کد خبر: 39981
ف
جنس گزاره‌های سند الگوی پیشرفت چه باید باشد؟
گزاره‌های سندی برای الگوی پیشرفت، از جنس پارادایمی و مبانی نظری نیستند، بلکه امتداد این مبانی با زبان برنامه‌ای که شامل شاخص‌ها، راهبردها، ‌فرایندها و مدل‌هاست، باید عرضه شود.

به گزارش ثریا متن زیر بخشی از یادداشت حجت‌الاسلام‌والمسلمین عبدالحمید واسطی* است که در شماره ۲۶ و ۲۷ فصلنامه صدرا منتشر شده است.

مقوله‌های «پیشرفت، الگوی پیشرفت، اهداف پیشرفت، ابعاد و ارکان پیشرفت» قالب‌هایی هستند که بر اساس مبانی پارادایمی شکل می‌گیرند و سپس از محتوا پُر می‌شوند؛ لکن گزاره‌های سندی برای الگوی پیشرفت، از جنس پارادایمی و مبانی نظری نیستند، بلکه امتداد این مبانی با زبان برنامه‌ای که شامل شاخص‌ها، راهبردها، ‌فرایندها و مدل‌هاست، باید عرضه شود.

امتداد مفهومی مبانی نظری

برخی از این مبانی پارادایمی، مبانی پایه مشترک هستی‌شناسانه و انسان‌شناسانه و روش‌شناسانه است که نقطه تلاقی و تفاهم میان مدل‌های مختلف پیشرفت را حاصل می‌کند، مانند:

در هستی، ساختارها و ‌فرایندها، امور حیات را اداره می‌کنند.

انسان دارای نیازهای متعددی است و به دنبال رفع آن نیازهاست.

انسان برای رشد و «بهینه‌سازی» تلاش می‌کند و به دنبال هدف و معنایی در زندگی است.

رشد، یک حرکت است و حرکت، دارای قاعده و قانون است.

بر اساس موارد یادشده می‌توان قالب‌های ذیل را برای ارتقای سند منتشرشده از الگوی پایه پیشرفت، پیشنهاد کرد:

«پیشرفت»: ساختارسازی و ‌فرایندسازی برای بهینه‌سازیِ پاسخ به تمام لایه‌های هرم نیازهای انسان.

«الگوی پیشرفت»: تعیین چگونگی تحقق پیشرفت (چگونگی در اینجا یعنی تعیین علل اربعه، مقولات عشر، و مقومات سته حرکت که ناظر است بر این پرسش‌ها: چه عامل یا عواملی، چه کیفیت و کمیت و زمان و مکان و اجزا و روابط و زمینه و شرایطی، از چه نقطه شروعی، از چه مسیری، با چه ابزار و وسیله‌ای، به چه مقصدی؟)

«هدف پیشرفت»: ارتقای تمایلات و تلاش‌های بشر از نیازهای اولیه به نیازهای ثانویه و رسیدن به هدف زندگی.

«ابعاد پیشرفت»: ساختارهای کلان لازم برای پیشرفت و یا به عبارتی محورهای نیازهای انسان در هرم نیازها که حداقل چهل محور ذیل را در بر می‌گیرد:

