به گزارش ثریا یاسمن انصاری، منتقد و مترجم، در نگاهی به «سه‌گانه قاهره» اثر نجیب محفوظ، آن را بازتابی دقیق از سیر تحولات تاریخی، اجتماعی و سیاسی مصر می‌داند. نجیب محفوظ، نویسنده پرآوازه مصری و تنها برنده نوبل ادبیات در جهان عرب، با زبان ادبیات، تصویری زنده از مصر قرن بیستم ارائه داده است، جهانی که تحولات فردی در بستر تحولات کلان جامعه مصر شکل می‌گیرد.
در جهان داستانی نجیب محفوظ، به‌ویژه در اوج دوران واقع‌گرایی او، نهاد خانواده، جایگاه دین، سنت، سیاست و مدرنیته هم‌زمان به چالش کشیده می‌شوند. «سه‌گانه قاهره» – شامل رمان‌های «بین‌القصرین»، «قصرالشوق» و «سُکریه» – نه‌تنها برجسته‌ترین اثر او، بلکه یکی از مهم‌ترین نمونه‌های رمان تاریخی خانوادگی در ادبیات عرب به شمار می‌رود. این اثر ماندگار با ترجمه محمدرضا مرعشی‌پور توسط نشر نیلوفر منتشر شده است.
«سه‌گانه قاهره» که اولین داستان خانوادگی مشهور ادبیات عرب محسوب می‌شود، سرگذشت سید احمد عبدالجواد و خانواده‌اش را طی ۳۰ سال، از جنگ جهانی اول تا پایان حکومت ملک فاروق، روایت می‌کند. عناوین رمان‌های این سه‌گانه از اسامی واقعی خیابان‌هایی در منطقه الجمالیه قاهره وام گرفته شده‌اند. بسیاری این اثر را به دلیل به تصویر کشیدن تغییرات عمیق جامعه مصر و تمرکز بر مبارزات سیاسی، اجتماعی و مذهبی پس از جنگ جهانی اول ستایش کرده‌اند.
نجیب محفوظ، پس از بیش از یک دهه بررسی مسائل ملی معاصر مصر، «سه‌گانه قاهره» را با هدف نمایش تنش میان فرد و جامعه ناپایدار آن دوره نوشت. او این اثر را بهترین کار خود می‌دانست، اما انتشار آن در ابتدا با مخالفت ناشر مواجه شد. سرانجام، «بین‌القصرین» در سال ۱۹۵۶ و دو بخش دیگر در سال ۱۹۵۷ به صورت جداگانه منتشر شدند و به موفقیت چشمگیری دست یافتند.
رمان «بین‌القصرین»، نخستین جلد از «سه‌گانه قاهره»، خانواده مسلمان و طبقه متوسط عبدالجواد را معرفی می‌کند که محور اصلی روایت نجیب محفوظ قرار می‌گیرند. این رمان که وقایع دو سال منتهی به انقلاب ۱۹۱۹ مصر را پوشش می‌دهد، هم‌زمان با توصیف شرایط خانواده، رویدادهای سیاسی پرتلاطم آن دوران از تاریخ مصر را نیز به تصویر می‌کشد و با شهادت فهمی، یکی از پسران خانواده، به عنوان یک قهرمان انقلابی، پایانی تاثیرگذار می‌یابد.
در «قصرالشوق»، دومین جلد از شاهکار نجیب محفوظ، خانواده پس از مرگ فهمی دچار تغییراتی می‌شود. احمد، پدر خانواده، دیگر آن صلابت سابق را ندارد و همسرش آمنه، اقتدار بیشتری یافته است. این بخش عمدتاً بر مبارزات کمال، پسر دیگر خانواده، با موضوعات هویت ملی، عشق و طبقه اجتماعی تمرکز دارد. مرگ سعد زغلول، رهبر حزب وفد، کمال را در یأس فرو می‌برد.
«سکریه»، جلد پایانی «سه‌گانه قاهره»، در سال ۱۹۳۵ آغاز می‌شود، جایی که اقتدار احمد تقریباً از بین رفته و خانواده به نوعی دموکراسی رسیده است. نجیب محفوظ در این بخش همچنان وضعیت انقلابی مصر را به تصویر می‌کشد و با دستگیری نوه‌های احمد به دلیل فعالیت‌های سیاسی، نشان می‌دهد که چالش میان فرد و جامعه همچنان پابرجاست. این جلد نیز با همزمانی مرگ و تولد، یعنی مرگ آمنه و تولد نوه یاسین، به پایان می‌رسد.
در «سه‌گانه قاهره»، نجیب محفوظ حس جمعی را بر فردیت ارجحیت می‌دهد، ویژگی‌ای که این رمان را از آثار اروپایی متمایز می‌کند. استفاده هوشمندانه از زمان نیز در این سه‌گانه مشهود است؛ از روایت تدریجی دو ساله در «بین‌القصرین» تا روایت ده ساله در «سکریه»، همگی نیاز ملت مصر به رهایی را بازتاب می‌دهند.
