به گزارش ثریا - موسـیقیهای محلی در بسیاری از مناطق ایرانزمین نقشی جدایی ناپذیر در بقای بافتــار فرهنگی، تداوم آیینهــا و مناسک محلی و مردم بومی دارند و هر یـک بهطور کلی در زندگی روزمره میتوانند دستمایهای بــرای انــواع پژوهشهای اجتماعی، فرهنگی شوند.
اثر معروف و شاهکار بیمانند نظامی، خمسه یا پنج گنج است که در قلمرو داستانهای غنایی جایگاهی بسیار والا دارد و او را باید پیشوای اینگونه شعر در ادب فارسی دانست. شاعر بر روی هم رفته سی سال از زندگی خود را بر سر نظم و تدوین آنها گذاشته است. خمسه یا پنج گنج نظامی شامل پنج مثنوی است: مخزنالاسرار، لیلی و مجنون، خسرو و شیرین، هفتپیکر و اسکندرنامه. همین غنای شعری آنچنان در دل مردمان این سرزمین جا کرده که «نظامیخوانی» و نوع خاص خوانش شاهکار شاعر، برای قرنها و تا به امروز به اسلوبی متمایز تبدیل شده است.
مهمترین بحث در حفظ و اشاعه نغماتی چون نظامیخوانی، برگزاری نشست، سمینار، جشنواره و افزایش بنیه پژوهشی در این خصوص خواهد بود. در این خصوص، ستاد ملی برگزاری سومین دوره بزرگداشت حکیم نظامی، اولین جشنواره موسیقی جوان نظامیخوانی را به دو صورت «خوانش» و «منظومهخوانی موسیقایی» برگزار میکند
امروزه بیش از پیش ارزش این میراث فرهنگی دانسته میشود و سعی بر آن است تا بتوان هم آن را به صورت دقیق به نسلهای بعد منتقل کرد هم به جهانیان شناساند. ثبت و تبدیل موسیقی به نتاسیون روی کاغذ عمل کاملی نیست زیرا نت نویس از میان تمام پدیدههای آکوستیک، آن دسته را که به نظرش اساسی میرسد انتخاب میکند و بر اثر پیچیدگی صداها خود نت نویس هم جذب و درک آن را مشکل میبیند و سیستم آوانگاری قراردادی غرب قادر نیست کلیه ویژگیهای ملودیک، ترکیبات و کیفیتهای صوتی نظامیخوانی را مشخص نماید. این واقعیت صد البته در مورد دیگر نغمات موسیقی ایرانی خاصه نواحی یا کلاسیک ایرانی را شامل میشود. برای نمونه با وجودیکه موسیقی نظری غربی دستگاه شور را تامپره و معادل نزدیکِ گام فریژین قلمداد میکند اما این مساله و رجیست به هیچ عنوان در مورد دستگاه سهگاه صدق نمیکند و با هیچ الگو و پردهگذاری با موسیقی نظری غرب تامپرهپذیر نخواهد بود.
از این رو مهمترین بحث در حفظ و اشاعه نغماتی چون نظامیخوانی، برگزاری نشست، سمینار، جشنواره و افزایش بنیه پژوهشی در این خصوص خواهد بود. در این خصوص، ستاد ملی برگزاری سومین دوره بزرگداشت حکیم نظامی، اولین جشنواره موسیقی جوان نظامیخوانی را به دو صورت «خوانش» و «منظومهخوانی موسیقایی» برگزار میکند.
لازم به ذکر است که تنوع و تکثر نظامیخوانی در گستره ایران فرهنگی از شاخصههای این قالب موسیقایی است که اینجا به نسبتی مساوی غنی از کلام و موسیقی توامان است. به همین دلیل نظامیخوانی هر زیستبومی متفاوت از دیگریست، از بوشهر تا گنجه، از خراسان تا لرستان. در این میان به دلیل بهره متواتر موسیقی لرستان از دستگاه ماهور که نزدیکترین فواصل تامپره را با تونالیته ماژور یا گام بزرگ کلاسیک غربی دارد در شرحی کوتاه بدان میپردازیم.
همانطور که گفته شد موسیقی لرستان بیشتر در مقامهایی در ماهور که آنهم در جزییات دارای تفاوتهایی در میکروتنهاست، اجرا میشود. غالب نغمات و مقامهای موسیقی لرستان در محدوده یک دانگ یا یک تتراکورد اجرا میشود و بیشتر پرشها از فاصله اول به سوم است. اما در نظامیخوانی قالب، اجرا و اشاره و تکیه نتها از درجه اول به پنجم اتفاق میافتد و بعد اشاره به درجات ششم و محسوس بالارونده و سپس روند پایینرونده، فرود و ایست به درجه اول. ویژگی دیگر نظامیخوانی در لرستان این است که فاصله سوم از نظر کوک و ریزپردههای سِنت و کوما، به پرده ماهور کلاسیک ایرانی و به همان نسبت به تامپره ماژور غربی نزدیکتر است تا مقامهایی مانند ساریخوانی و علیدوستی که آن را در همین بحث طبقهبندی مقامها متفاوتتر از دیگر مقامها میکند.
