کد خبر: 157821
ف
تغییرات در آموزش دانشگاهی؛ از سنتی تا پست‌مدرن
در دنیای امروز، مفاهیمی چون پست‌مدرنیسم بر جنبه‌های مختلف زندگی انسان تأثیر گذاشته‌اند؛ اما آیا این تفکر توانسته است در نظام آموزشی، به‌ویژه در دانشگاه‌های ایران، تحولی ایجاد کند؟ پژوهشی جدید به بررسی این موضوع پرداخته است.

به گزارش ثریا - پست‌مدرنیسم جریانی فکری است که از دهه ۱۹۶۰ شکل گرفت و به‌تدریج به حوزه‌های مختلف، از جمله آموزش و برنامه‌ریزی درسی، نفوذ کرد. برخلاف مدرنیسم که بر اصول مشخص و قطعی تأکید دارد، پست‌مدرنیسم نگاه متفاوتی به مسائل دارد و بر تنوع، تغییرپذیری و نسبی بودن تأکید می‌کند. این نگاه به‌ویژه در برنامه‌های درسی دانشگاهی، چارچوب‌های سنتی را به چالش کشیده و بر اهمیت سازگاری برنامه‌ها با شرایط متغیر اجتماعی و فردی تأکید دارد. با وجود این، همواره پرسش‌هایی درباره مزایا و معایب این نگاه در نظام‌های آموزشی مطرح بوده است. ضرورت تحقیق در این زمینه از آنجا ناشی می‌شود که آموزش عالی در بسیاری از کشورها، به‌ویژه ایران، نقش کلیدی در تربیت نیروی انسانی و توسعه اجتماعی ایفا می‌کند.

برنامه‌های درسی در نظام آموزش عالی ایران به‌عنوان محور تحول و رشد جامعه شناخته می‌شوند. در عین حال، این برنامه‌ها نیازمند سازگاری با تغییرات اجتماعی و فرهنگی هستند. پست‌مدرنیسم، با دیدگاه متفاوت خود به مسائل آموزشی، فرصت‌ها و چالش‌های جدیدی را پیش روی دانشگاه‌ها قرار داده است. در پژوهشی جدید تلاش شده است تا میزان نفوذ و تأثیر این تفکر بر برنامه‌های درسی آموزش عالی ایران مورد بررسی قرار گیرد و به سؤال‌هایی درباره مزایا و معایب آن پاسخ داده شود.

در این مطالعه که توسط کریمه آزرمی بستان‌آباد و یکی از همکارانش از دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تهران انجام شده است،  عناصر برنامه‌ریزی درسی نوین را که از مفاهیم پست‌مدرنیسم الهام گرفته‌اند، در نظام آموزش عالی ایران بررسی شده‌اند. این امر با تمرکز بر اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز انجام شده است.

برای انجام این پژوهش، محققان از روش‌های کیفی بهره گرفته‌اند و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، ابزار اصلی آن‌ها برای جمع‌آوری داده‌ها بوده است. نمونه‌های این پژوهش به‌صورت هدفمند از میان اعضای هیأت علمی انتخاب شدند.

نتایج این تحقیق نشان می‌دهند که عناصر پست‌مدرنیسم در برنامه‌های درسی آموزش عالی ایران تا حدودی نفوذ کرده‌اند. برای مثال، محتوای درسی در حال حرکت به سمت انعطاف‌پذیری بیشتر است و روش‌های تدریس مشارکتی و پروژه‌محور نیز رایج شده‌اند. با این حال، اهداف برنامه‌های درسی همچنان ثابت و سنتی باقی مانده‌اند. این امر نشان می‌دهد که تغییرات عمده‌ای در سه عنصر محتوا، روش‌های تدریس و ارزیابی رخ داده است؛ اما عنصر اهداف همچنان پایبند به رویکردهای سنتی است.

مزایای این نفوذ شامل اشاعه فرهنگ‌ها، تأکید بر تنوع و توجه به نگاه انتقادی است. این تغییرات می‌توانند به آموزش دانشجویانی کمک کنند که به جای پذیرش صرف مطالب، پرسشگر و تحلیل‌گر باشند. از سوی دیگر، معایبی همچون شکاکیت نسبت به برخی ارزش‌های اخلاقی و پوچ‌گرایی از نتایج این تغییرات هستند.

از اهمیت یافته‌های این تحقیق که نتایج آن را دو فصلنامه «مطالعات برنامه درسی در آموزش عالی» وابسته به انجمن مطالعات برنامه درسی ایران منتشر کرده، می‌توان به امکان بازطراحی برنامه‌های درسی دانشگاهی اشاره کرد. برنامه‌هایی که بتوانند هم‌زمان با حفظ ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی، از مزایای انعطاف‌پذیری و تنوع بهره‌مند شوند. این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که برای استفاده بهینه از رویکردهای پست‌مدرنیسم، نیاز به آموزش و توانمندسازی اساتید دانشگاه وجود دارد.

