کد خبر: 167816
ف
چرا هوش مصنوعی ما را به دره شگفت‌انگیز می‌کشاند
پدیده «دره شگفت‌انگیز» که نخستین‌بار توسط ماساهیرو موری مطرح شد، توضیح می‌دهد چرا هوش مصنوعی، با همه توانایی‌هایش، می‌تواند در ما احساس دلهره ایجاد کند آن هم وقتی که سامانه‌های هوشمند تقریباً انسانی می‌شوند اما نه کاملاً.

به گزارش ثریا - از ساخت رایانامه توسط چَت‌جی‌پی‌تی تا سامانه‌های تشخیص بیماری، حضور هوش مصنوعی در زندگی روزمره دیگر یک داستان علمی‌تخیلی نیست. با این حال، بسیاری از ما در مواجهه با این فناوری، احساس اضطراب و ناراحتی می‌کنیم. این واکنش صرفاً یک مساله فنی نیست، بلکه به ماهیت وجودی ما انسان‌ها برمی‌گردد.

پدیده جعبه سیاه

ما به سامانه‌هایی اعتماد می‌کنیم که درکشان می‌کنیم. ابزارهای سنتی برایمان آشنا هستند: کلید را می‌چرخانیم و ماشین روشن می‌شود. اما بسیاری از سامانه‌های هوش مصنوعی مانند جعبه‌های سیاه عمل می‌کنند؛ چیزی تایپ می‌کنیم و پاسخی دریافت می‌کنیم، بدون آنکه منطق پشت آن را بفهمیم. این ناآگاهی روانی ما را آزار می‌دهد.

انسان‌انگاری و انتظارات نابجا

می‌دانیم که هوش مصنوعی احساسات ندارد، اما ناخودآگاه ویژگی‌های انسانی به آن نسبت می‌دهیم. وقتی چَت‌جی‌پی‌تی بیش از حد مؤدبانه پاسخ می‌دهد، احساس عجیبی به ما دست می‌دهد. وقتی یک سامانه پیشنهادگر دقیقاً سلیقه ما را تشخیص می‌دهد، آن را نوعی تجاوز به حریم خصوصی می‌دانیم.

تهدید هویت و مقاومت در برابر تغییر

برای بسیاری از متخصصان، هوش مصنوعی صرفاً یک ابزار نیست، بلکه یک تهدید هویتی است. معلمان، نویسندگان و طراحان ناگهان با ابزارهایی روبه‌رو شده‌اند که می‌توانند بخشی از مهارت‌های منحصربه‌فرد آنان را تقلید کنند. این احساس تهدید، یک سازوکار دفاعی روانشناختی را فعال می‌کند که به شکل مقاومت در برابر فناوری ظاهر می‌شود.

 

چرا هوش مصنوعی ما را به «دره شگفت‌انگیز» می‌کشاند

 

فقدان نشانه‌های عاطفی و دره شگفت‌انگیز

اعتماد انسان تنها بر پایه منطق استوار نیست. ما نشانه‌های عاطفی مانند لحن صدا، حالات چهره و تماس چشمی را می‌خوانیم و بر اساس آن‌ها اعتماد می‌کنیم. هوش مصنوعی فاقد این نشانه‌هاست و این فقدان، ما را در دره شگفت‌انگیز (Uncanny Valley) قرار می‌دهد؛ جایی که چیزی تقریباً انسانی است، اما نه کاملاً.

پدیده «دره شگفت‌انگیز» چیست؟

این مفهوم که نخستین‌بار توسط متخصص رباتیک ژاپنی، ماساهیرو موری مطرح شد، به احساس ناخوشایندی اشاره دارد که هنگام مواجهه با موجودات مصنوعی تجربه می‌کنیم که به اندازه کافی به انسان شبیه هستند تا انتظارات ما را برانگیزند، اما نه آنقدر شبیه که این انتظارات را کاملاً برآورده کنند.

بی‌اعتمادی آموخته‌شده: یک واکنش منطقی

البته که تمام این بی‌اعتمادی‌ها صرفاً یک واکنش روانشناختی نیست. سامانه‌های الگوریتمی بارها نشان داده‌اند که می‌توانند تبعیض‌های موجود در جامعه را تقویت کنند. وقتی یک سامانه استخدام هوش مصنوعی به طور منظم و ساختاریافته علیه گروه‌های خاصی تبعیض قائل شود، بی‌اعتمادی بعدی نه یک واکنش غیرمنطقی، بلکه یک پاسخ کاملاً عقلانی است.