سیستم و مدل حکومت، دولت و ادارات؛

سیستم شهرسازی، آمایش سرزمین، مسکن و معماری؛

مدل جمعیت و منابع انسانی؛

منابع غذایی، انرژی و مواد اولیه؛

محیط‌زیست؛

لباس و پوشش؛

زبان و خط و ارتباطات؛

دادگستری؛

نیروی انتظامی، نظامی، دفاعی و امنیتی؛

بهداشت و درمان (جسمی، روحی، خانوادگی، کاری، شهری)؛

مالکیت؛

کشاورزی (‌فرایندهای تولیدی)؛

ابزارسازی و صنعت؛

‌تجارت، بازرگانی، بازار، واردات و صادرات؛

پول، بانک، اقتصاد، بازارهای سرمایه و بورس، مالیات و عوارض؛

بیت‌المال و بودجه؛

خانواده و ازدواج؛

جامعه‌سازی، سرمایه اجتماعی؛

کار، مشاغل، استخدام و دستمزد (‌فرایندهای درآمدزایی)؛

ارتباطات، اطلاع‌رسانی، مطبوعات (‌فرایندهای رسانه‌ای)؛

سازمان‌ها، تعاونی‌ها (فرایندهای همکاری و هم‌افزایی)؛

استانداردسازی، بهره‌وری؛

نظارت، بازرسی، سنجش (‌فرایندهای کنترلی و ارزیابی)؛

ثبت‌اسناد و احوال؛

برنامه‌ریزی، مدیریت منابع و زمان؛

شهرداری و خدمات شهری؛

آموزش و تحقیقات (‌فرایندهای دانشی)؛

فرهنگ عمومی؛

‌فرایندهای تأمین اجتماعی؛

بیمه و بازنشستگی (‌فرایندهای پشتیبانی)؛

دین‌ورزی، معنویت، مناسک و مکان‌ها و مراسم عبادی؛

سفر، جهانگردی و حمل‌ونقل؛

انتخابات؛

احزاب؛

اقلیت‌های دینی، اقوام و گروه‌های اجتماعی خاص؛

روابط بین‌الملل؛

ورزش، تفریح، اوقات فراغت و استراحت؛

تاریخ و میراث تاریخی؛

هنر و زیبایی‌شناسی؛

نمادها.

«ارکان پیشرفت»: ‌فرایندهای کلان لازم برای پیشرفت که شامل ۳ کلان ‌فرایند است:

‌فرایندهای معرفتی (مانند فکر و علم و معنویت)، ‌فرایندهای قانونی (تعیین حدومرزها که حاوی عدالت و امنیت است)، ‌فرایندهای اخلاقی فرهنگی (تعیین مطلوبیت‌ها که حاوی بهینه‌سازی و بهره‌وری فردی و اجتماعی است).

این قالب‌ها، با هر نظام فکری که محتواگذاری شوند، الگوی پیشرفت بر اساس آن نظام فکری پدید می‌آید (مثلاً تعیین هدف زندگی بر اساس نظام فکری موردنظر، تعیین مصادیق و مراتب نیازها بر اساس انسان‌شناسی موجود در نظام فکری موردنظر، تعیین مصادیق در چگونگی حرکت از نقطه شروع به مقصد بر اساس دیدگاه نظام فکری موردنظر).

«نظریه پیشرفت»: تعیین چیستی، چرایی و چگونگی پیشرفت در قالب و محتوا، بر اساس یک دستگاه پارادایمی (حاوی مبانی هستی‌شناسانه، انسان‌شناسانه، معرفت‌شناسانه، روش‌شناسانه، علم‌شناسانه، جامعه‌شناسانه، تاریخ‌شناسانه، ارزش‌شناسانه)

بنابراین با اشراب دستگاه پارادایمی مبتنی بر نگرش اسلام، نظریه پیشرفت اسلامی شکل می‌گیرد و بر اساس این نظریه، و با استفاده از دیگر آموزه‌های اسلام که مربوط به تعریف ‌فرایندهای تحقق پیشرفت است، الگوی اسلامی پیشرفت تولید می‌شود.

* استادیار گروه منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

تسلیت سرپرست مرکز تحقیقات بانوان بسیج اساتید به همسر شهید جمهور

حضور 43 دانشگاه ایرانی در رتبه‌بندی موضوعی جهانی 2023

علاقه‌مند به ارتباط با نخبگان خارج برای رفع نیازهای کشور هستیم

لطیفه های شیرین زهرالربیع» به چاپ پنجم رسید

یک‌رمان رومانیایی برنده جایزه ادبی دوبلین ۲۰۲۴ شد

استفاده از لباس فرم سال گذشته بلامانع است/نرخ مصوب باید به اطلاع والدین برسد

افزایش محورهای وتویی در آیین‌نامه ارتقای اعضای هیات‌علمی/ مقاله تنها عامل موثر نیست

مدیر حوزه علمیه خواهران کهگیلویه و بویراحمد معارفه شد

آیین نامه ارتقای اساتید از مقاله محوری خارج شد

ا‌جرای ‌رتبه‌بندی و اعمال سوابق تحصیلی دو خدمت بزرگ شهید رئیسی در آموزش‌وپرورش

اعتماد به کتاب و معلم‌ شرط موفقیت در امتحانات نهایی؛ هیچ سوالی ‌خارج از کتاب طرح نمی‌شود‌

عرضه تهران جان در کتابفروشی‌ها

ترجمه غبرایی از کوری به چاپ پنجاه‌وششم رسید

ویژگی های شخصی اساتید علوم پزشکی اساس ارتقا قرار می گیرد

مهلت ثبت‌نام آزمون تکمیل ظرفیت جامعه الزهرا(س) تمدید شد

همکاری دانشگاه امیرکبیر با نیروهای مسلح در زمینه هوش مصنوعی

اصلاح بیش از ۲۳ هزار بسته پستی ناقص نمایشگاه کتاب تهران و بازگشت به چرخه توزیع

تعارض ایران و رژیم اسرائیل از نوع تعارض نهادینه و درهدف است

تعارض ایران و رژیم اسرائیل از نوع تعارض نهادینه و درهدف است

جاماندگان آزمون سراسری بخوانند

فریادهای ضد اسرائیلی در جشن فارغ‌التحصیلی دانشگاه آمریکایی

نهادهای حوزوی تهران یاد شهدای خدمت را گرامی می‌دارند

هوش مصنوعی ایموجی‌های جدید در گوشی آیفون می‌سازد

آمار ثبت‌نام با تاخیر در نوبت دوم کنکور ۱۴۰۳/ امشب آخرین مهلت

یک تغییر بزرگ روی بازی‌های پلی استیشن در راه است

موتور هواپیما در این موتورسیکلت استفاده شده+عکس

عمر وسایل نقلیه در آمریکا چند سال است؟ +عکس

ورود یک گوشی متفاوت از سامسونگ به بازار

پنتاگون از پهپادهای عمودپرواز رونمایی کرد+عکس

ارسال پیام تسلیت از سوی ۴۳ دانشگاه همکار به دانشگاه صنعتی امیرکبیر

فراخوان جذب نیروی امریه در جهاددانشگاهی واحد هنر

افزایش سهمیه پذیرش دانشجو در پژوهشگاه شیمی/ پارک علم و فناوری دارویی راه‌اندازی می‌شود

روسای دانشگاه‌ها چگونه می‌توانند نامزد انتخابات ریاست جمهوری شوند

انتخاب‌رشته متقاضیان آزمون پذیرش دانشگاه فرهنگیان از ۸ خرداد آغاز می‌شود

برگزاری نشست اصول بازاریابی و تبلیغات مدو لباس در فضای مجازی

پیگیری یک نگرانی والدین؛ تبدیل مدرسه دولتی ارجمندی به مدرسه غیردولتی متوقف شد

وام ودیعه مسکن دانشجویان تا ۸۰۰ درصد افزایش یافت

فرایند شناسایی و جذب کودکان خارج از مدرسه/ مجازات والدین متخلف

تیم‌های راه‌یافته به مرحلۀ دوم مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران مشخص شدند

باید دانشگاه علوم پزشکی بین‌المللی راه‌اندازی شود

جزییات برنامه‌های تابستانی کانون پرورش فکری تبیین می‌شود

دانشگاه‌ها زیر تیغ ارزیابی سازمان ملی سنجش/ آینده کنکور دستگاه‌ها

آغاز انتخاب رشته آزمون اختصاصی پذیرش دانشجو معلم کنکور از ۸ خرداد

برنامه آموزشی پزشکی عمومی سرفصل جراحی‏ های زیبایی ندارد

نشست سراسری اساتید درس اندیشه‌ها و وصایای امام‌خمینی (ره)