با توجه به نتایج این تحقیق، طراحی برنامه‌های درسی مبتنی بر اصول پست‌مدرنیسم، با در نظر گرفتن شرایط فرهنگی و بومی، می‌تواند گامی مؤثر در راستای تحول نظام آموزشی ایران باشد. این امر نیازمند بازنگری در ساختارهای سنتی و حرکت به سمت رویکردهای مشارکتی و انعطاف‌پذیر است.

منبع : اموزش عالی


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

معیارهای جدید هم‌ترازی رشته‌های دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد

پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟

رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد

تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت

امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله‌ پذیر نیست

فروش بدون کارمزد خودرو در استان‌های درگیر جنگ

کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند

جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان

تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن

فرانسه شبکه‌های اجتماعی را برای کودکان ممنوع می‌کند

کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود

حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید

هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد

پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو

تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای

علت کوری‌های بی‌بازگشت کشف شد

اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ

نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید

فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند

قابلیت تماشای عکس‌های اسلایدی به تلگرام آمد

فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد

روبات‌ها با خواندن فکر فرمانبردار شما می‌شوند

میراث آیت الله شاه‌آبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود

«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید

برگزاری همایش موکب‌داران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء

آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف

«سی‌وشش هفت» غم‌ میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر می‌کشد

ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌های برتر جهان

تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد

آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار می‌شود

شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد

توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران

اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه

نحوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌های جنوبی

مهلت تخلیه خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد

درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶

توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانش‌بنیان»

امارات مقصد بعدی موشک‌های ایرانی؟ +عکس

تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشته‌ها

بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وام‌های دانشجویی

آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد

دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر

فروشگاه‌های اپ طرف ثالث بالاخره وارد اندروید می‌شوند

ترامپ دسترسی به پست‌هایش در شبکه اجتماعی تروث را می‌فروشد

آزمون‌ کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در رشته‌های شناور برگزار شد

کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار می‌شود/تامین امنیت آزمون

بزرگداشت رهبر شهید و دکتر مصباح‌الهدی باقری‌کنی در دانشگاه امام صادق

گوگل باید دسترسی به سرویس‌هایش را برای رقبا فراهم کند

نوبت آخر آزمون‌ کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ برگزار شد

رگولاتور انگلیس درباره تیک تاک تحقیق می کند

برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توان‌خواهان و زندانیان

آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد

نوشته‌ای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیش‌بینی حذف شرور جهان پرداخت

حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست

سیاست بچه‌گانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد

ایران قبرستان متجاوزین+عکس

کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند می‌سازد

کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد

وزیر آموزش و پرورش: کیفیت‌بخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است

غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران

آغاز دوره‌های راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیش‌دبستانی در مراکز کانون پرورش فکری

نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور

پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار می‌شود

جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد

امتحانات نهایی رشته‌های تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد

لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان

الگوریتم ایکس پاسخ‌های دوستان کاربر به پست‌ها را اولویت می‌دهد

الگوریتم ایکس پاسخ‌های دوستان کاربر به پست‌ها را اولویت می‌دهد

واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش

مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد

نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی

بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند

جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد

تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک

روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان

دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد

پایگاه‌سازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟

نسب رهبر شهید به کدام امامزاده‌های ایران می‌رسد؟

آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد

نحوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌های جنوبی

بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وام‌های دانشجویی

ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌های برتر جهان

شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد

درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶

برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توان‌خواهان و زندانیان

آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد

گوگل باید دسترسی به سرویس‌هایش را برای رقبا فراهم کند

تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشته‌ها

مهلت تخلیه خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد

اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه

دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر

کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار می‌شود/تامین امنیت آزمون

امارات مقصد بعدی موشک‌های ایرانی؟ +عکس

آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف

توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانش‌بنیان»

تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد

آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار می‌شود

نوبت آخر آزمون‌ کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ برگزار شد

برگزاری همایش موکب‌داران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء

رگولاتور انگلیس درباره تیک تاک تحقیق می کند

توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران

آزمون‌ کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در رشته‌های شناور برگزار شد

امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله‌ پذیر نیست

بزرگداشت رهبر شهید و دکتر مصباح‌الهدی باقری‌کنی در دانشگاه امام صادق

«سی‌وشش هفت» غم‌ میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر می‌کشد

میراث آیت الله شاه‌آبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود

«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید

ترامپ دسترسی به پست‌هایش در شبکه اجتماعی تروث را می‌فروشد