کد خبر: 168756
ف
تلسکوپ جیمز وب قدیمی‌ترین ابرنواختر تا امروز را رصد کرد
نورِ قدیمی‌ترین ابرنواختری که تاکنون دیده شده که به ۱۳ میلیارد سال قبل، یعنی تنها ۷۳۰ میلیون سال پس از مه‌بانگ بازمی‌گردد، توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده است.

به گزارش ثریا -  این ابرنواختر همراه بود با یک انفجار قدرتمند پرتو گاما (GRB) که نشان‌دهنده‌ نابودی یک ستاره‌ پرجرم و احتمالا تولد یک سیاه‌چاله با جرمِ ستاره‌ای است.

به نقل از اسپیس، اندرو لِوان از دانشگاه رادبود در هلند و دانشگاه وارویک در بریتانیا می‌گوید: در ۵۰ سال اخیر فقط تعداد انگشت‌شماری انفجار پرتو گاما وجود داشته که در اولین سال‌های جهان دیده شده باشند. این رویداد به طور خاص بسیار نادر و بسیار هیجان‌انگیز است.

داستان از روز ۱۴ مارس آغاز شد، زمانی که ماهواره‌ فرانسوی-چینی ناظر فضایی چندطیفی اجرام متغیر (SVOM) یک انفجار پرتو گاما را از جایی در اعماق فضا شناسایی کرد. ۹۰ دقیقه بعد، رصدخانه‌ Neil Gehrels Swift ناسا همان رویداد را در پرتو ایکس شناسایی کرد و این امکان را به ستاره‌شناسان داد که مشخص کنند این انفجار پرتو گاما با نام  GRB ۲۵۰۳۱۴A در کجای آسمان رخ داده است.

۱۱ ساعت پس از شناسایی توسط رصدخانه سوئیفت، تلسکوپ نوردیک اپتیکال که یک تلسکوپ ۲٫۶ متری در لاپالما در جزایر قناری است، درخشش کم‌نورِ پس‌تابِ انفجار پرتو گاما را دید، هنگامی که ماده‌ پرتاب‌شده از ستاره‌ درحال‌مرگ به گاز پیرامونی برخورد می‌کرد. در نهایت، چهار ساعت بعد، تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) در شیلی وارد عمل شد و انتقال‌به‌سرخِ انفجار پرتوی گاما را تایید کرد که مقدار عظیم ۷.۳ را داشت؛ یعنی ما رویدادی را می‌بینیم که ۱۳ میلیارد سال پیش رخ داده است.

انبساط فضا که باعث انتقال‌به‌سرخِ این پرتو شده، توهمِ کاهش سرعت فرایندها را نیز ایجاد می‌کند. به جای اینکه ابرنواختر طی چند روز یا چند هفته به اوج روشنایی برسد، از دید رسیدن به اوج روشنایی سه‌ونیم ماه طول می‌کشد.

با دانستن این موضوع، لِوان گروهی را هدایت کرد تا زمان رصدی روی تلسکوپ جیمز وب را درخواست کنند. با تأیید این درخواست، آن‌ها برای اول ژوئیه آماده بودند؛ زمانی که جیمز وب با استفاده از دوربین فروسرخ نزدیک (NIRCam) نورِ ابرنواختری را که همراه انفجار پرتو گاما بود، شناسایی کرد.

تلسکوپ جیمز وب قدیمی‌ترین ابرنواخترِ تا امروز را رصد کرد

وب فقط می‌توانست مستقیما نشان دهد که این نور از یک ابرنواختر است. یک ستاره‌ پرجرمِ در حال فروپاشی. این مشاهده همچنین نشان می‌دهد که ما می‌توانیم از وب برای یافتن ستاره‌های منفرد در زمانی استفاده کنیم که جهان فقط پنج درصد از سن کنونی‌اش را داشته است.

وب حتی توانست کهکشانی را که میزبان این ابرنواختر بوده شناسایی کند. با وجود اینکه این کهکشان فقط در حد چند پیکسل محو دیده می‌شود، ستاره‌شناسان همچنان قادرند چیزهایی درباره‌ محیط کهکشانی ابرنواختر تشخیص دهند.

مشاهدات وب نشان می‌دهد که این کهکشان دوردست شبیه دیگر کهکشان‌هایی است که در همان زمان وجود داشته‌اند.

طیفِ ابرنواختر نیز به‌طور قابل توجهی شبیه انفجارهای ابرنواختری امروزی است و جرم ستاره‌ای که منفجر شده هم غیرعادی نبوده و مشابه ستاره‌های پرجرم امروز است. بااین‌حال، با دقت بیشتر احتمالا تفاوت‌هایی وجود خواهد داشت، زیرا این ابرنواختر در دوره‌ای منفجر شده که فراوانی عناصر سنگین بسیار کمتر بوده است. برای استخراج این جزئیات از طیف ابرنواختر، داده‌های بیشتری لازم خواهد بود.

با این وجود، این ابرنواختر یک رکوردشکن است و دورترین ابرنواختری است که تاکنون دیده شده و یکی از معدود افنجارهای پرتو گامایی است که در اولین میلیارد سال جهان شناسایی شده‌اند. پیش از این، قدیمی‌ترین ابرنواختر دیده‌شده ۱٫۸ میلیارد سال پس از مه‌بانگ منفجر شده بود. به‌جرات می‌توان گفت این ابرنواختر جدید، این رکورد را کاملا در هم شکسته است.

منبع : تلسکوپ جمیر وب


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟

پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰

عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد

نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی

نسل امروز بی اراده‌تر از نسل قبل است؟

از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوه‌ای از حرم بانوی کرامت

حجت‌الاسلام قمی: مردم نمی‌گذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد

جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت

خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه

«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج

چرا عرفان‌های نوپدید برای جوان امروز جذاب‌اند؟

نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال

شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمی‌کند؛ آغاز ایمن‌سازی

«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی

حسین علیزاده مهمان «هم‌کلام» می‌شود

بازی «بوم‌بوم» با حضور خانواده شهید طهرانی‌مقدم رونمایی شد

«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد

محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور می‌شد؟

اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست

رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریم‌های علمی برنامه‌ریزی می‌کنیم

روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی

توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!

برگزیدگان ‌بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند

اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفته‌شدگان تخصصی و فوق‌تخصصی پزشکی

علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟

مهلت مجدد ثبت‌نام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵

ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاه‌ها

تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی داده‌های دانشگاهی

آمار جالب از ازدواج‌های دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواج‌های دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته

آزمون‌های کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار می‌شود

روبات‌ها در لهستان راهپیمایی کردند

ورود تاکسی‌های خودران به ناوگان اوبر در لندن

آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش

وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبت‌نام در مدارس دولتی ممنوع است

برنامه‌های «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا می‌شود

انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایه‌گذاری در ۷هزار شرکت نوپا

کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد

آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوه‌ای از حرم بانوی کرامت

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

نسل امروز بی اراده‌تر از نسل قبل است؟

«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج

نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰

شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد