کد خبر: 173143
ف
 بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
حضرت امام رضا(ع) در صحبت با ابن شبیب به بیان نکاتی در مورد عاشورا پرداخته است.

به گزارش ثریا نویسنده و پژوهشگر دین و رسانه: در روزمرگی‌های تاریخ، زمان‌هایی وجود دارند که به واسطه یک رخداد عظیم، از مدار عادی خود خارج شده و قداست می‌یابند. محرم، تجلیِ بارزِ چنین گسستِ شکوهمندی است. در روایتی تکان‌دهنده، امام رضا (ع) در گفت‌وگویی با ابن‌شبیب، پرده از باطنِ عاشورا برمی‌دارند. حضرت، با اشاره به پیوند این روز با استجابت دعای انبیای الهی می‌فرمایند: امروز همان روزی است که زکریا روزه گرفت و خداوند یحیی را به او کرامت کرد؛ پس هر که در این روز روزه بدارد، در حریم استجابت الهی قرار می‌گیرد.

امام (ع) با ترسیم خطوطِ تقابل میان جاهلیت و امت پیمان‌شکن، می‌فرمایند: محرم ماهی است که حتی عربِ جاهلی، حریم و حرمتش را پاس می‌داشت؛ اما این امت، نه حرمت ماه را نگاه داشتند و نه پاسدارِ حریم نبی مکرم (ص) بودند. ذریه‌اش، سیدالشهدا (ع) را به مسلخ بردند، خیمه‌گاهش را غارت کردند و اهل‌بیتش را به اسارت کشیدند؛ خداوند هرگز بر آنان نبخشاید.

در ادامه، حضرت ثامن‌الحجج (ع) با بیان اینکه عظمت این سوگ، کائنات را درنوردیده است، به ابن‌شبیب یادآور می‌شوند: «ای ابن‌شبیب! اگر بغضت برای گریستن بر چیزی شکست، تنها بر حسین (ع) گریه کن که فَإِنَّهُ ذُبِحَ کَمَا یُذْبَحُ الْکَبْشُ (همانا او را ذبح کردند، آن‌گونه که گوسفند را سر می‌برند) و هجده سلحشورِ بی‌همتای بنی‌هاشم در کنارش قربانیِ مسلخِ عشق شدند. بر این مصیبت، آسمان‌ها و زمین خون گریستند.

پس از ترسیم این تابلوی شکوهمند، امام رضا (ع) پنج دستورالعمل را برای «سلوک عاشورایی» ابلاغ می‌فرمایند؛ منشوری که اگرچه نقطه عزیمتش محرم است، اما نقشه راهی برای تمام پهنه عمرِ انسانِ سالک به شمار می‌رود:

گام نخست: بکاء بر سیدالشهدا (ع)؛ حضرت می‌فرمایند: «ای فرزند شبیب! اگر بر سیدالشهدا (ع) چنان گریستی که اشکت بر گونه‌هایت جاری شد، خداوند هر گناهی که مرتکب شده‌ای ـ خُرد یا کلان، کم یا زیاد ـ را می‌آمرزد.»

گام دوم: زیارت؛ در دستور دوم، امام (ع) راهکار اتصال مستقیم به سرچشمه طهارت را بیان کرده و می‌فرمایند: «اگر می‌خواهی خداوند را ملاقات کنی در حالی که هیچ گناهی نداشته باشی، سیدالشهدا (ع) را زیارت کن.»

گام سوم: مرزبندی با جبهه حق و باطل؛ امام (ع) در فرمان سوم، اهمیت فاصله‌گذاری دقیق با جریان باطل را گوشزد کرده و می‌فرمایند: «اگر شادمان می‌شوی که در غرفه‌های بهشت، در جوار نبی مکرم اسلام (ص) ساکن باشی، لعن بر قاتلان سیدالشهدا (ع) را هرگز ترک مکن.»

