کد خبر: 1712
ف
محمد علی موحد:
مردم‌نامه برخلاف مناقب‌نویسی به دنبال خبر از مردم وحکایت‌های آنهاست
عضوفرهنگستان زبان و ادب فارسی در نشست رونمایی از فصلنامه مردم‌نامه گفت: مناقب نویسی حول محوریک شخصیت که یا قدرت مادی یا معنی داشت می‌چرخید اما مردم‌نامه بدنبال خبر از مردم وحکایت‌های آنهاست.

به گزارش شبکه علمی ثریا، نشست رونمایی از  فصلنامه مردم نامه با حضور محمدعلی موحد، منصوره اتحادیه، محمد دهقانی و داریوش رحمانیان مدیرمسئول و سردبیر مردم نامه، دوشنبه گذشته در شهر کتاب مرکزی برگزار شد.

در این نشست محمد علی موحد، عرفان‌پژوه، تاریخ‌نگار و حقوق‌دان ایرانی و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ابتدا با اشاره به دشواری کار مجله مردم نامه گفت: ما ایرانیان در تاریخ سابقه ممتدی داشته ایم. اما تاریخی که برای ما نوشته اند، تاریخ شاهان و سلاطین و بزرگان است و تاریخ مردم نیست. ما پیش از اسلام هم خداینامه داشتیم در آن جا «خدای» به معنای شاه است و در واقع همان شاهنامه است. شاهنامه نویسی در میان ما همچنان امتداد پیدا کرده است.

وی در ادامه گفت: در واقع ما دو نوع مناقب نویسی داشتیم. مناقب نویسی حول محور یک شخصیت می چرخد. آن شخص یا دارای قدرت مادی است و بر زندگی مردم و بر جسمشان حکومت می راند که سلطان یا شاه یا امیر یا ... است یا کسی است که بر روح یا ضمیر و خیال مردم حکومت می کند و نامش شیخ یا حکیم یا ولی است.

موحد تشریح کرد: اما آنچه مجله مردم نامه به دنبال آن است، خبر از مردم و حکایت هایی آنها است. در تاریخ های مذکور اگر خبر مردم هم آمده باشد، به صورت ناخواسته در نوشته های قدما و گزارش های تواریخ آمده است. مثلا بهترین تاریخی که در این زمینه در دست است، تاریخ بیهقی است که خیلی هم معروف است. البته تاریخ بیهقی تا حدودی درباره دایره حاکمه و میان دیوانیانی که برای هم پرونده درست می کنند افشاگری هایی هم دارد. اما در این تاریخ نیز از مردم یعنی کشاورز، بازرگان، صنعتگر، مردم روستا و ... خبری نیست. ما کتاب های دیگری نیز مانند حیات الاعیان داشتیم که به نخبگان اختصاص داشته است. ما تاریخ قضات، تاریخ کتاب(دبیران) و ... داریم، اما در این کتاب ها برای مردم حسابی باز نکرده ایم.

موحد پس از اشاره به دشواری های پرداختن به تاریخ مردم گفت: منابع لازم این زمینه را باید در کتاب های دیگری که اسم تاریخ ندارند، جست. یعنی باید کوشید از اطلاعاتی که گرد می آید، زمینه ای برای تحقیقات بعدی فراهم کرد. البته یکی از منابعی که در جهت این زمینه سازی بسیار مهم است، سفرنامه ها هستند و در راس همه آن ها سفرنامه ابن بطوطه است که غنی ترین سفرنامه ها به لحاظ محتوا مبتنی بر اطلاعات مربوط به مردم و زندگی ایشان است. در این کتاب از ماتم، بزم، شادی، گورستان، مهمانی های بزرگ، انواع پوشاک و خوراک، خانقاه ها، مدارس ،روستاها، وسائل حمل و نقل، کاروان ها، اردوها و ... سخن می رود. این سفرنامه از این حیث بسیار غنی است.

موحد در ادامه با اشاره به مقدمه ای که 60 سال پیش بر ترجمه ابن بطوطه نوشته است، گفت: من در آن مقدمه به این مساله تاکید کرده ام که آنچه ابن بطوطه را نزد من برجسته می کند، اطلاعاتی است که راجع به اصناف یا توده مردم دارد.

وی افزود: همچنین لازم است به تنها سفرنامه فارسی که از آن زمان در دست ما است، یعنی سفرنامه ناصرخسرو اشاره کنم. ما معمولا سفرنامه ناصرخسرو را به لحاظ ادبی می خوانیم و به سبک های ادبی و ... آن توجه می کنیم. خیلی هم اگر باریک بین باشیم، به آثار باستانی ای توجه می کنیم که ناصرخسرو دیده و توصیف کرده است. اما اطلاعات مربوط به مردم هم در این کتاب وجود دارد.

موحد در ادامه به کتاب های حسبه اشاره کرد و گفت: کتاب های حسبه، آثاری راجع به قواعد و مقرراتی درباره اصناف مختلف مردم اعم از کشاورز و آموزگار و قاضی و تاجر و مسافر و رستوران چی و نانواها و دوا فروش ها و ... است. اما متاسفانه در این زمینه ما به فارسی کتابی نداریم.

وی در پایان یادآور شد: البته کسی که کتاب حسبه را نوشته، به خاطر مطالبی که من استنباط می کنم، ننوشته است. او برای کار خودش آن را نوشته است. مثلا جایی که می گوید اجازه ندهید در روزهای تعطیل زن ها در گورستان ها بساط کنند. آن را برای کار خودش نوشته و در واقع نهی از منکر می کند. اما ما از همین دستورالعمل متوجه می شویم که عادت چنین بوده که آدم ها واقعا این کار را می کردند. من خودم در باغ طوطی شاه عبدالعظیم این رسم را به خاطر دارم. بنابراین این نکات را به طور دقیق می توان از این کتاب ها دریافت و این ها زمینه ای برای تاریخ مردم می شود. برای این کار می توان از ادبیات و دیوان های شعر نیز بهره گرفت.

 

منبع: مهر

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت