به گزارش ثریا جشنواره چهل و چهارم فیلم فجر، چهارشنبه ۲۲ بهمن‌ماه به ایستگاه پایانی خود رسید و این رویداد امسال برخلاف سال‌های گذشته در تالار وحدت برگزار شد  مراسمی که حوالی ساعت ۱۸:۵۰ با پخش سرود جمهوری اسلامی و تلاوت قرآن مجید رسما برپا شد.

در ادامه یک گروه موسیقی بی کلام به اجرای برنامه پرداختند و سپس محمدرضا شهیدی‌فر به عنوان مجری برنامه روی صحنه حاضر شد.

سپس قطعه «ایران» همایون شجریان با تصاویری از روزهای انقلاب پخش شد که در ادامه مجری این برنامه در سخنان کوتاهی گفت: در دی ماه گذشته خیابان‌های تهران و چند شهر در آتش کین سوخت، خیلی‌ها جان خود را از دست دادند، خیلی‌ها برای تمامیت ارضی تلاش کردند و شهید شدند به خانواده‌های آنها تسلیت می‌گویم. 

وی افزود: امیدوارم دیگر در کشور شاهد چنین وقایعی نباشیم. برخی از سینماگران ترجیح دادند جریان جشنواره را از دور پیگیری کنند اما بخش اعظم سینماگران پای فیلم خود ایستادند به همه کسانی که انتخاب‌های متفاوت داشتند، احترام می‌گذاریم.

در ادامه مجری با دعوت از منوچهر شاهسواری دبیر چهل و چهارمین دوره فیلم فجر به روی صحنه گفت: یکی از دشوارترین دوره‌ها را منوچهر شاهسواری گذراند، دبیری که بعد از برگزاری موفق جشنواره سال گذشته، اجازه نداد خللی‌ در جشنواره وارد شود و همه ناملایمات را به جان خرید.

منوچهر شاهسواری: برما خرده نگیرید

منوچهر شاهسواری با اشاره به صدای همایون شجریان که او را احساساتی کرده بود، با بُغض سخنانش را اینگونه آغاز کرد: ناملایماتی در حق وطن شده که خدا بر ما ببخشد. ایران، ایران است و ایران باقی خواهد ماند و چیزی نمی‌تواند ذره‌ای از عشق ما کم کند.

او با بیان اینکه «این سرزمین با نام حق آغاز شده»، افزود: می‌گویند رخنه ناامیدی در دل آدمی، تجلی اهرمن است و بر ما مباد که تجلی‌گر ناامیدی در دل‌ها باشیم. اجازه ندهیم ناامیدی به جان آدمی رخنه کند، چون از انوری و رودکی گرفته تا کیارستمی و فرهادی و حاتمی‌کیا همه جلوه‌گاه امید برای این سرزمین بودند و خواهند بود.

شاهسواری گفت: بر ما خرده مگیرید که فیلم می‌سازیم، هنرمند آرزو و افق دارد. بر ما خرده مگیرید که در هر شرایطی کنار شما هستیم. چه کسی به ما اجازه می‌دهد خانه خود را ترک کنیم یا از آنچه با همراهی مردم به دست آوردیم ما را محروم کند؟ بر ما خرده مگیرید ما خادم مردم هستیم و خدمت، جز در کنار مردم بودن هیچ چیز دیگری نیست.

پس از سخنان منوچهر شاهسواری نوبت به جوایز بخش تبلیغات سینمایی رسید. اعضای هیات داوران این بخش مهدی آشنا، حافظ احمدی، مهدی حسین وند، آرش معیریان و علی وزیریان بودند که تمامی اعضا هیات داوران جزء مهدی آشنا همگی بر روی صحنه حاضر شدند.

سیمرغ بلورین و دیپلم افتخار بهترین عکس به مهرداد قاضی‌زاده امینی برای فیلم «خدای جنگ» اهدا شد.

در بخش بعدی سیمرغ بلورین و دیپلم افتخار بهترین پوستر فیلم فجر به محمد تقی‌پور برای فیلم «صبح اعدام» تقدیم شد.

در بخش آنونس و تیزر هم سیمرغ بلورین و دیپلم افتخار به آرمین منیری برای فیلم «غریزه» اهدا شد.

سپس کلیپی از هنرمندان فقید بهرام بیضایی و ناصر تقوایی پخش شد. این دو کارگردان سرشناس در چند ماه اخیر از دنیا رفتند (بیضایی ۶ دی ماه در آمریکا و ناصر تقوایی ۲۲ مهر ماه در ایران به دیار باقی رفتند.)

