را برای محقق روشن می کند و برای کارهای تحقیقی جدید مفید است.
رییس پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی وزارت علوم ادامه داد: مراجعه های تاریخی به پژوهشگران کمک می کند تصورات غلط و رایج در ذهن خود را پاک کنند همچنین از علم در دو ساحت علم و عمل اسطوره زدایی و ایدئولوژی (منفی) زدایی می کند.
غلامی تصریح کرد: تاریخ علم از اینجهت مهم است که زمینه را برای درک تاثیر علم بر جامعه فراهم می کند. وارسی های تاریخی اگر مبتنی بر روندپژوهی باشد، فرصت بررسی آثار اجتماعی را در آینده می دهد و پژوهشگران را مستعد ورود به انتقاد می کند. پژوهشگرانی که تاریخ علم می دانند، از پس نقد برمی آیند.
وی افزود: نظریه های زیادی نقد یا ابطال شده اند که مراجعه به تاریخ علم نشان می دهد چه نظریاتی کنار رفته و چه نظریه هایی استوار مانده اند و در نهایت تاریخ علم می تواند تکامل رشد علم و گسست های علم را نشان دهد.
رییس دبیرخانه دائمی جشنواره بینالمللی فارابی در ادامه به نقش و نهضت دایره المعارف نویسی در غرب اشاره کرد و اظهار داشت: نوشتن دایره المعارف برای ارائه آخرین دستاوردها در غرب به راه افتاد. مقاله دایره المعارف را معمولا محققان درجه یک می نویسند و در علم سنجی، توسعه علم نقش منحصر به فردی داشته است و فواید زیادی دارد.
غلامی ادامه داد: فایده دیگر دایره المعارف ها، ارائه روابط منطقی بین موضوعات است. رابطه معناداری یین تاریخ علم و علم سنجی وجود دارد و علم سنجی در شناسایی تاثیرگذارترین نظریه ها و نویسندگان و مجلات در میدان علم با تکیه به تاریخ علم در ارزیابی روند اثر تحقیقات در جامعه کمک می کند.
وی یادآور شد: تاریخ علم در گذشته بیشتر مورد توجه بود؛ ولی اکنون استادان اهتمام کمتری به آن دارند و در طراحی پژوهش نیز کمتر به نظریه و تاریخ علم و ادبیات علمی توجه می شود. تاریخ علم به شایستگی مورد توجه نیست و حتما در داوری های جشنواره فارابی نیز باید بیشتر به تاریخ علم توجه کرد.
جشنواره بینالمللی فارابی ویژه تحقیقات علوم انسانی و اسلامی توسط وزارت علوم سالانه و با هدف شناسایی و معرفی استعدادهای برتر برگزار میشود.
چهاردهمین جشنواره بینالمللی فارابی ۱۹ تیر سال جاری به کار خود پایان داد.
منبع : پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی وزارت علوم،تحقیقات و فناوری
تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد
آغاز ثبتنام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»
رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه میتواند بحرانساز باشد
یادداشت کمتردیدهشدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزبالله جنایت پیجری
زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد
تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد
محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگهای اخیر بازنگری میشود
نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایدهپردازان قرآنی
وطندوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟
تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جانفدایان
حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جانفدا
حضور مقتدرانه بانوان کلاهکج در رزمایش جانفدا
حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا
فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید
خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس
براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است
نرخ اجارهبهای خوابگاههای دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس
جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا
دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی
برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»
فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصههای مجید
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.