کد خبر: 162416
ف
سه‌گانه قاهره: نبوغ نجیب محفوظ در روایت یک ملت
«سه‌گانه قاهره»، مهم‌ترین اثر نجیب محفوظ، نویسنده شهیر مصری و برنده نوبل ادبیات، روایتی بی‌بدیل از تاریخ و جامعه مصر در قرن بیستم است. این شاهکار ادبیات عرب، «سه‌گانه قاهره»، با تمرکز بر سرگذشت یک خانواده، آینه‌ای تمام‌نما از تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی یک ملت را به تصویر می‌کشد و جایگاه ویژه‌ای در میان رمان‌های تاریخی خانوادگی دارد.

به گزارش ثریا یاسمن انصاری، منتقد و مترجم، در نگاهی به «سه‌گانه قاهره» اثر نجیب محفوظ، آن را بازتابی دقیق از سیر تحولات تاریخی، اجتماعی و سیاسی مصر می‌داند. نجیب محفوظ، نویسنده پرآوازه مصری و تنها برنده نوبل ادبیات در جهان عرب، با زبان ادبیات، تصویری زنده از مصر قرن بیستم ارائه داده است، جهانی که تحولات فردی در بستر تحولات کلان جامعه مصر شکل می‌گیرد.

در جهان داستانی نجیب محفوظ، به‌ویژه در اوج دوران واقع‌گرایی او، نهاد خانواده، جایگاه دین، سنت، سیاست و مدرنیته هم‌زمان به چالش کشیده می‌شوند. «سه‌گانه قاهره» – شامل رمان‌های «بین‌القصرین»، «قصرالشوق» و «سُکریه» – نه‌تنها برجسته‌ترین اثر او، بلکه یکی از مهم‌ترین نمونه‌های رمان تاریخی خانوادگی در ادبیات عرب به شمار می‌رود. این اثر ماندگار با ترجمه محمدرضا مرعشی‌پور توسط نشر نیلوفر منتشر شده است.

«سه‌گانه قاهره» که اولین داستان خانوادگی مشهور ادبیات عرب محسوب می‌شود، سرگذشت سید احمد عبدالجواد و خانواده‌اش را طی ۳۰ سال، از جنگ جهانی اول تا پایان حکومت ملک فاروق، روایت می‌کند. عناوین رمان‌های این سه‌گانه از اسامی واقعی خیابان‌هایی در منطقه الجمالیه قاهره وام گرفته شده‌اند. بسیاری این اثر را به دلیل به تصویر کشیدن تغییرات عمیق جامعه مصر و تمرکز بر مبارزات سیاسی، اجتماعی و مذهبی پس از جنگ جهانی اول ستایش کرده‌اند.

نجیب محفوظ، پس از بیش از یک دهه بررسی مسائل ملی معاصر مصر، «سه‌گانه قاهره» را با هدف نمایش تنش میان فرد و جامعه ناپایدار آن دوره نوشت. او این اثر را بهترین کار خود می‌دانست، اما انتشار آن در ابتدا با مخالفت ناشر مواجه شد. سرانجام، «بین‌القصرین» در سال ۱۹۵۶ و دو بخش دیگر در سال ۱۹۵۷ به صورت جداگانه منتشر شدند و به موفقیت چشمگیری دست یافتند.

رمان «بین‌القصرین»، نخستین جلد از «سه‌گانه قاهره»، خانواده مسلمان و طبقه متوسط عبدالجواد را معرفی می‌کند که محور اصلی روایت نجیب محفوظ قرار می‌گیرند. این رمان که وقایع دو سال منتهی به انقلاب ۱۹۱۹ مصر را پوشش می‌دهد، هم‌زمان با توصیف شرایط خانواده، رویدادهای سیاسی پرتلاطم آن دوران از تاریخ مصر را نیز به تصویر می‌کشد و با شهادت فهمی، یکی از پسران خانواده، به عنوان یک قهرمان انقلابی، پایانی تاثیرگذار می‌یابد.