اهدای جوایز بخش فیلم‌های کوتاه و مستند

در ادامه نوبت به جوایز بخش فیلم‌های کوتاه و مستند رسید که در این بخش اعضای هیات داوران به ترتیب محمدعلی باشه آهنگر، امین زندگانی، مهدی سجاده‌چی، محمدرضا شفیعی، مجید شیخ انصاری، مجتبی فراورده و مسعود نقاش‌زاده به روی صحنه حضور پیدا کردند.

در بخش فیلم کوتاه، سیمرغ بلورین و دیپلم افتخار به میکائیل دیانی برای فیلم «تخطی» اهدا شد.

سپس در بخش مستند دیپلم افتخار بهترین کارگردان به حامد سعادت برای «جنگل فائم» تقدیم شد.

همچنین سیمرغ بلورین بهترین کارگردان به محمد عوض‌زاده برای فیلم «برای دخترم» اهدا شد.

در ادامه سیمرغ بلورین بهترین فیلم مستند به زهره نجف‌زاده برای فیلم مستند «ایستاده در کنار تیمز» تعلق گرفت.

سپس یک گروه موسیقی سنتی به روی صحنه حضور پیدا کردند و دقایقی را به نواختن موسیقی پرداختند که این موسیقی همراه با تصاویر سینماگرانی بود که در یک سال گذشته از دنیا رفتند.

در ادامه با حضور هیات داوران؛ نوبت به جوایز بخش سودای سیمرغ چهل و چهارمین دوره فیلم فجر رسید که با حضور اعضای هیات داوران جوایز این بخش اهدا شد:

بهترین جلوه‌های ویژه بصری: محمدحسن ایزدی «سرزمین فرشته‌ها» (در این بخش از جلوه‌های ویژه دو فیلم «کوچ» و «پل» تقدیر شد.)

بهترین جلوه‌های ویژه‌ میدانی: رضا ترکمان برای فیلم «جانشین»

بهترین چهره‌پردازی: سودابه خسروی برای «کوچ»

بهترین طراحی لباس: مجید لیلاچی برای فیلم «کوچ». هر دو جایزه این فیلم توسط مهدی مطهر تهیه‌کننده دریافت شد.

مهدی مطهر تهیه‌کننده فیلم «کوچ» هم در سخنان کوتاهی در مورد عدم حضور سودابه خسروی گفت: خانم خسروی واقعا دوست داشتند در این مراسم حضور داشته باشند، اما خدا نگذرد از جریان‌های که نگذاشتن ایشان در این مراسم حضور پیدا کنند، به نظرم این هیات داوران در این دوره مقبول‌ترین عمل خود را انجام دادند که می‌توانند با خودشان به گور ببرند.
بهترین طراحی صحنه: پیام حسین سوری برای فیلم «سرزمین فرشته‌ها»

بهترین نقش مکمل زن: مارال فرجاد برای فیلم «زنده‌شور» 

در این بخش مارال فرجاد که در بیمارستان در حال درمان بیماری سرطان است، در یک ویدیو کوتاه به مراسم اختتامیه گفت: سلام کاظم دانشی عزیز، امیدوارم خوبی باشید. الان متوجه شدم که کاندید شدم، ممنون که پس از پنج سال دوری از سینما این نقش را به من دادید و ممنون از همه بچه‌های فیلم «زنده شور».

بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: شهرام حقیقت‌دوست برای فیلم «اردوبهشت». (این بازیگر اعلام شد که سر فیلمبرداری است و نتوانست در مراسم حاضر بشود.)

بهترین صدا (صدابرداری و صداگذاری): سعید زند و علیرضا علویان برای «اسکورت» (علویان در مراسم حضور نداشت.)

بهترین موسیقی: کارن همایونفر برای فیلم «زنده شور». (کارن همایون‌فر در مراسم حاضر نبود و مجری برنامه اعلام کرد که به دلیل اجرای برنامه در شهرستان نتوانسته در برنامه باشد.)

در بخش موسیقی مجری به آریا عظیمی‌نژاد اشاره کرد و گفت که نامش برحسب اعلام گروه سازنده، به جشنواره ارایه شده ولی گویا موسیقی‌ها انتخابی بودند و شاید انتخاب آنها توسط عظیمی نژاد انجام شده که محمدعلی باشه‌آهنگر و امین زندگانی تاکید کردند که حتی موسیقی فیلم هم انتخاب عظیمی‌نژاد نبوده است.

در این زمینه بخوانید:

آریا عظیمی‌نژاد: لطفا به من جایزه ندهید!

بهترین تدوین: میثم ملایی برای فیلم «اسکورت». (سیمرغ میثم ملایی را نماینده‌اش دریافت کرد)

بهترین فیلمبرداری: هادی بهروز برای فیلم «نیم‌شب»

هادی بهروز پس از دریافت جایزه در سخنان کوتاهی گفت: این دومین سیمرغ من در فستیوال فیلم فجر است و اولین بار که این‌ جایزه را گرفتم برای فیلم مستند «آخرین زمستان» بود و خیلی اتفاقی بود و برام راه‌گشا. اما امشب اینجا آمدم که پای فیلم «نیم شب» بایستم و اصلا شرایط روحی خوبی ندارم و امیدوارم شرایط بهتر شود.
در بخشی از این مراسم به بنیتا افشاری، بازیگر کودک فیلم «قایق سواری در تهران» لوح تقدیر اهدا شد.

در ادامه از بازیگران خردسال فیلم «سرزمین فرشته‌ها» تقدیر شد و دیپلم افتخار از سوی دبیر چهل و چهارمین دوره فیلم فجر را دریافت کردند.

همچنین کامل حرب دستیار کارگردان فیلم «سرزمین فرشته‌ها» در این بخش دیپلم افتخار دریافت کرد.

سپس اسامی بازیگران خردسال فیلم «کوچ» قرائت شد که به روی صحنه بیایند اما آنها به این مراسم نرسیدند و محمد اسفندیاری کارگردان این فیلم به نمایندگی از کودکان فیلم‌ به روی صحنه آمد و دیپلم افتخار دریافت کرد.

بهترین بازیگر نقش اول زن:

جایزه ویژه‌ هیات داوران در این بخش به سلاف فواخرجی بازیگر عرب فیلم «سرزمین فرشته‌ها» اهدا شد.

سولاف فواخرجی پس از دریافت جایزه در سخنانی گفت: جایزه‌ای که من دریافت کردم یک جایزه صرف نیست بلکه یک گواهی برای جایگاهی است که من در آن ایستاده‌ام، جایی که برخی از بیان مواضع صریح در آن امتناع می‌کنند. 

وی ادامه داد: سینما به من آموخت سریع‌ترین بیان برای حقایق انسانی است و تصاویر حقیقی و واقعی را در بالاترین درجات، جلوی ظلم نشان می‌دهد.

این بازیگر خاطرنشان کرد: به همین دلیل و هزاران دلیل به سازندگان این فیلم درود می‌فرستم، زیرا سینما را صنعت ندیده و سینما را شجاعت، خلاقیت و بیان‌حقیقت می‌بینند.

سولاف فواخرجی بیان کرد: درود میفرستم ‌به سینمای ایران که زیبایی، عدالت و کنشگری را از هم‌جدا نکرده است.

وی افزود: از فیلم فجر تشکر می‌کنم، همچنین از گروه داوران و حاضران و خبرنگاران ‌و تصویربرداران. 

این بازیگر گفت: از منوچهر محمدی که پدر خوانده این فیلم بود ‌تشکر می‌کنم، همچنین از بابک خواجه پاشا که معلم و استاد خوبی برای من بود و جایگاه بالایی برای من دارد و بازیگران این فیلم تشکر می‌کنم.

وی مطرح کرد: این جایزه را به مردم غزه که جنگ را تحمل می‌کنند، تقدیم می‌کنم.

سولاف فواخرجی در پایان برای مردم ایران دعا کرد و گفت: ان شاءالله خداوند نگهدار ایران و هر ایرانی باشد.

بهترین بازیگر نقش اول زن: آزیتا حاجیان برای فیلم «کافه سلطان»

محمدرضا شریفی نیا که به جای آزیتا حاجیان جایزه را گرفت، در سخنانی گفت: از بخش بین‌الملل عقب نمانیم و کمی صحبت کنیم. البته یک انتقاد دیگر هم به شاهسواری داشته باشم که البته نمی‌دانم در آن زمان چطور به او اجازه دادند، این فامیلی را داشته باشد که زمان شاه، سوار شاه شود.

وی ادامه داد: نکته بعدی اینکه، وقتی پارتنر آدم، خوب بازی کند بازیگر سیمرغ می‌گیرد.‌ ما در فیلم «کافه سلطان» از حضور آقای رزاق کریمی خیلی بهره بردیم. 
شریفی‌نیا با اشاره به قصه فیلم و سه دانگ سهم کافه اش در فیلم گفت: این سهم را به مصطفی رزاق کریمی اهدا می‌کنم. (او از رزاق کریمی دعوت کرد که روی صحنه بیاید.)
هنگام شروع صحبت‌های شریفی نیا، مسعود پزشکیان رییس جمهور سرزده وارد مراسم شد.

بهترین بازیگر نقش اول مرد: بهرام افشاری برای فیلم «زنده شور»

کاظم دانشی کارگردان فیلم با دریافت جایزه بهرام افشاری گفت: این جایزه باید به حق اهدا شود و ممنون هستم از هیات داوران که این جایزه اهدا شد و شبیه جشنواره سال ۱۴۰۱ (با دبیری مجتبی امینی) نشد.اما ناراحتم که همه می‌دانیم چرا و آقای پزشکیان هم بهتر می‌داند. امیدوارم روزهای خوب‌ بیاید و همه بچه‌ها بیایند. به آنها حق بدهید، رفقا و همکارانم خیلی شجاع هستند، دوست ندارند، طرفدارانشان ناراحت شوند، به آنها حق بدهید.

بهترین فیلمنامه:
دیپلم افتخار فیلمنامه اقتباسی به مهدی مطهر و محمد اسفندیاری رسید.
سیمرغ بلورین به مهدی یزدانی خرم برای «نیم‌شب» اهدا شد.
یزدانی خرم با اشاره به اینکه از خانواده نظامی آمده است، گفت: از مادرم پرسیدم اگر جایزه گرفتم چه کنم و گفت این جایزه ارزشی ندارد اگر از وقایع اخیر (ناارامی‌های دی ماه) حرفی نزنم. من با یاد و خاطره شهدایی همچون عباس دوران بزرگ شدم و معتقدم هیچ خونی ریخته نمی‌شود، مگر اینکه سرو به جای آن بروید. من این جایزه را به جوان‌هایی که نیستند تقدیم می‌کنند و به همسرم که شنونده آخرین سکانس‌ها بود.

دیپلم افتخار بهترین کارگردان فیلم اول: محمد داوودی برای فیلم «اردوبهشت»

سیمرغ بلورین بهترین کارگردان فیلم اول: محسن بهاری برای فیلم «قمارباز»

بابک خواجه پاشا برای «سرزمین فرشته‌ها» جایزه ویژه هیات داوران را برای کارگردانی دریافت کرد.

بابک خواجه پاشا پس از دریافت جایزه در سخنانی گفت: هیات داوران دمه غیرتتان گرم که در جشنواره حضور پیدا کردید و می‌دانم بعد از این، چه اتفاقی برایتان خواهد افتاد، در فضای مجازی قطعا به بچه‌هایی که امشب بودند و نیستند حمله می‌شود و با هم بودن ما را از ما می‌گیرند، مراقب باشید با هم بودن را از ما نگیرند.

وی ادامه داد: ما هم غمگین هستیم، مگر می‌شود سوگوار ملینا سه ساله نبود، مگر می‌شود انسانی در این‌ کشور سوگوار نباشد بابت اتفاقات اخیر. اما جریان فاشیستی بین‌ ما فاصله می‌اندازد که چه کسی نگران و چه کسی نگران نیست.

خواجه پاشا خاطرنشان کرد: این جریان فاشیستی به ما توهین می‌کنند اما ما از تهدیدات شما نمی‌ترسیم و پشت پرچم کشورمان ایستادیم و اگر دشمنی بیاید ما سربداران ایران هستیم. ما را از کشتن نترسانید.

این کارگردان یادآور شد: آقای پزشکیان ممنون که امروز از مردم عذرخواهی کردید. (با اشاره به سخنرانی ۲۲ بهمن). عزیزانم هرکسی اعم از مردم، ‌مسئولین و حتی من فیلمساز اگر در خدمت به مردم کم فروشی بکند، در پیشگاه خدا باید به شهیدان ما پاسخگو باشد.
سیمرغ بهترین کارگردانی به کاظم دانشی برای «زنده شور» اهدا شد.

بهترین فیلم از نگاه ملی(جایزه ویژه شهید سردار سلیمانی): حبیب والی نژاد برای فیلم «نیم‌شب»
جایزه این بخش بجز داوران با حضور زینب سلیمانی (دختر سردار سلیمانی)، وزیر فرهنگ، دبیر جشنواره، رییس سازمان سینمایی و مسعود پزشکیان اهدا شد.

حبیب والی‌نژاد در سخنانی گفت: ابتدا به همه اهالی سینما خسته نباشید می‌گویم و این سیمرغ متعلق به همه اهالی سینما است که در کنار هم کار کردیم و خسته شدیم. در این کار با محمدحسین مهدویان در کنار هم بودیم و از این رو می‌خواهم او هم در این سیمرغ کنار من باشد.

