کد خبر: 167103
ف
خداوند برای رفع تنهایی، جهان را آفریده است؟
آیا می‌توان گفت که دلیل آفرینش موجوداتی مانند فرشتگان و انسان‌ها آن بود که خداوند از تنهایی خویش ناخوشایند بود؟!

به گزارش ثریا این پاسخ کلامی، به خوبی به استدلال‌های فلسفی و کلامی درباره صفات خداوند و انگیزه آفرینش پرداخته است.

پرسش:

سلام؛ ما اعتقاد داریم که احساسات خوب را از خداوند و احساسات بد را از شیطان و عیب‌های خودمان گرفته‌ایم؛ اما احساس تنهایی -که احساس بدی است- را خداوند هم دارد. پرسشم این است که خداوند با وجود بی‌نیازی، آیا ممکن است به دلیل ناخوشایند بودن تنهایی، اقدام به آفرینش موجوداتی مانند انسان‌ها و فرشتگان کرده باشد؟.

پاسخ:

نخست به این نکته اشاره می‌کنیم که اگرچه انسان، موجودی اجتماعی است و «احساس تنهایی» برایش خوشایند نیست؛ اما برای خود انسان‌ها نیز این موضوع کلیت ندارد؛ زیرا یک انسان باایمان -با وجود ارتباطش با خداوند- هیچ‌گاه به صورت کلی و فراگیر، احساس تنهایی نخواهد کرد؛ بلکه گاه این تنهایی برایش لذت‌بخش بوده و از خداوند درخواست می‌کند که چنین فرصتی برایش فراهم شود.

در همین زمینه، امام سجاد(ع) به خداوند عرضه می‌دارد: «وَ زَیِّنْ لِیَ التَّفَرُّدَ بِمُنَاجَاتِکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهَار»؛[۱] خدایا در شب و روز، مناجات در تنهایی‌ها را برایم زیبا جلوه بده.

امام کاظم(ع) نیز در فرازی از توصیه‌های خویش به هشام بن حکم می‌فرماید:

ای هشام! صبر بر تنهایی‌ها نشانی از زیادی عقل است و کسی که خدا را شناخت، از دنیاپرستان کناره گرفته و به آنچه نزد پروردگارش است، مشتاق می‌شود و خداوند در ترس‌ها انیس او و در تنهایی‌ها همراه او است.[۲]

بله! ممکن است این احساس ناخوشایند تنهایی، گاه در جزئیات زندگی مادی مشاهده شود.

بر همین اساس، وجود چنین احساسی در خداوند که کمال مطلق است، معنایی نخواهد داشت؛ زیرا تنهایی برای کسی ناخوشایند است که نقص، کمبود و ضعفی در او وجود داشته باشد، که در این صورت سعی می‌کند به گونه‌ای نقص و ضعف خود را برطرف کند. یکی از راه‌های آن برای انسان‌ها، ارتباط‌گرفتن با دیگران و همراه با جمع بودن است؛ نه برای خدای سبحان که همواره ازلی و ابدی بوده و ذاتا بی‌نیاز از هرچیزی است!

قرآن کریم در مورد خدای متعال می‌فرماید: «الله الصمد»؛[۳] همچنین در آیات دیگری؛ مانند «و هو الغنی الحمید»؛[۴] تأکید شده است که خداوند بی‌نیاز و ستوده است.

به همین دلیل باید گفت؛ خلقت موجودات توسط خداوند برای بیرون آمدن از حالت ناخوشایند تنهایی نیست. خدای سبحان نیازی به آفرینش انسان ندارد؛ زیرا او کامل و بی‌نیاز است. اگر هدفی برای آفرینش ذکر شده است؛ اهداف والایی مانند عبادت، شناخت یا ظهور رحمت الهی است نه رفع تنهایی. به عبارت دیگر، اساس خلقت بر محبّت است که شدت عشق و محبت خداوند به ذات خود موجب تجلی و بروز ذات گردیده و به شکل خلقت مخلوقات بروز کرده است.

در همین راستا است حدیث قدسی مشهور:

«کنت کنزا مخفیّا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف‏»؛[۵] من گنجی پنهان بودم و دوست داشتم که شناخته شوم و آفریدگان را به همین منظور آفریدم.

البته بسیاری معتقدند که بر اساس دوام فیض نمی‌توان زمان و فرجه‌ای را تصور کرد که خدا مخلوق نداشته باشد؛[۶] از این‌رو می‌توان گفت خدا همیشه تنها است؛ یعنی در مقام ذات تنها است و هیچ کسی در آن مرتبه نیست و خداوند همیشه با همه است، یعنی در مقام فعل هیچ‌گاه بی‌کار نیست: «کل یوم هو فی شأن».[۷]

 

پی نوشت ها:

[۱]. امام سجاد(ع)، صحیفه سجادیه، ص ۲۲۶، قم، نشر الهادی، چاپ اول، ۱۳۷۶ ش.

[۲]. شیخ کلینی، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج ۱، ص ۱۷، تهران، اسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.

[۳]. اخلاص، ۲.

[۴]. فاطر، ۱۵.

[۵]. حافظ برسی، رجب بن محمد، مشارق انوار الیقین فی اسرار امیر المؤمنین(ع)، محقق، مصحح، عاشور، علی، ص ۴۱، بیروت، اعلمی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.

[۶]. ر. ک: «هدف از خلقت و آفرینش انسان».

[۷]. الرحمن، ۲۹.

 

منبع: اسلام کوئست


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند