کد خبر: 2990
ف
«شب ترجمه‌های نهج‌البلاغه» برگزار شد؛
ترجمه‌های نهج‌البلاغه از نگاه محقق‌داماد، معادیخواه و مهدوی‌راد
سیدمصطفی محقق داماد، عبدالمجید معادیخواه و محمدعلی مهدوی‌راد در جلسه‌ای که به شب «ترجمه‌های فارسی نهج البلاغه» اختصاص یافته بود، به بیان نظرات خود در این خصوص پرداختند.

به گزارش شبکه علمی ثریا، دویست و نود و پنجمین شب از مجموعه شب‌های مجله بخارا با همراهی مرکز نشر علوم انسانی، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، نشر ادبیات به شب «ترجمه‌های فارسی نهج البلاغه» اختصاص یافت. این جلسه به مناسبت انتشار کتاب «نهج‌البلاغه» ترجمه علی اصغر فقیهی برگزار شد و در آن چهره‌هایی مانند سیدمصطفی محقق داماد، عبدالمجید معادیخواه و محمدعلی مهدوی راد به سخنرانی پرداختند.
در ابتدا علی دهباشی مدیرمسئول و سردبیر مجله بخارا و مجری این جلسات، ضمن خوشامدگویی و یادی از برگزاری شب‌های قرآنی در سال ۱۳۹۵ گفت: در سال گذشته در چنین روزهای مبارکی با اشراف و راهنمایی جناب دکتر محقق داماد شب‌های قرآنی را برگزار کردیم. امسال نیز با شب ترجمه‌های فارسی نهج البلاغه این جلسات را آغاز می‌کنیم.
نخستین سخنران این مجلس سید مصطفی محقق داماد بود که با یادی از دکتر جعفر شهیدی گفت: امروز جای مرحوم استاد سید جعفر شهیدی را خالی می‌بینم که ایشان یکی از مترجمان نهج البلاغه بود. خوشبختانه در جلسه ما یکی از بهترین مترجمین نهج البلاغه، جناب استاد عبدالمجید معادیخواه حضور دارند که معتقدم در حق آثار ایشان مقداری بی لطفی شده است. ایشان در یک مجموعه ۱۰ جلدی با نام فرهنگ آفتاب بر روی نهج البلاغه کار کرده اند و یک ترجمه هم از نهج البلاغه با نام «خورشید بی غروب» دارند. به روانی قلم ترجمه ایشان کمتر مترجمی دیده ام! در کنار این ترجمه، ترجمه مرحوم فقیهی است. ایشان دبیر من در قم بودند. در کنار این سِمت، کارهای بسیار مهمی کرده اند. ترجمه امروز ایشان بسیار وزین و ارزشمند است.
 

 

