به گزارش شبکه علمی ثریا، حجت الاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی، مدیرگروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به مناسبت سالروز شهادت امام علی(ع) درباره شیوه حکومت داری امام علی (ع) در گفتگویی گفت: برای پاسخ به این سوال ابتدا به شیوه حکومت داری پیامبر(ص) باید اشاره کرد. هنگامی که پیامبر (ص) در مدینه مستقر شدند از اساس نظام سیاسی جدیدی را تاسیس و بنیان تمدن جدیدی را ایجاد کردند. پیامبر (ص) نظام سیاسی موجود در عربستان آن زمان که بر اساس نظام قبیله ای بود و قبیله ها حکومت می کردند را تغییر دادند. در آن زمان نظام سیاسی متمرکز با عنوان دولت وجود نداشت و قبایل هم بر اساس قومیت ها رتبه بندی می شدند و روسای قبایل هم بر اساس نژاد تعیین می شدند و ملاک برتری و فضیلت در آن زمان وجود نداشت.
وی افزود: پیامبر در ابتدا از اساس نظام قبیله ای را از میان برداشتند و نظام متمرکزی را با عنوان دولت اسلامی جایگزین کردند. دولت اسلامی با محوریت کسی که بهترین فرد جامعه بود، اداره می شد. قانون پیامبر، قانون الهی بود بطوریکه مردم را با اجبار و زور تحت سلطه حکومت خود نیاورد و اقبال عمومی برای او دارای اهمیت بود. این موضوعات از اساس سیستم سیاسی جزیره العرب را متحول کرد و نظام سیاسی واحدی برای تمام عربستان پدید آورد.
ایزدهی یادآور شد: پیامبر(ص) نظام قبیله ای و تکثر در حاکمیتها را از بین برد و برای حاکم، فضیلتها را جایگزین رتبه قوم و قبیله کرد. بعد از رحلت پیامبر(ص)، نظام خلافت جایگزین شد که اقتضائات خاص خود را داشت. در این نظام کسی که به خلافت می رسید الزاما در راستای استنباط از قرآن حرکت نمی کرد و ویژگیهایی داشت که امروز اهل سنت نظام سیاسی شان را بر اساس اقتضائات خاص آن زمان که مبتنی بر نظام خلافت خلفای سه گانه در صدر اسلام است، اداره می کنند.
حضرت علی (ع) نظام ولایتی را پایه گذاری کرد
وی ادامه داد: حضرت علی(ع) بعد از خلفای سه گانه نظام ولایت را پایه گذاری کرد که از نظام خلافت متمایز بود. در راس نظام ولایت امام قرار داشت که بعدها، جانشینان امام و ولایت فقیه جایگزین آن شدند. در این نوع از نظام خلافت مانند زمان پیامبر، شایستگی ها محوریت داشت و قانون این حکومت از قوانین الهی نشات می گرفت و اداره جامعه هم مبتنی از این احکام بود.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اضافه کرد: کارگزاران این حکومت را شایستگان تشکیل می دهند که طبق گفته حضرت علی (ع) باید افراد شایسته و عادل باشند. طبیعتا نظامی که در زمان حضرت علی (ع) ایجاد شد و پنج سال به طول کشید از نظر ساختاری متفاوت از نظام خلافت بود و دامنه آن هم امروز با عنوان نظام ولایت فقیه به ما رسیده است. فقیه به معنای کسی که جانشین امام است و احکام را از کتاب و سنت استنباط و برای اداره جامعه به کار می گیرد.
ایزدهی بیان کرد: حاکم ولایت فقیه به دلیل اینکه جایگزین امام معصوم است باید اسلام شناس و عادل باشد و به عدالت حکم کند. در نظام مطلوب شیعی تنها کسی که حکومت را عهده دار شد، حضرت علی(ع) بود که بعد از او ائمه دیگر متصدی امر حکومت نشدند و ما الگوی دیگری نداریم.
وی با اشاره به ویژگی حکومت حضرت علی(ع) گفت: این مساله از این چند جهت قابل بررسی است: در زمینه غایات حکومت، رفتار حاکمان، ساختار حکومت ها و رفتار با موافقان و مخالفان حکومت. حضرت علی در رفتار با مخالفان حکومت خود با انصاف برخورد می کرد و کرامت آنها را حفظ می کرد. او هرگز با دوستان و کارگزاران خود مدارا نمی کرد و گاهی حتی آنها را هم توبیخ می کرد.
ایزدهی در ادامه افزود: حضرت علی(ع) غایات اسلام را حاکم بر نظام اسلامی می دانست و بر خلاف نظام خلافت که عمدتا ملاک های نژادی و قبیله ای را عامل برتری در بیت المال می دانستند، این امتیازات را حذف کرد و برداشت از بیت المال را برای همه به صورت مساوی قرار داد. طبیعتا نوع متمایزی از ساختار حکومت در قالب ولایت و نوع رفتار نسبت به مخالفان و موافقان و همه غایات نظام اسلامی در حکومت امام علی(ع) ایجاد گردید. برای فهم منظومه نظام اسلامی علوی باید آن را از منظومه نظام خلافت و نظام دموکراسی امروز متمایز کرد.
وی با اشاره به جایگاه مردم در حکومت امام علی (ع) گفت: امام علی(ع) عبارات رسا و مفصلی درباره جایگاه مردم دارد. او به مدت پنج سال با توجه به اینکه دارای حکومت مشروع بود اما عملا متصدی حکومت نمی شود و تعبیر « ان هذا امرکم» را بیان می کند یعنی حکومت مال شما مردم است و کسی به زور بر شما حکومت کند دارای مشروعیت نیست.
مردم سالاری دینی مبتنی بر سیره حضرت علی (ع) است
ایزدهی یادآور شد: مردم سالاری دینی که امروز مطرح شده مبتنی بر سیره حضرت علی(ع) است به این معنا که از یک سو ملاک بر حاکمیت شایستگان است اما شایستگان هم اجازه ندارند به زور بر مردم حکومت کنند. آنان باید اقبال مردم را نسبت به خودشان جلب کنند و در صورت موافقت نظر مردم با آنان، حکومت را به دست بگیرند.
وی گفت: پیامبر(ص) به امام علی (ع) فرمود: «ولایت مردم متعلق به توست» اما از سوی دیگر می فرماید: «اگر مردم دور تو جمع شدند کار آنها را انجام بده.» این سخن بدان معناست که ولایت به امیرالمومنین(ع) تعلق دارد اما جایگاه مردم و اقبال عمومی هم در آن دارای اهمیت است. این برخلاف نظام خلفاست که مردم و اقبال عمومی جایگاهی نداشتند و در آنجا افراد خاصی در شورایی حکومت را به عهده می گرفتند، لذا در بحث مردم سالاری دینی ملاک، حاکمیت دین است که از سوی خدا به حاکم رسیده و با اقبال عمومی همراه است. بدون موافقت عمومی حاکمیت جایگاهی نخواهد داشت و دارای کارآمدی و کارکردی نخواهد بود.
هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
اکران فیلم استخر سروش صحت به تعویق افتاد
سری جدید انیمیشن «داستان اسباببازی» همه رقبا را کنار زد
پیشنهاد وزیر علوم برای جذب دانشجویان پاکستانی در دانشگاه سیستان و بلوچستان
شرایط پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی فرهنگیان اعلام شد
فراهم شدن امکان ویرایش حوزه آزمون پذیرش دستیار تخصصی
زیرساختهای فرسوده ناسا دیگر پاسخگوی ماموریتهای «آرتمیس» نیستند
راز کندی تنبلها کشف شد
تأثیر پنهان طعمهای محبوب سیگار الکترونیکی بر قلب را جدی بگیرید
آیا خاطرات را میتوانیم بخوریم؟
عکس روز ناسا از ماراتن مریخ منتشر شد
کاروان دانشآموزی ایران با بهترین شرایط به ژیمنازیاد اعزام شود
دستورالعمل فعالیتهای تابستانی مدارس ابلاغ شد
کلاسهای جبرانی تابستانی دانش آموزان از ۱۵ تیرماه آغاز میشود
راه حل مقابله با مصرف مواد مخدر در محیطهای دانشگاهی
صدور حکم اخراج دانشجوی امیرکبیر به دلیل اهانت به پرچم ایران
حضور ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی کیواس ۲۰۲۷ ؛ دانشگاه تهران در صدر جدول
قرار بود ششم تیر و روز ترور آخرین روز جمهوری اسلامی باشد
تجلیل از گری اولدمن در جشنواره تلویزیونی بریتانیا
رسالت تداوم نهضت عاشورا و تاریخنگاری زنده سیره تبلیغی امام سجاد(ع)
برگزاری ۵ شب عزاداری در دانشگاه تهران در دهه دوم ماه محرم
نگاهی به وضعیت معنویت انیمیشن کودکان در سه الگوی، دیزنی، پیکسار و جیبلی
پوشش بیش از ۱۰۰۰ رسانه برای مراسم عاشورای کربلای معلی
مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد از امروز آغاز میشود
توسعه تعاملات دانشگاههای ایران و کشورهای عضو اکو در دستور کار
ایران به دانش فنی ساخت «مغز مصنوعی» دست یافت
در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
ثبتنام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانشآموزان
آموزش و پرورش: شرایط ثبتنام دانشآموزان اتباع اعلام خواهد شد
نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام میشود
ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول
آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم
ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبتنام تا شنبه ۳۰ خرداد
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
شرایط بهرهمندی مؤسسات قرآنی از نرخ صفر مالیاتی ابلاغ شد
نگاهی دوباره به ایران از دریچه «باد صبا»؛ میراثی که از دیروز بهجا ماند
پیام تسلیت مدیرعامل مرکز گسترش به مناسبت درگذشت یک مستندساز
شاپور رحیمی خواننده و نوازنده پیشکسوت درگذشت
روایت احساسات در بطن تصاویر؛ محدودیتها مانع ثبت جنایات جنگ شدهاند
تام کروز ۴۶ سال حضورش در سینما را با یک کلیپ یادآوری کرد
حقوق طبیعی امام حسین (ع) در آخرین موعظه ایشان
ماجرای پیشگویی امام علی(ع) درباره کربلا و شهادت امام حسین(ع) چه بود؟
کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است
اسکار از ۵۲۹ نفر برای عضویت دعوت کرد؛ از نگار اسکندرفر تا جیکوب الوردی
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
سیره امام حسین(ع) آمیزهای از تدبیر دینی و سیاسی و اخلاق اجتماعی بود
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
چمران هنوز زنده است
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبتنام تا شنبه ۳۰ خرداد
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.