در «قصرالشوق»، دومین جلد از شاهکار نجیب محفوظ، خانواده پس از مرگ فهمی دچار تغییراتی می‌شود. احمد، پدر خانواده، دیگر آن صلابت سابق را ندارد و همسرش آمنه، اقتدار بیشتری یافته است. این بخش عمدتاً بر مبارزات کمال، پسر دیگر خانواده، با موضوعات هویت ملی، عشق و طبقه اجتماعی تمرکز دارد. مرگ سعد زغلول، رهبر حزب وفد، کمال را در یأس فرو می‌برد.

«سکریه»، جلد پایانی «سه‌گانه قاهره»، در سال ۱۹۳۵ آغاز می‌شود، جایی که اقتدار احمد تقریباً از بین رفته و خانواده به نوعی دموکراسی رسیده است. نجیب محفوظ در این بخش همچنان وضعیت انقلابی مصر را به تصویر می‌کشد و با دستگیری نوه‌های احمد به دلیل فعالیت‌های سیاسی، نشان می‌دهد که چالش میان فرد و جامعه همچنان پابرجاست. این جلد نیز با همزمانی مرگ و تولد، یعنی مرگ آمنه و تولد نوه یاسین، به پایان می‌رسد.

در «سه‌گانه قاهره»، نجیب محفوظ حس جمعی را بر فردیت ارجحیت می‌دهد، ویژگی‌ای که این رمان را از آثار اروپایی متمایز می‌کند. استفاده هوشمندانه از زمان نیز در این سه‌گانه مشهود است؛ از روایت تدریجی دو ساله در «بین‌القصرین» تا روایت ده ساله در «سکریه»، همگی نیاز ملت مصر به رهایی را بازتاب می‌دهند.

منبع: ایسنا


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اعلام آخرین مهلت اعلام آمادگی دانشگاه‌ها برای برگزاری آزمون سامفا

دانشجویان تحصیلات تکمیلی از مهر ماه صاحب «ردا کارت» می‌شوند

ابلاغ دستور جدید وزارت علوم درباره پذیرش دانشجوی استاد محور

هوش مصنوعی اپل را وادار به محدودسازی برنامه کشف باگ کرد

اربعین چیزی ورای یک رویداد صرف مذهبی است/اربعین و مسئله سرمایه اجتماعی

اعلام نتایج نهایی مرحله نخست آزمون حفظ تخصصی قرآن

ماجرای کتاب دیده نشده مشروطیت چه بود؟

فراخوان بیست‌وهشتمین همایش کتاب سال حوزه تمدید شد

خدمت‌رسانی بخش‌های مختلف حرم مطهر حضرت عباس(ع) به زائران اربعین حسینی

زیارت اربعین، نقشه‌راه عبور از حیرت به بصیرت

آمار و بیوانفورماتیک به دانشکده هوش مصنوعی علم و فرهنگ اضافه شد

کشف یک قمر ناشناخته با ساختاری عجیب در سیارک «نیسا»