رئیس بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار در ادامه سخنان خود با اشاره به تاریخچه کتابت نهج البلاغه افزود: برای از بین بردن نام حضرت علی (ع) از همان روزهای نخستین هزینه‌های بسیاری صرف شده است؛ شخصی با نام معاویه برای از بین بردن نام ایشان پول کلانی خرج کرد. این کار تا به آنجا رسید که به تمامان امامان جمعه خود دستور داد تا در نمازهای جمعه لعن علی (ع) را رایج کنند و لعن ایشان را یک کار اداری دفتری کرد. جاحظ نقل این موضوع را داشته است و ابن ابی الحدید از جاحظ این نقل‌ها را بیان داشته است.
وی ادامه داد: اما علی رغم تمام این هزینه‌ها شهادت امیرالمؤمنین به دست افرادی انجام نشد که تحت تأثیر این بدگویی‌ها و تخریب‌های دولت وقت قرار گرفته باشند بلکه به خاطر جهل مقدس بود. یک جاهل مقدس این کار را در راه خدا انجام داد ؛ علی (ع) دشمنان بسیاری داشته است اما آنچه همگان بر آن بودند و اختلاف نظری وجود نداشته است، مسئله بلاغت و بعد سخنوری ایشان است. البته کاری که امروز در نزد شما هست به قرن پنجم بازمی‌گردد. در گذشته بر روی بُعد بلاغتِ جمله‌ها کار کرده اند. بحث ادبیِ عبارت بیشتر از محتوا مدنظر بوده و به صورت نقل حدیثی نبوده است.
محقق داماد گفت: در قرن چهارم و پنجم و ششم روی این موضوع کارهای بسیاری شده است که یکی «شریف رضی» است. شخص دیگر «آمِدی» است که در قرن پنج و ششم می‌زیسته است. نام اثر او «غررالحکم و درر الکلم» وی روش گردآوری و تدوین خود را بر اساس ترتیب حروف ۲۹ گانه قرار داده است و بسیاری از بخش‌های کتابش را بر مبنای واژه آغازین گفتاورد بنیان کرده است. اما از نظر تاریخی در قرن دوم یعنی معاصر ائمه مردی ادیب و متکلم با نام «جاحظ» بود که وی متولد ۱۵۵ ه. ق است. وی صد کلام از حضرت علی (ع) جمع آوری کرد. این کار را از زمان خود حضرت آغاز کرد اما نوشته‌های او در دسترس ما نیست. گرچه در گذشته‌ها نیز یاران علی (ع) به جمع آوری سخنان ایشان می‌پرداختند. اما جاحظ صد جمله کوتاه از ایشان با نام «مطلوب کل طالب من کلام امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب» جمع آوری کرده است.
این استاد حقوق ادامه داد: اثر جاحظ چندین شرح دارد. بیشتر این شروح عربی است. یکی «کمال الدین میثم بن علی بن میثم بحرانی» که شرح فلسفی و کلامی بر آن داشته است. چندین رساله عربی هم موجود است که از این مجموعه می‌توان به شرح جالبی در قرن ششم (معاصر سعدی) به کوشش شخصی با نام «رشیدالدین  وطواط» شاعر پارسی گوی و ادیب عرب  اشاره کرد. مرحوم ملک الشعرای بهار در کتاب سبک شناسی خود بخشی را به نظر جاحظ درباره ایرانی‌ها و ایران اختصاص داده است که شیرین زبان ترین انسان‌های روزگار ایرانی‌ها هستند. شیرین زبان ترین سخنوران دنیا ایرانیان هستند. ایرانیان سخن‌دان‌ترین و شیرین زبان ترین مردم هستند و از میان آن‌ها پارسیان اهل فارس خطیب ترین مردم این کشور هستند و شیرین زبان تر و خوش اداتر و با محبت تر و در دوستی پایدارتر. اما از آن‌ها پایدارتر در دوستی، مردم مرو هستند و خراسانی‌ها و در لغت فارسی دَری از همه فصیح تر، ایشان اند. چنانچه مردم اهواز در لغت پهلوی فصیح ترین ایرانیان هستند. این مرد ایران دوست در قرن دوم این کار را انجام داده است و حال در قرن ششم رشیدالدین وطواط، شاعر و ادیب، شرحی بر «صد کلمه» با عنوان «مطلوب کل طالب» (گمشده هر جوینده) نگاشته است.
به گفته وی، در این اثر سه روش مد نظر بوده است: یک اینکه متن کلمات را نقل کرده و سپس خود یک ترجمه فارسی معاصر سعدی بر او داشته و بعد از آن سه خط شرح عربی بر آن کلمات نوشته است و چهار خط فارسی و سرآخر جملات امیرالمؤمنین را به صورت چند خط شعر سروده است. انشاالله این کتاب را با ویرایش جدید و مقدمه ای که بر آن خواهم نوشت تجدید چاپ خواهیم کرد.
محقق داماد در پایان سخنان خود بخش‌هایی از کتاب رشید الدین وطواط را برای حاضرین قرائت کرد.
در بخشی دیگر از این مجلس  از کتاب «نهج البلاغه» با ترجمه علی اصغر فقیهی و انتشار آن توسط نشر ادبیات، با حضور سخنرانان رونمایی شد.