از مختصر شرح فوق میتوان دریافت که نظامیخوانی در ایران فرهنگی از آن جهت که ملودی تثبیت شده روی کلام نظامی، وجهه مشخصهای دارد، عبارت است از همپوشانی آکسانها، و هجاها و وزن شعر که تا حدود زیادی بر اوزان عروضی شعر منطبق است و سراینده بعید به نظر میرسد کششی طولانیتر یا کوتاهتر از وزن عروضی کلام شاعر گنجه را برای اجرای نظامیخوانی برگزیند.
جمالالدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤیَّد متولد ۵۳۵ هجری قمری متخلص به نظامی، شاعر و داستانسرای ایرانی پارسیگوی در سده ششم هجری (دوازدهم میلادی) است، که بهعنوان صاحب سبک و پیشوای داستانسرایی در ادبیات فارسی شناخته شده است.
منبع : جشنواره موسیقی جوان نظامیخوانی
آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز
جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید
آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور
جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد
نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد
بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند
زمان و تعداد سوالات گروههای پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد
هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان
پایان اسکرول بینهایت و شمارش لایک در اینستاگرام
آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار میشود
بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد
«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت
تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
ناسا به طرح لشکرکشی روباتهای کروی به تایتان گرنت داد
حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد
برگزاری محفل قرآنیها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب
صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد
تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیتهای سریالهای آقاخانی از جنس مردم هستند
گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزههای انسانی
جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد
گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار میشود
مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت اسارت
نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالشهای امروز در این کتاب
مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت
آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد
حامد همایون مهمان درجام شد
«غوطهور» در صف اکران رفت
خوراک رسانهای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد
چگونه ایمان در زمان جنگ تقویت میشود؟
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا
دستگاههای عکسبرداری پزشکی کوچکتر میشوند
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد
دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری
اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران
یافتههای جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران
مراسم معرفی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد
تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان
رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیتهای مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است
تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقبماندگیها دانش آموزان
آغاز پیشثبتنام تکمیل ظرفیت میانپایه و پایه دهم مدارس شاهد
۲۴۰۷ پروژه مدرسهسازی سال گذشته تحویل شد
نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟
شنیدن صدای جامعه باید با یک سازوکار شفاف انجام شود
نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟
«زوتوپیا ۳» ساخته میشود
آغاز پخش برنامه «محفل ستارهها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است
آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف
مدیرعامل جدید مؤسسه فرهنگی دارالعرفان شیعی معرفی شد
چرا باید سیره مبارزاتی ائمه اطهار را بازخوانی کنیم؟
حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاههای تراز اول
روسیه توسعه رقیب استارلینک را به سرعت ادامه میدهد
۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد
پاول دوروف تولد ۱۳ سالگی تلگرام را تبریک گفت
آغاز سال تحصیلی دانشگاهها از ۴ مهرماه
در سوگ یکی از پرطنینترین صداهای تاریخ موسیقی ایران
علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «همکلام» شد
حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد
بردلی کوپر فیلمبرداری پیشدرآمد «اوشن» را شروع کرد
چرا ربیعالاول، بهار ماهها نامگذاری شده است؟
سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت
امسال آیفون ۱۸ عرضه نمیشود؟
اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمونهای علوم پزشکی کشور
شنبه آخرین مهلت ثبتنام در ۵ آزمون علوم پزشکی
آغاز نامنویسی بیستودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا
کنسرتها دوباره آغاز میشوند/ بازگشت خوانندگان به روی صحنه
تعلیق داوری در مناظره امام رضا(ع) با جاثلیق و مسئله گفتوگوی امروز
آخرین وصایای امام رضا(ع) به اباصلت
پایان ماه صفر گریختن از یک زمان نحس نیست
رتبهبندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز میشود
تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز میشود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت
مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتابها
کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟
اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟
رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمیگردد
سرپرست صندوق رفاه دانشجویان منصوب شد
۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد
منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
راهبردهای پیامبر(ص) در مدیریت بحران؛ الگویی زنده برای امروز
آغاز سال تحصیلی دانشگاهها از ۴ مهرماه
حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد
۲/۵ میلیون دانشآموز در مسیر آموزش دقیق هوش مصنوعی
شنبه آخرین مهلت ثبتنام در ۵ آزمون علوم پزشکی
کمپین تابستانی فیدیبو برای کتابخوانها
سید جلال حسینی درگذشت
آغاز نامنویسی بیستودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
صلح امام حسن (ع) چه تاثیری در افشای چهره واقعی نفاق اموی داشت؟
انتشار کتابهای «احکام کاربردی نوجوان» برای تازهمکلفها
چالشهای مربوط به «از دست نرفتن روایت»در عرصه بینالمللی از زبان معاون وزیر علوم
اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمونهای علوم پزشکی کشور
سفر جهادی به بشاگرد در کتاب «تختههای سفید» روایت شد
شکایت از ترامپ برای فروش پستهایش
هوش مصنوعی با یک هزار میلیارد پارامتر به رقابت اوپن ای آی میرود
حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاههای تراز اول
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.