گام چهارم: آرزوی شهادت؛ امام رضا (ع) راهی برای اتصال به کاروان کربلا در پهنه زمان می‌گشایند: «اگر می‌خواهی از ثوابی هم‌تراز با شهدای کربلا بهره‌مند گردی، هر زمان که سیدالشهدا (ع) را یاد کردی، عرض حاجت کن و بگو: “یا لَیْتَنِی کُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِیماً” (ای کاش من نیز با آنان بودم و به رستگاری و فوزِ عظیم شهادت نائل می‌شدم).»

گام پنجم: پیوند عاطفی با اهل بیت (ع)؛ در آخرین گام از این منشور سلوکی، حضرت می‌فرمایند: «اگر دوست داری در بهشت برین در درجات ما باشی، غصه و شادی‌ات را از ما جدا مکن. آنجا که ما شادمانیم، شاد باش و آنجا که ما اندوهگینیم، اندوهگین باش.» (بحارالأنوار ج 44ص 285)

تأمل در این پنج فرمان نشان می‌دهد که ما با یک منظومه منسجمِ معرفتی و انسان‌ساز مواجهیم. در این فرآیند روحانی، «بکا» و «زیارت»، کیمیایی‌اند که زنگارِ روزمرگی را از جان سالک زدوده و او را مهیای مقام لقاءالله می‌سازند. اما این سلوک در بُعد فردی متوقف نمی‌شود؛ و با دستورِ لعن و برائت، هویتی حماسی و کنشگرانه می‌یابد. در این مکتب، لعن نوعی «فاصله‌گذاریِ استراتژیک» در میدان پرآشوبِ «نبرد روایت‌ها» است تا سالک، خطِ سیر خود را از جریانِ ظلم و تباهی جدا سازد.

در گام‌های فراتر، اراده و تمنای صادقانه برای شهادت در کنارِ پیوند عاطفی با اهل‌بیت (ع)، مرزهای موهوم زمان و مکان را در هم می‌شکند و انسانِ امروز را در هندسه یاران عاشورایی جانمایی می‌کند. حضرت ثامن‌الحجج (ع) در حُسن‌ختام این روایت، رازِ بزرگِ این منشورِ سلوکی را در شاه‌کلید «ولایت» تجمیع کرده و می‌فرمایند:*تلاش کن تا خود را به ولایتِ ما گره بزنی؛ چرا که اگر کسی حتی سنگی را دوست بدارد، با همان محشور خواهد شد.* در این مکتبِ متعالی، ولایتِ برآمده از این پیوند عاطفی، همان کشتی نجاتی است که انسانِ سرگشته را از طوفان‌های سهمگینِ تاریخ، به ساحلِ رستگاری رهنمون می‌سازد.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت

حجت‌الاسلام قمی: وحدت یعنی هم‌بستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام

راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است

اعلام مجموعه‌های امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶

بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی

فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی

اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان

انتشار آثار میان‌رشته‌ای مسئله‌محور؛ اولویت جدید گروه سیاست‌پژوهی علوم انسانی

تغییر زمان آزمون‌های کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید

احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا

بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی

دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)

منطقه زینبیه استانبول سیاه‌پوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری

رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: به‌کارگیری ظرفیت‌های ویژه ماهواره‌ای در تشییع رهبر شهید انقلاب

زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته می‌شود

معافیت برخی المپیادها از کنکور و هم‌زمانی آزمون‌ها؛ همچنان چالش اصلی دانش‌آموزان

قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول

هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد می‌شود

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاه‌ها واگذار شود

حاج اکبر مولایی در اولین شب از ماه محرم آسمانی شد

روایت شیخ حسین انصاریان از سه حقی که خداوند بر انسان‌ها نهاده است

تجمعات خیابانی و مراسم ویژه در میادین تهران برای عزاداری محرم

مصرف‌گرایی؛ پارادایم فرهنگی که تمام زندگی بشر را تسخیر کرد

شروع برنامه ملی «میناب ۱۵۶»؛ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد کم‌برخوردار

