کد خبر: 167816
ف
چرا هوش مصنوعی ما را به دره شگفت‌انگیز می‌کشاند
پدیده «دره شگفت‌انگیز» که نخستین‌بار توسط ماساهیرو موری مطرح شد، توضیح می‌دهد چرا هوش مصنوعی، با همه توانایی‌هایش، می‌تواند در ما احساس دلهره ایجاد کند آن هم وقتی که سامانه‌های هوشمند تقریباً انسانی می‌شوند اما نه کاملاً.

به گزارش ثریا - از ساخت رایانامه توسط چَت‌جی‌پی‌تی تا سامانه‌های تشخیص بیماری، حضور هوش مصنوعی در زندگی روزمره دیگر یک داستان علمی‌تخیلی نیست. با این حال، بسیاری از ما در مواجهه با این فناوری، احساس اضطراب و ناراحتی می‌کنیم. این واکنش صرفاً یک مساله فنی نیست، بلکه به ماهیت وجودی ما انسان‌ها برمی‌گردد.

پدیده جعبه سیاه

ما به سامانه‌هایی اعتماد می‌کنیم که درکشان می‌کنیم. ابزارهای سنتی برایمان آشنا هستند: کلید را می‌چرخانیم و ماشین روشن می‌شود. اما بسیاری از سامانه‌های هوش مصنوعی مانند جعبه‌های سیاه عمل می‌کنند؛ چیزی تایپ می‌کنیم و پاسخی دریافت می‌کنیم، بدون آنکه منطق پشت آن را بفهمیم. این ناآگاهی روانی ما را آزار می‌دهد.

انسان‌انگاری و انتظارات نابجا

می‌دانیم که هوش مصنوعی احساسات ندارد، اما ناخودآگاه ویژگی‌های انسانی به آن نسبت می‌دهیم. وقتی چَت‌جی‌پی‌تی بیش از حد مؤدبانه پاسخ می‌دهد، احساس عجیبی به ما دست می‌دهد. وقتی یک سامانه پیشنهادگر دقیقاً سلیقه ما را تشخیص می‌دهد، آن را نوعی تجاوز به حریم خصوصی می‌دانیم.

تهدید هویت و مقاومت در برابر تغییر

برای بسیاری از متخصصان، هوش مصنوعی صرفاً یک ابزار نیست، بلکه یک تهدید هویتی است. معلمان، نویسندگان و طراحان ناگهان با ابزارهایی روبه‌رو شده‌اند که می‌توانند بخشی از مهارت‌های منحصربه‌فرد آنان را تقلید کنند. این احساس تهدید، یک سازوکار دفاعی روانشناختی را فعال می‌کند که به شکل مقاومت در برابر فناوری ظاهر می‌شود.

 

چرا هوش مصنوعی ما را به «دره شگفت‌انگیز» می‌کشاند

 

فقدان نشانه‌های عاطفی و دره شگفت‌انگیز

اعتماد انسان تنها بر پایه منطق استوار نیست. ما نشانه‌های عاطفی مانند لحن صدا، حالات چهره و تماس چشمی را می‌خوانیم و بر اساس آن‌ها اعتماد می‌کنیم. هوش مصنوعی فاقد این نشانه‌هاست و این فقدان، ما را در دره شگفت‌انگیز (Uncanny Valley) قرار می‌دهد؛ جایی که چیزی تقریباً انسانی است، اما نه کاملاً.

پدیده «دره شگفت‌انگیز» چیست؟

این مفهوم که نخستین‌بار توسط متخصص رباتیک ژاپنی، ماساهیرو موری مطرح شد، به احساس ناخوشایندی اشاره دارد که هنگام مواجهه با موجودات مصنوعی تجربه می‌کنیم که به اندازه کافی به انسان شبیه هستند تا انتظارات ما را برانگیزند، اما نه آنقدر شبیه که این انتظارات را کاملاً برآورده کنند.

بی‌اعتمادی آموخته‌شده: یک واکنش منطقی

البته که تمام این بی‌اعتمادی‌ها صرفاً یک واکنش روانشناختی نیست. سامانه‌های الگوریتمی بارها نشان داده‌اند که می‌توانند تبعیض‌های موجود در جامعه را تقویت کنند. وقتی یک سامانه استخدام هوش مصنوعی به طور منظم و ساختاریافته علیه گروه‌های خاصی تبعیض قائل شود، بی‌اعتمادی بعدی نه یک واکنش غیرمنطقی، بلکه یک پاسخ کاملاً عقلانی است.

راه حل: از جعبه سیاه به سوی گفت‌وگو

راه حل این مشکل، صرفاً ساختن سامانه‌های دقیق‌تر نیست. اگر می‌خواهیم هوش مصنوعی واقعاً پذیرفته شود، باید آن را از حالت جعبه سیاه خارج سازیم و به یک فرآیند گفت‌وگو تبدیل کنیم. اعتماد زمانی به‌دست می‌آید که سامانه‌ها شفاف و پاسخگو باشند. طراحی هوش مصنوعی باید بر مبنای درک روانشناسی انسان انجام شود، نه صرفاً بر اساس معیارهای فنی.

منبع : هوش مصنوعی


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نماز شب اول قبر چگونه خوانده می‌شود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید

سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه

دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید

گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالش‌ها تا راهکارها

لبنانی‌ها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می‌ کنند

آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)

تصویر/ما همه خون‌خواه توییم خامنه‌ای...

پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده می‌شود

برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند

ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمی‌گردد؟

روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین

تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی

کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش

شیوه‌نامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد

درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی

وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت

جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟

رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری

توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز می‌شود

اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی

نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی می‌شود

ربات‌ها حس لامسه پیدا می‌کنند

یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد

زباله‌های فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند

تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد

کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند

هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت

هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند

گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان

اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید

رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران

کلاس‌های تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد

ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد

گروه‌های امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمت‌رسانی زائران پرداختند

محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار می‌رود

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمی‌کند/اخلاق ویژه جامعه شبه‌مدرن شهری!

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانش‌آموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست

دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید

تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی

آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید

قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد

توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاست‌گذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان

نقشۀ مسدودی خیابان‌های منتهی به مصلی تهران

حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب

رزمندگان هوافضای سپاه در آماده‌ باش کامل عملیاتی

کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین

چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟

دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید

دعوت ستاد کانون‌های مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید

تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب

بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران

آیا تو را تشییع می‌کنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟

رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید

جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران

رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت می‌دانستند

رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن

واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام

سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ

هم‌اکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران

بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید

گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد

مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد

دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران

دانشگاه‌ها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده می‌شوند

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند

رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری

گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان

تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید

توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز می‌شود

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست

اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی

درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی

«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمی‌کند/اخلاق ویژه جامعه شبه‌مدرن شهری!

روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان

دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانش‌آموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع

شیوه‌نامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد

تصویر/ما همه خون‌خواه توییم خامنه‌ای...

پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده می‌شود

آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)