روباتی با دستان اره ای به نجات انسان‌ها می رود

اینجا کربلاست؛ جایی که قاب عکس محبوب، مرهمی است بر دل‌های خسته و بی‌تاب

تقویم آموزشی نیمسال اول دانشگاه خوارزمی اعلام شد

برچسب جدید تشخیص بیماری را متحول می کند

بخشنامه سازمان سنجش درباره جزئیات آزمون بسندگی زبان عربی

اوپن ای آی بهای ترجیح کارمندان خارجی به آمریکایی را می پردازد

آخرین وضعیت امنیت سایبری زیرساخت‌های راه‌آهن کشور

رئیس دانشگاه هنر شیراز ابقا شد

فرماندهان امروز ما اساتید دانشگاه و صاحب‌نظران حوزه علم و فناوری هستند

متا، آنتروپیک، گوگل و اوپن ای آی به کاخ سفید احضار شدند

پلتفرم ایرانی تست حملات سایبری به AI ساخته شد

ماجرای کاروانی در مشایه کربلا که چند مرجع تقلید در آن حاضر بودند

خوانشی از حکمرانی شبکه‌ای، مشارکت اجتماعی و ظرفیت تمدن‌سازی اربعین

نوای «یالثارات الحسین» در پیاده‌روی جاماندگان تهران/طنین عشق در پایتخت

اربعین یک «تجربه هم‌سرنوشتی» ایجاد کرد/وحدت نیازمند مراقبت است

تکمیل بزرگترین مجتمع اسکان زائران اربعین در کربلا

برگزاری محفل انس با قرآن ویژه اربعین حسینی در حرم عبدالعظیم

اربعین، مانور تمدن سازی مهدوی؛ وقتی قدرت نرم از مرزها فراتر می رود

کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد

بازخوانی حادثه خروج اوپن‌ای‌آی/ چگونه هوش مصنوعی مهاجم شد؟

رومینگ اربعین ارزان‌تر شد/ توصیه به استفاده از بسته‌های ایرانی

حال علامه امینی وقتی از مسیر مشایه به نزدیک کربلا می‌رسید، منقلب می‌شد

گوشه‌ای از دلدادگی موکب‌داران عراقی در پیاده‌روی اربعین

اولین زیارت اربعین مادران داغدیده میناب؛ روایتی از دل‌هایی که سوخت

مریم همتیان بازیگر سینما و تئاتر درگذشت

داریوش فرضیایی بازیگر سریال جدید سیمافیلم شد

گانگستر مشهور سینما از دنیا رفت

مراسم یادبود اکبر عبدی برگزار شد؛ پخش سریال‌ اکبر عبدی بعد از صفر

لطفاً زبان فارسی را تکه پاره نکنید!

پویش بزرگ کتاب‌خوانی اربعین حسینی با محوریت «آب هرگز نمی‌میرد» برگزار می‌شود

نخ‌های نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد می‌کند

شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی

برافراشته‌شدن پرچم ایران در بین‌الحرمین

راه‌اندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازی‌های رایانه‌ای در کشور

رکورد سریع ترین پهپاد الکتریکی جهان شکسته شد

اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی

اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی

ابر خوشه استارلینک صاحب ۲۴ ماهواره جدید شد

۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند

همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا

اقدامات گسترده برای آماده‌سازی زیرساخت‌های خوابگاهی دانشجویان

سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حکمرانی کشور

تاسیسات آبی هفت ایالت آمریکا تحت حملات هک

صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبه‌بندی سایمگو ۲۰۲۶

وقتی لذت سلفی غمِ سوگ را می‌بلعد؛ ۲ حکم قضایی به نفع سینماگران ایرانی

طلب خون‌خواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)

«مرد عنکبوتی» با رکوردشکنی از راه رسید؛ درخشش «روز کاملاً جدید»

نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی

ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم

موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف می‌کند

انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز می‌شود

کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب

توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانش‌بنیان

مهلت ثبت‌نام آزمون‌های علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد

کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران

عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور

سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد

بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن

تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژه‌های مذهبی و درمانی

شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم

رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفه‌ای را شکست داد

چسب زیستی الهام‌گرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاوم‌تر کرد

نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!

اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار می‌شود

گوگل‌پلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعه‌دهندگان گسترش می‌دهد

اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد

اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران

محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع می‌شود

اقدامات گسترده برای آماده‌سازی زیرساخت‌های خوابگاهی دانشجویان

شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی

کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد

تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژه‌های مذهبی و درمانی

کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران

اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی

نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی

محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع می‌شود

شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم

چسب زیستی الهام‌گرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاوم‌تر کرد

۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند

عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور

مهلت ثبت‌نام آزمون‌های علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد

انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز می‌شود

طلب خون‌خواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)

گوگل‌پلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعه‌دهندگان گسترش می‌دهد

اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار می‌شود

نخ‌های نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد می‌کند

سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حکمرانی کشور

اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی

ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد

همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا

برافراشته‌شدن پرچم ایران در بین‌الحرمین

نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!

اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران

بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن

راه‌اندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازی‌های رایانه‌ای در کشور

موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف می‌کند

سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد

صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبه‌بندی سایمگو ۲۰۲۶