علی دایی به دیدار اکبر عبدی رفت+عکس

خروج هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی از فلسطین اشغالی پس از تفاهم با ایران

امیرحسین مدرس برنامه نغمه‌های حسینی را به مناسبت ماه محرم اجرا می‌کند

منوچهر هادی: درآوردن سکانس صدای رئیس جمهور در سریال ۴۸ ساعت وقت گرفت

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) حال و هوای محرمی گرفت

نمایش تابوت عهد در تالار سایه به روی صحنه می‌رود

پانته‌آ پناهی‌ها در نمایش جدید صابر ابر به روی صحنه می‌رود

زمان تشییع پیکر بهروز رضوی اعلام شد

مساجد پایگاه‌هایی برای شناسایی استعدادهای درخشان

به یاد کودکان میناب در جام جهانی فوتبال

اخلاص و پیام‌رسانی؛ کلید ماندگاری عاشورا

نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان در عزاداری محرم

شبکه‌های اجتماعی برای زیر ۱۶ ساله‌ها ممنوع شد

تمرکز بر امنیت سایبری و تاب‌آوری شبکه در ایام تشییع رهبر شهید

دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه ۷۰۱ جهان را کسب کرد؛ همچنان صدرنشین دانشگاه‌های ایران

محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روبات‌ها ابداع کرد

اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب می‌گویند

خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرح‌های فناوری

دانشجویان می‌توانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند

وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه می‌شوند

زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابه‌جا شد

خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند

رقابت سخت منطقه‌ای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر

امضای تفاهم‌نامه مشترک دانشگاه‌های صنعتی UT۵ برای تقویت هم‌افزایی

تغییر زمان امتحانات دانشگاه‌ها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب

تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد

طرح «حامی» برای جبران کاستی‌های یادگیری دانش‌آموزان اجرا می‌شود

وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت

شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم می‌دانست

بحران صندلی خالی در دانشگاه‌ها؛ هشدار درباره آینده نزدیک

رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم

حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری

سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟

جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب می‌بالد

بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است

بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند

اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد

اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری

حرم‌های کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند

زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید

هزینه ثبت‌نام جهش تحصیلی دانش‌آموزان اعلام شد

مجموعه‌کتاب «داستان‌های غولی» درباره اهمیت آب به کودکان می‌آموزد

نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانه‌ای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»

تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب

طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچه‌های میناب» از این بازی می‌گوید

درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید

هکرها پیام‌رسان دولتی فرانسه را هک کردند

رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخه‌ای نفیس از نهج‌البلاغه

اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل می‌کند

وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند

مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحران‌ها؛ بریتانیا شبکه‌های اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد

شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد

مأموریت دانشگاه‌ها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم

بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز

تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی

آگهی/ از خرید کابل برق چه می‌دانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید

افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبت‌نام

وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه می‌شوند

مأموریت دانشگاه‌ها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم

اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد

اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود

امضای تفاهم‌نامه مشترک دانشگاه‌های صنعتی UT۵ برای تقویت هم‌افزایی

تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب

تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی

حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری

اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری

تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی

بحران صندلی خالی در دانشگاه‌ها؛ هشدار درباره آینده نزدیک

شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم می‌دانست

تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس

رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم

تغییر زمان امتحانات دانشگاه‌ها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب

زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابه‌جا شد

مجموعه‌کتاب «داستان‌های غولی» درباره اهمیت آب به کودکان می‌آموزد

تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد

بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز

زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید

مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحران‌ها؛ بریتانیا شبکه‌های اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد

رقابت سخت منطقه‌ای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر

دانشجویان می‌توانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند

ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا می‌شود

نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانه‌ای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»

بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است

خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند

آگهی/ از خرید کابل برق چه می‌دانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید

جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب می‌بالد