دیگر سخنران این نشست، دکتر عبدالمجید معادیخواه بود که چندین عنوان از فضیلت‌های امیرالمؤمنین به نقل از سید محسن امین را برشمرد و گفت: اولین محور، تربیت علی بن ابی طالب در دامان پیامبر است. دومین آن پیشتازی در اسلام است. داستان «یوم الدار» و مدالی که آن روز از پیامبر گرفتند و دیگری به فداکاری «لیله المبیت» مشهور است، که به جای پیامبر در بستر ایشان خوابیدند و خود را سپر بلای حضرت رسول کردند.
وی افزود: پنجمین فضیلت اعتمادی است که پیامبر به علی در پرداخت دیون خود داشت. ششمین پیمان اخوت با رسول خدا است؛ در آن روزی که پیامبر برای برداشتن شکاف میان دو گروه مهاجر و انصار اعلام برادری کردند، چون هیچ‌کس پیام ایشان را نپذیرفت و تنها علی بود که پیمان برادری با او بست. صاحب الرایه که در واقع پرچم دار اسلام در بخش‌های مختلف بوده است. خطر پذیری علی بن ابی طالب که در واقع به چند تعبیر آمده و آن شهامت و شجاعت مثال زدنی ایشان است. قوت بازو که در واقع نماد معروفش درِ خیبر است. حضور در میدان‌های جهاد به عنوان دهمین فضیلت امیرالمؤمنین است.
معادیخواه در ادامه گفت: حلم و بزرگواری و چشم پوشی از دشمن و عفو عمومی که ایشان بعد از جنگ جَمل دارند با وجود تمام قاطعیتی که در مسئله تأمین امنیت داشتند، از دیگر مسائل است. دوازدهمین ویژگی فصاحت و بلاغتی است که جناب محقق داماد از آن نام بردند. سیزدهمین مورد همان سخن مشهور پیامبر: «أنا مدینه العلم و علی بابها» درباره دانش علی (ع) است. دیگر خصلت تبحر و کاردانی امیرالمؤمنین در قضاوت است. این بخش دارای ابعاد بسیاری است. اگر کسی بداند که قضاوت در چه جایگاهی است و قضاوت نادرست چه آسیبی به جامعه خواهد زد، آن وقت ارزش این مدال و افتخار را خواهد دید.
وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی سپس گفت: از زهد علی (ع) بگویم که نیازی به بحث ندارد اما دارای ابعاد وسیعی است و در دادگری خصوصیاتی دارند که صرف نظر از شرح آن‌ها خیلی دشوار است. حسن خلق حضرت و تدبیر امیرالمؤمنین در اداره امور قاطعیت ایشان در کارها و تصمیم گیری‌ها، معیت با قرآن که یک رابطه طولی نیست و ازدواج با حضرت فاطمه نیز از امتیازات بزرگی است. تمثیل علی به مسیح و عیسی در کلمات پیامبر اکرم که البته این قسمت نیاز به بحث تاریخی دارد.
وی افزود: در مورد تربیت علی (ع) و رشد او در دامان پیامبر (ص) از حضرت علی (ع) آمده است که: هر روز پیامبر پرچم جدیدی برای تربیت اخلاقی من بلند می‌کرد و من باید در این میدان کار می‌کردم. شاید منظور از این «روز» هر لحظه نباشد اما روزگار و فتوحات بسیار در سایه تربیت رسول خدا گذرانده است. به هر حال با اینکه به حق فصاحت و بلاغت از برجستگی‌های کم نظیر علی است و چه حسن سلیقه ای سید رضی به خرج داده است که نهج البلاغه را به جهان اسلام وارد کرده است. بسیار نام دلپذیر و مؤثر و کارآمدی است اما فهرست کردن فضایل علی (ع) بسیار دشوار است.
در پایان محمدعلی مهدوی راد، رئیس هیئت نظارت بر ضوابط نشر کشور به ماهیت کتاب نهج البلاغه پرداخت و گفت: اولاً پیشینه گردآوری کلام مولا خیلی کهن است. «زید ابن وهب الجهنی» قدیمی ترین کسی است که کتاب «خطب امیرالمؤمنین علی المنابر فی الجُمَع و الأعیاد و غیرها» را نگاشته است که البته خود کتاب از بین رفته است اما اخیرا فردی کتاب او را بازسازی و جمع آوری کرده است.
وی افزود: در آن روزگاران زبان در اوج بود و به همین جهت هم معجزه اسلام قرآن است. اشخاصی چون جاحظ بودند. وی انسان عجیبی بود. می‌گویند که به حدی کتاب داشت که دلیل مرگش آوار شدن کتاب‌ها بر سرش بوده است! و وقتی می‌خواهد زبان و سخنوری را در دوره جاهلیت و هنگامه نزول قرآن بیان دارد، از اصطلاح «در سینه این‌ها می‌جوشید مثل اینکه آب در دیگ می‌جوشد» استفاده می‌کند. بنابراین سه چیز در ادبیات جاهلی مورد توجه بوده است: خطبه‌ها، شعرها و نامه‌ها. و لذا شما امروز مجموعه زکی صفوت را دارید که در آن بخشی از خطبه‌های علی (ع) را آورده است.

