به گزارش ثریا این پاسخ کلامی، به خوبی به استدلالهای فلسفی و کلامی درباره صفات خداوند و انگیزه آفرینش پرداخته است.
پرسش:
سلام؛ ما اعتقاد داریم که احساسات خوب را از خداوند و احساسات بد را از شیطان و عیبهای خودمان گرفتهایم؛ اما احساس تنهایی -که احساس بدی است- را خداوند هم دارد. پرسشم این است که خداوند با وجود بینیازی، آیا ممکن است به دلیل ناخوشایند بودن تنهایی، اقدام به آفرینش موجوداتی مانند انسانها و فرشتگان کرده باشد؟.
پاسخ:
نخست به این نکته اشاره میکنیم که اگرچه انسان، موجودی اجتماعی است و «احساس تنهایی» برایش خوشایند نیست؛ اما برای خود انسانها نیز این موضوع کلیت ندارد؛ زیرا یک انسان باایمان -با وجود ارتباطش با خداوند- هیچگاه به صورت کلی و فراگیر، احساس تنهایی نخواهد کرد؛ بلکه گاه این تنهایی برایش لذتبخش بوده و از خداوند درخواست میکند که چنین فرصتی برایش فراهم شود.
در همین زمینه، امام سجاد(ع) به خداوند عرضه میدارد: «وَ زَیِّنْ لِیَ التَّفَرُّدَ بِمُنَاجَاتِکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهَار»؛[۱] خدایا در شب و روز، مناجات در تنهاییها را برایم زیبا جلوه بده.
امام کاظم(ع) نیز در فرازی از توصیههای خویش به هشام بن حکم میفرماید:
ای هشام! صبر بر تنهاییها نشانی از زیادی عقل است و کسی که خدا را شناخت، از دنیاپرستان کناره گرفته و به آنچه نزد پروردگارش است، مشتاق میشود و خداوند در ترسها انیس او و در تنهاییها همراه او است.[۲]
بله! ممکن است این احساس ناخوشایند تنهایی، گاه در جزئیات زندگی مادی مشاهده شود.
بر همین اساس، وجود چنین احساسی در خداوند که کمال مطلق است، معنایی نخواهد داشت؛ زیرا تنهایی برای کسی ناخوشایند است که نقص، کمبود و ضعفی در او وجود داشته باشد، که در این صورت سعی میکند به گونهای نقص و ضعف خود را برطرف کند. یکی از راههای آن برای انسانها، ارتباطگرفتن با دیگران و همراه با جمع بودن است؛ نه برای خدای سبحان که همواره ازلی و ابدی بوده و ذاتا بینیاز از هرچیزی است!
قرآن کریم در مورد خدای متعال میفرماید: «الله الصمد»؛[۳] همچنین در آیات دیگری؛ مانند «و هو الغنی الحمید»؛[۴] تأکید شده است که خداوند بینیاز و ستوده است.
به همین دلیل باید گفت؛ خلقت موجودات توسط خداوند برای بیرون آمدن از حالت ناخوشایند تنهایی نیست. خدای سبحان نیازی به آفرینش انسان ندارد؛ زیرا او کامل و بینیاز است. اگر هدفی برای آفرینش ذکر شده است؛ اهداف والایی مانند عبادت، شناخت یا ظهور رحمت الهی است نه رفع تنهایی. به عبارت دیگر، اساس خلقت بر محبّت است که شدت عشق و محبت خداوند به ذات خود موجب تجلی و بروز ذات گردیده و به شکل خلقت مخلوقات بروز کرده است.
در همین راستا است حدیث قدسی مشهور:
«کنت کنزا مخفیّا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف»؛[۵] من گنجی پنهان بودم و دوست داشتم که شناخته شوم و آفریدگان را به همین منظور آفریدم.
البته بسیاری معتقدند که بر اساس دوام فیض نمیتوان زمان و فرجهای را تصور کرد که خدا مخلوق نداشته باشد؛[۶] از اینرو میتوان گفت خدا همیشه تنها است؛ یعنی در مقام ذات تنها است و هیچ کسی در آن مرتبه نیست و خداوند همیشه با همه است، یعنی در مقام فعل هیچگاه بیکار نیست: «کل یوم هو فی شأن».[۷]
پی نوشت ها:
[۱]. امام سجاد(ع)، صحیفه سجادیه، ص ۲۲۶، قم، نشر الهادی، چاپ اول، ۱۳۷۶ ش.
[۲]. شیخ کلینی، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج ۱، ص ۱۷، تهران، اسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
[۳]. اخلاص، ۲.
[۴]. فاطر، ۱۵.
[۵]. حافظ برسی، رجب بن محمد، مشارق انوار الیقین فی اسرار امیر المؤمنین(ع)، محقق، مصحح، عاشور، علی، ص ۴۱، بیروت، اعلمی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
[۶]. ر. ک: «هدف از خلقت و آفرینش انسان».
[۷]. الرحمن، ۲۹.
منبع: اسلام کوئست
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد
روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسانها نهاده است
تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم
مصرفگرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد
شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کمبرخوردار
علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس
خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران
امیرحسین مدرس برنامه نغمههای حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا میکند
منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت
نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه میرود
پانتهآ پناهیها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه میرود
زمان تشییع پیکر بهروز رضوی اعلام شد
مساجد پایگاههایی برای شناسایی استعدادهای درخشان
به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال
اخلاص و پیامرسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا
نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم
شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۶ سالهها ممنوع شد
تمرکز بر امنیت سایبری و تابآوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید
دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاههای ایران
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
طرح «حامی» برای جبران کاستیهای یادگیری دانشآموزان اجرا میشود
وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟
جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب میبالد
بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است
بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حرمهای کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
هزینه ثبتنام جهش تحصیلی دانشآموزان اعلام شد
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچههای میناب» از این بازی میگوید
درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید
هکرها پیامرسان دولتی فرانسه را هک کردند
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
اهمیت هوش مصنوعی در مسیر ارتقای کیفیت آموزشی
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
جریان قاتلان حسین (ع) امروز در مقابل امت ایشان قرار گرفتهاند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.