راه حل: از جعبه سیاه به سوی گفت‌وگو

راه حل این مشکل، صرفاً ساختن سامانه‌های دقیق‌تر نیست. اگر می‌خواهیم هوش مصنوعی واقعاً پذیرفته شود، باید آن را از حالت جعبه سیاه خارج سازیم و به یک فرآیند گفت‌وگو تبدیل کنیم. اعتماد زمانی به‌دست می‌آید که سامانه‌ها شفاف و پاسخگو باشند. طراحی هوش مصنوعی باید بر مبنای درک روانشناسی انسان انجام شود، نه صرفاً بر اساس معیارهای فنی.

منبع : هوش مصنوعی


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

گوگل به مدارس هشدار داد

دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته

روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد

قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون می‌گوید

آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربن‌شناسی»

آیا بانک‌ها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟

مسجد باید میدان‌دار اصلی فعالیت‌های قرآنی جامعه شود

وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش می‌یابد

ثبت‌نام وام‌های تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد

اعلام فهرست رشته‌های پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی

وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش می‌دهد

مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟

موج جدید هک سوپرمارکت‌های اروپا

تب هوش مصنوعی در شرکت‌ها هم داغ شد

علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟

داروهایی که به نفع ویروس‌ عمل می‌کند و سلامت بیمار را به خطر می‌اندازد

کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان

تصویر روز ناسا از شب در سیاره‌ای وهم‌انگیز

کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟

کتاب صوتی «پل‌های مدیسون کانتی» منتشر شد

چرا از قهرمانان فقط مدال‌هایشان را می‌بینیم؟

کتاب «هم‌سفیر» منتشر شد

ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمی‌گردد

کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیه‌ای و پرتراکم شهری

دانش‌آموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند

چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟

محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحه‌ها برای نوجوانان در چت جی پی تی

ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون

تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم

نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود

تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی

امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد

کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد

کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس

محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟

نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشه‌های بحران هویت و گسست تاریخی

رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد

۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت می‌کنند

تنوع دیدگاه‌ها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است

هومن کیایی و مجتبی رجبی‌معمار «داستان زندگی من» را روایت می‌کنند

فیلم‌های «بالاچ» و «سومری‌ها» اکران می‌شوند

معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان

تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بین‌المللی تئاتر نیاز به تقویت دارد

یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد

متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد

دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه‌ برتر جهان قرار دارد

اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتاب‌فروشی‌ها در «بازار کتاب»

لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم

نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد

جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج

نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد

ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد

رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود

فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد

کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش

حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟

حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است

«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید

وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند

فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار

«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ

از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی

رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود

نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد

موسیقی بازی‌ها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال

معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت

اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد

گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود

آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد

دست نوشته دانشجو‌یان در بیعت با رهبر انقلاب

امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است

اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب

ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۶

اطلاعات تازه درباره سهمیه‌ها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶

علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش‌ تاریخی را پیدا کردم

دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد

رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دست‌ساز» جهان

نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید

بسیج دانش‌آموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد

نقش سوره‌های کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن

رونمایی از نرم‌افزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص می‌شود

ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد

فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار می‌گیرد

جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج

«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیت‌الله مروارید

نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد

رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «هم‌کلام» می‌شود

نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد

کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش

اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد

لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آماده‌ایم

حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟

تسهیلات جدید برای قبولی‌های ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم

از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجان‌پور تا گرامی‌داشتی برای اکبر عبدی

وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند

نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد

فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار

«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ

حجت‌الاسلام قمی: هیئت، سیاسی‌ترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است

معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت

گرم‌کن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم می‌شود

تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشته‌های مهندسی و کشاورزی

ثبت‌نام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون

موسیقی بازی‌ها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال

کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس

امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد

کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد

آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد

یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد

نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمی‌شود