به گزارش شبکه علمی ثریا، حجت الاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی، مدیرگروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به مناسبت سالروز شهادت امام علی(ع) درباره شیوه حکومت داری امام علی (ع) در گفتگویی گفت: برای پاسخ به این سوال ابتدا به شیوه حکومت داری پیامبر(ص) باید اشاره کرد. هنگامی که پیامبر (ص) در مدینه مستقر شدند از اساس نظام سیاسی جدیدی را تاسیس و بنیان تمدن جدیدی را ایجاد کردند. پیامبر (ص) نظام سیاسی موجود در عربستان آن زمان که بر اساس نظام قبیله ای بود و قبیله ها حکومت می کردند را تغییر دادند. در آن زمان نظام سیاسی متمرکز با عنوان دولت وجود نداشت و قبایل هم بر اساس قومیت ها رتبه بندی می شدند و روسای قبایل هم بر اساس نژاد تعیین می شدند و ملاک برتری و فضیلت در آن زمان وجود نداشت.
وی افزود: پیامبر در ابتدا از اساس نظام قبیله ای را از میان برداشتند و نظام متمرکزی را با عنوان دولت اسلامی جایگزین کردند. دولت اسلامی با محوریت کسی که بهترین فرد جامعه بود، اداره می شد. قانون پیامبر، قانون الهی بود بطوریکه مردم را با اجبار و زور تحت سلطه حکومت خود نیاورد و اقبال عمومی برای او دارای اهمیت بود. این موضوعات از اساس سیستم سیاسی جزیره العرب را متحول کرد و نظام سیاسی واحدی برای تمام عربستان پدید آورد.
ایزدهی یادآور شد: پیامبر(ص) نظام قبیله ای و تکثر در حاکمیتها را از بین برد و برای حاکم، فضیلتها را جایگزین رتبه قوم و قبیله کرد. بعد از رحلت پیامبر(ص)، نظام خلافت جایگزین شد که اقتضائات خاص خود را داشت. در این نظام کسی که به خلافت می رسید الزاما در راستای استنباط از قرآن حرکت نمی کرد و ویژگیهایی داشت که امروز اهل سنت نظام سیاسی شان را بر اساس اقتضائات خاص آن زمان که مبتنی بر نظام خلافت خلفای سه گانه در صدر اسلام است، اداره می کنند.
حضرت علی (ع) نظام ولایتی را پایه گذاری کرد
وی ادامه داد: حضرت علی(ع) بعد از خلفای سه گانه نظام ولایت را پایه گذاری کرد که از نظام خلافت متمایز بود. در راس نظام ولایت امام قرار داشت که بعدها، جانشینان امام و ولایت فقیه جایگزین آن شدند. در این نوع از نظام خلافت مانند زمان پیامبر، شایستگی ها محوریت داشت و قانون این حکومت از قوانین الهی نشات می گرفت و اداره جامعه هم مبتنی از این احکام بود.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اضافه کرد: کارگزاران این حکومت را شایستگان تشکیل می دهند که طبق گفته حضرت علی (ع) باید افراد شایسته و عادل باشند. طبیعتا نظامی که در زمان حضرت علی (ع) ایجاد شد و پنج سال به طول کشید از نظر ساختاری متفاوت از نظام خلافت بود و دامنه آن هم امروز با عنوان نظام ولایت فقیه به ما رسیده است. فقیه به معنای کسی که جانشین امام است و احکام را از کتاب و سنت استنباط و برای اداره جامعه به کار می گیرد.
ایزدهی بیان کرد: حاکم ولایت فقیه به دلیل اینکه جایگزین امام معصوم است باید اسلام شناس و عادل باشد و به عدالت حکم کند. در نظام مطلوب شیعی تنها کسی که حکومت را عهده دار شد، حضرت علی(ع) بود که بعد از او ائمه دیگر متصدی امر حکومت نشدند و ما الگوی دیگری نداریم.
وی با اشاره به ویژگی حکومت حضرت علی(ع) گفت: این مساله از این چند جهت قابل بررسی است: در زمینه غایات حکومت، رفتار حاکمان، ساختار حکومت ها و رفتار با موافقان و مخالفان حکومت. حضرت علی در رفتار با مخالفان حکومت خود با انصاف برخورد می کرد و کرامت آنها را حفظ می کرد. او هرگز با دوستان و کارگزاران خود مدارا نمی کرد و گاهی حتی آنها را هم توبیخ می کرد.
ایزدهی در ادامه افزود: حضرت علی(ع) غایات اسلام را حاکم بر نظام اسلامی می دانست و بر خلاف نظام خلافت که عمدتا ملاک های نژادی و قبیله ای را عامل برتری در بیت المال می دانستند، این امتیازات را حذف کرد و برداشت از بیت المال را برای همه به صورت مساوی قرار داد. طبیعتا نوع متمایزی از ساختار حکومت در قالب ولایت و نوع رفتار نسبت به مخالفان و موافقان و همه غایات نظام اسلامی در حکومت امام علی(ع) ایجاد گردید. برای فهم منظومه نظام اسلامی علوی باید آن را از منظومه نظام خلافت و نظام دموکراسی امروز متمایز کرد.
وی با اشاره به جایگاه مردم در حکومت امام علی (ع) گفت: امام علی(ع) عبارات رسا و مفصلی درباره جایگاه مردم دارد. او به مدت پنج سال با توجه به اینکه دارای حکومت مشروع بود اما عملا متصدی حکومت نمی شود و تعبیر « ان هذا امرکم» را بیان می کند یعنی حکومت مال شما مردم است و کسی به زور بر شما حکومت کند دارای مشروعیت نیست.
مردم سالاری دینی مبتنی بر سیره حضرت علی (ع) است
ایزدهی یادآور شد: مردم سالاری دینی که امروز مطرح شده مبتنی بر سیره حضرت علی(ع) است به این معنا که از یک سو ملاک بر حاکمیت شایستگان است اما شایستگان هم اجازه ندارند به زور بر مردم حکومت کنند. آنان باید اقبال مردم را نسبت به خودشان جلب کنند و در صورت موافقت نظر مردم با آنان، حکومت را به دست بگیرند.
وی گفت: پیامبر(ص) به امام علی (ع) فرمود: «ولایت مردم متعلق به توست» اما از سوی دیگر می فرماید: «اگر مردم دور تو جمع شدند کار آنها را انجام بده.» این سخن بدان معناست که ولایت به امیرالمومنین(ع) تعلق دارد اما جایگاه مردم و اقبال عمومی هم در آن دارای اهمیت است. این برخلاف نظام خلفاست که مردم و اقبال عمومی جایگاهی نداشتند و در آنجا افراد خاصی در شورایی حکومت را به عهده می گرفتند، لذا در بحث مردم سالاری دینی ملاک، حاکمیت دین است که از سوی خدا به حاکم رسیده و با اقبال عمومی همراه است. بدون موافقت عمومی حاکمیت جایگاهی نخواهد داشت و دارای کارآمدی و کارکردی نخواهد بود.
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبتنام پذیرفتهشدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالکاشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.