البته محمدحسین مهدویان با وجود اصرارهای زیاد حبیب والی نژاد حاضر به دریافت این‌ سیمرغ نشد.

اما پس از آن منوچهر شاهسواری اعلام کرد که سیمرغ این بخش هم به کارگردان و هم تهیه‌کننده اهدا می‌شود، سپس از محمدحسین مهدویان دعوت شد برای دریافت سیمرغ بخش کارگردانی به روی صحنه بیاید و این کارگردان هم پس از اعلام دبیر جشنواره به روی صحنه رفت و سیمرغ خود را دریافت کرد.

بهترین فیلم: منوچهر محمدی برای «سرزمین فرشته‌ها»

در پایان یک تابلوی عکس از خود داوران به همراه گل توسط رییس جمهور به هر هفت داور اهدا شد.

در ادامه منوچهر شاهسواری با تشکر از هیات داوران گفت: حقیقت جذاب‌ترین اصل جهان و بعد از حقیقت همپای حقیقت، رفاقت و حتما شفقت است. کسانی که اینجا نشستید به رفاقت است و ما باید به شفقت به شما نگاه کنیم. اعضای هیات داوران تا ساعت ۱۵ امروز به داوری پرداختند و گاهی با صدای بلند و آرام، گاهی قهر و آشتی داوری کردند و از این رو از همه آنها سپاسگذارم.

مسعود پزشکیان رییس جمهور در سخنانی گفت: زخمی که درجامعه ایجاد شده زخم سختی است و کار طبیب ترمیم زخم و نه عمق بخشیدن به آن است. 

وی یادآور شد: دشمن می‌خواهد آب و خاک ما را تکه تکه کند، پس هنرمند و سیاستگزار باید تا جایی که می‌تواند این زخم را ترمیم و انسجام کشور را درست کنند.

پزشکیان مطرح کرد: من بسیاری از شب‌ها از تلخی اتفاقات اخیر کشور نمی‌خوابم، از اینکه چرا به این وضعیت افتاده‌ایم.

رییس جمهور گفت: ما چاره‌ای جز درست کردن کشور نداریم. اما کسانی آن طرف خاک نشسته‌اند و اجازه می‌دهند و می‌خواهند که دشمن به خاک ما تجاوز کند، اینها کمال نامردی را انجام می‌دهند. 

وی در پایان خطاب به سینماگران حاضر گفت: علیرغم همه فشارها که ناجوانمردانه بر شما تحمیل شده، ایستادید و به فیلم فجر آمدید، از این رو قلبا از همه شما تشکر می‌کنم.
 

شاهسواری پس از سخنان مسعود پزشکیان به مهدی جعفری برای انیمیشن‌ «نگهبانان خورشید» یک دیپلم افتخار اهدا کرد.

جعفری از بیش‌از ۲۰۰ همکارش برای دو سال تلاش تشکر کرد و گفت: «نگهبانان خورشید» را به کودکان و نوجوانان این سرزمین و شهدای کودک و نوجوانی که از ۲۳ خرداد تاکنون داغدار آنها هستیم، تقدیم می‌کنم.
 

در ادامه برای اهدای سیمرغ بلورین جایزه مردمی، همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما به روی صحنه آمد.

همایون اسعدیان با تشکر از منوچهر شاهسواری برای برگزاری جشنواره در روزهای بسیار سخت گفت: میخواستم از آقای پزشکیان هم تشکر کنم، چون ما عادت به عذرخواهی نداریم و اینکه رایج شده از مردم عذرخواهی کنند، پسندیده است.
او افزود: طبق آمار داده شده، بیش از ۳هزار خانواده عزیزان خود را از دست داده‌اند. این عدد رقم کمی نیست.در این شرایط همکارانی از ما که به جشنواره نیامدند ترسو و بزدل نیستند آنها عزادار و ناراحت هستند، آنها هم که آمدند خائن نیستند. ما را به جان هم نیندازند.

او سپس «زنده شور» و «اسکورت» را به دلیل رای‌ها نزدیک، بهترین فیلمهای مردمی اعلام کرد.

بهروز افخمی، محمود رضوی، جهانگیر الماسی، داریوش ارجمند، هوشنگ توکلی، فریده سپاه منصور، محسن علی اکبری، انسیه شاه حسینی از جمله هنرمندان مهمان این مراسم بودند که در کنار برخی عوامل فیلم‌ها در مراسم حضور داشتند.

همچنین سیدعباس صالحی (وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)، رائد فریدزاده (رییس سازمان سینمایی)، مهدی شفیعی (معاون هنری)،زینب سلیمانی (دختر شهید سردار سلیمانی) نیز در اختتامیه حاضر شدند.