منبع: ایسنا
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سالن مطالعه دو دانشکده مهندسی دانشگاه صنعتی امیرکبیر باز طراحی شد
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بین‌الملل ۱۴۰۵ آغاز شد
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت می‌کنند
برنامه مدارس اینستاگرام گسترده تر می شود
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
حجت‌الاسلام قمی: زنجیره جنایت باید با خونخواهی رهبر شهید قطع شود
رونمایی از نخستین کیوسک نذر عتبات
برگزاری چهاردهمین کنگره ملی شعر فاطمی در سه زبان؛ توجه ویژه به نوقلمان
جزئیات چهارمین «همایش ایده‌پردازان قرآنی» اعلام شد
عالمان عصر صفوی چگونه به قدرت اجتماعی رسیدند؟
اعلام برنامه دروس خارج فقه مسئله محور اساتید حوزوی
زمان ثبت درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته‌های جدید اعلام شد
امکان تحصیل بدون آزمون مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ناگویا فراهم شد
اجازه نمی‌دهیم کسی به پرچم ایران اهانت کند
قالیباف: یا بازار نفت احمق است یا آمریکا دروغ می‌گوید+عکس
پرچم جمهوری اسلامی، محور وحدت و نماد ایستادگی در برابر بدخواهان است
ماه کاملِ امشب از تنگهٔ هرمز+عکس
مهلت ثبت‌نام آزمون اخذ پروانه وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه تمدید شد
سهمیه بومی آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاه شریف در مسیر توسعه برق تجدیدپذیر؛ احداث و خرید نیروگاه
مهلت مجدد ثبت‌نام در آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
اعلام تسهیلات ویژه برای برگزیدگان المپیاد علمی دانشجویی کشوری
اعلام نتایج اولیه کنکور سراسری ۱۴۰۵ در نیمه اول مهر
رقابت داوطلبان در سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی کشور آغاز شد
۱۰۹۶ میلیارد ریال به حساب اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان واریز شد
استقلال آموزش و پرورش کالپوش؛ گامی در مسیر تحقق عدالت آموزشی
داخلی‌سازی صنعت نوشت‌افزار به بیش از ۸۵ درصد رسید
معرفی بسته‌های تربیت و یادگیری ارزیابی شده ویژه کودکان برای سال تحصیلی جدید
مدارس تراز؛ سامانه‌ای برای پایش، ارزیابی و مدیریت داده‌محور مدارس
اهتمام به نماز، بخش مهمی از فرآیند تربیت دانش‌آموزان است
بازدید ۴۰۰ میلیونی سکوهای ایرانی برای رئیس جمهور ایران
آنتروپیک بازنده شکایت از پنتاگون شد
درخواست بازنگری در سقف سنی جذب اعضای هیئت علمی توسط جمعی از متقاضیان
تأکید معاون آموزشی دانشگاه شریف بر اهمیت بازگشت به آموزش حضوری
این دانشگاه‌ها از امروز آموزش حضوری را آغاز کردند
ضرورت هماهنگی در سیاست‌گذاری فضای مجازی؛ اولویت حل مسائل اصلی مردم است
یک پژوهش جدید نشان می‌دهد: مریخ آب گرم داشت!
فرصت جدید ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ فراهم شد
گوگل هوش مصنوعی را به فضا می‌برد
تیک تاک ۱۲.۷ میلیون پوند جریمه می‌دهد
مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
بانویی که هجرتش آغاز یک تمدن شد
تاکید رهبر شهید بر عمومی کردن فلسفه؛تولید علم دینی بدون مبنا ممکن نیست
واکاوی مفهومی مؤلفه‌ها و حدود مقوله سوءرفتار علیه زنان
دین در جهان شبکه‌ها؛ چرا شیوه گفت‌وگو با نسل جدید باید تغییر کند؟
سیاستمداران بدون حکمت عملگرایان بی مبنا هستند
روایت رسانه‌های جهان از یک روز متفاوت در تهران
آغاز ثبت‌نام ترم پاییز دوره‌های آموزش قرآن دارالتحفیظ
توجه بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب ابوظبی به مصحف ۱۳۰ ساله مینیاتوری
نوجوان ایرانی، جهانی که آن را نمی‌شناسیم
چرا ما انتقادپذیر نیستیم؟
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بین‌الملل ۱۴۰۵ آغاز شد
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
سالن مطالعه دو دانشکده مهندسی دانشگاه صنعتی امیرکبیر باز طراحی شد
عالمان عصر صفوی چگونه به قدرت اجتماعی رسیدند؟
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت می‌کنند
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
رونمایی از نخستین کیوسک نذر عتبات
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.