 

 

مهدوی‌راد گفت: پس به طور طبیعی آن قلم و سخنی که امیرالمؤمنین داشت، در اوج بود و بی‌نظیر. گرچه ابن خلکان گفته است که این نوشته‌ها را رشیدالدین رضی ساخته است. ولی با خواندن این متون و سخنان متوجه می‌شویم که اصلاً این امکان وجود ندارد و همگی متعلق به حضرت علی (ع) است. از طرفی سید رضی «نقیب النقبا» است. نقابت در آن روزگار یعنی دولت در دولت. حالا عباسیان چرا دیوان نقابت را پذیرفتند این موضوع خود، زمینه تاریخی دارد و بخش خصوصی متعلق به سادات را در بخش‌های سیاسی و فرهنگی و ... شامل می‌شود. اولین نقیب النقبا پدر رضی بود و دومی سید رضی است. رضی به شدت با خلافت عباسی مخالف بود و در دیوان خود، چهار قصیده بسیار بلد در نقد خلافت و تندی بر خلافت سروده است و از داستان‌های این مخالفت‌ها و اتفاقاتی که رخ داده می‌توان گفت که نهج البلاغه آیین نامه حاکمیت و حکومت است و سید رضی نهج البلاغه را به عنوان مرام نامه حکومت نوشته است. هر چه که سیاسی است و بعد حاکمیتی است اما  سید گزینش نکرده است.
این کارشناس حوزه نشر مکتوب ادامه داد: خطبه «قاصعه» طولانی ترین خطبه است و بزرگترین متن برای شناخت نفسانیتی است که از فطرت به استکبار می‌رود و در خاتمه به شکست جامعه منتهی می‌شود. «نامه مالک اشتر» یک مرام نامه حاکمیت است که به طور کامل آمده است. با تمام این توصیفات گمان می‌کنم که سید رضی به مرگ طبیعی از بین نرفت بلکه کشته شد! از طرفی سید مرتضی (برادرش) در تشییع سید رضی شرکت نکرد و گفتند که اندوه مرگ برادر باعث شد اما او شخص بزرگی بود. رفت حرم و گوشه نشست و ظاهرا این حالت نشان اعتراض او بود.
وی گفت: نخستین شخصی که به احتمال قتل سید رضی پرداخته است، سید علی اکبر برقعی است. وی در کتاب «کاخ دلاویز» این مسئله را مورد تحلیل قرار داده است. اینکه سمت و سویی که قصیده‌ها دارند نشان می‌دهد که در ظاهر، خلافت با دیوان نقابت کنار می‌آمد ولی در باطن رضی می‌دانست که اوضاع به هم می‌ریزد. آقای‌هاشمی رفسنجانی نیز در سخنرانی خود در اولین کنگره نهج البلاغه، قرائتی از دیوان رضی داشتند که بر مبنای اشعار این دیوان، احتمال می‌دهند که درگیری بسیار شدیدی میان سید رضی و حاکمیت بوده است و دشواری‌های برای او ایجاد کرده بودند.
مهدوی‌راد در پایان سخنانش به تحلیل ترجمه علی اصغر فقیهی از نهج البلاغه پرداخت و بیان کرد: حقش بود که نهج البلاغه خیلی زودتر از این‌ها در جامعه ما مطرح شود. خوشبختانه خراسانی‌های ما با فاصله هفتاد و دو سه سال این کتاب را در دست گرفتند. «احمد بن محمد بن وَبری خوارزمی» در نیشابور نهج البلاغه را تدریس می‌کرد و شرح بزرگی بر آن نوشته است. حدود ۹۵ سال بعد، بیهقی در «معارج نهج البلاغه» نود مورد از وَبری نقل می‌کند. براساس فهرستی که آقای دانش پژوه شمرده است، ۹۴ مورد معارج نهج البلاغه وجود دارد.
وی گفت: کلام علی عجیب بود. خوشبختانه ما ترجمه‌های زیادی داریم. ولی حقا اگر مجموعه امتیازها را روی هم بگذاریم، ترجمه آقای فقیهی بی‌نظیر است. مثلا اگر از ویژگی‌های ترجمه بگوییم که ترجمه باید فهمیدنی باشد و فهمیدنی بودنش عام باشد، باید دقیق و ادیبانه و استوار باشد. در میان آنها کلام علی است که هیچ مترجمی نتوانسته است که بدون پرانتز این اثر را ترجمه کند. استاد فقیهی هشت سال این اثر را ترجمه کرده اند و چهار سال باقی را به تصحیح کلمه به کلمه آن پرداخته اند. ولی تأمل‌ها و دقت‌های بسیار خوبی دارند. یکی از راهزنی‌هایی که در ترجمه داریم، این است که ما از عربی به فارسی ترجمه می‌کنیم و گاهی ذهنیت فارسی ما رهزنی می‌کند و عربی را به فارسی برمی‌گردانیم که آن فارسی ترجمه شده خود، کلمه عربی است. درحالی‌که در این اثر به این مسائل دقت شده است.

 

منبع: مهر
 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!