آخرین تصویر از رئیس‌جمهور و خداحافظی از داخل بالگرد

صحنه غم انگیزی که در کرمانشاه ثبت شد

تصویری روح نواز از حرم مطهر امام‌ رضا علیه السلام

مناظره دانشجویی با گزاره آزادسازی آموزش و بهداشت برگزار شد

کتاب هفتم نامه‌هایی از پراگ چاپ شد/ دست‌هایش در بازار نشر

ترجمه دوربین عکاسی به چاپ نهم رسید

ماجرای تذکر جدی شهید رئیسی به وزیر علوم

اختصاص 41 همت به مدرسه‌سازی در 14 سفر دور دوم دولت

انتصاب افراد انقلابی به مدیریت دانشگاه‌ها از دستاوردهای مهم دولت سیزدهم است

دیدار دانشگاهیان با همسر رئیس‌جمهور شهید

کمیته پشتیبانی از دانشجویان ایرانی خارج تشکیل شد

مهارت افزایی کارگزاران فرهنگی دانشگاه‌ها در صدر اولویت

سمپاد سرباز امریه می‌گیرد

واکنش وزیر علوم به اعلام کاندیداتوری برخی روسای دانشگاه‌ها در انتخابات ریاست جمهوری

جزئیات برنامه ترم تابستانی دانشگاه شریف اعلام شد

سبزترین امام به کتابفروشی‌ها آمد

عرضه یک‌کتاب دیگر از مجموعه ژول ورن/ پرتو سبز در کتابفروشی‌ها

کسب جایزه نوبل ایرانی توسط دانشجوی دانشگاه شهید بهشتی

اعلام آمادگی ۶۰ شرکت صنعتی برای جذب دانشجویان دانشگاه آزاد

رییس دانشگاه تهران کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری می‌شود

شهید رئیسی شورای عالی انقلاب فرهنگی را احیا کرد

کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد/ امکان ویرایش معدل

مراسم بزرگداشت شهدای خدمت در دانشگاه خواجه نصیر برگزار می‌شود

هوش مصنوعی به حوزه‌های علمیه خواهران راه پیدا می‌کند

مهلت مجدد ثبت نام با تاخیر نوبت دوم کنکور سراسری ۱۴۰۳ آغاز شد

نخبگان حوزه از شهید جمهور روایت کردند

دوره تربیت مربی تجوید قرآن ویژه حوزه‌های خواهران برگزار می شود

آخرین مهلت ثبت نمرات میان‌ترم دانشجویان دانشگاه پیام نور اعلام شد

متقاضیان گزینش با نمره کنکور ۱۴۰۲ باید در کنکور ۱۴۰۳ ثبت نام کنند

کارت‌های ورود به جلسه آزمون که پیش از این دانش‌آموزان دریافت کردند «معتبر» است

آغاز به کار سامانه نقل و انتقالات معلمان

آغاز توزیع کارت ارشد علوم پزشکی از امروز/ متقاضیان رشته‌های بدون آزمون بخوانند

انتخاب موزه تاریخ علوم اردبیل برای هفتمین بار پیاپی به عنوان موزه برتر کشور

رقابت ۵۸ هزار نفر در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۳

تلگرام کاربران ایرانی را از این امکانات خود محروم کرد

ثبت لحظه ورود شهاب‌سنگ غول‌پیکر به زمین+عکس

تلگرام کاربران ایرانی را از این امکانات خود محروم کرد

صدها ستاره‌ای که ناگهان در آسمان ناپدید شدند کجا رفتند؟

پیشرفت فوق‌العاده ترکیه در صنایع دفاعی پس از رونمایی از پهپاد مافوق صوت

استقبال خیره کننده کلاسیک‌بازها از بی‌ام‌و مدرن +عکس

موتور هواپیما در این موتورسیکلت استفاده شده+عکس

عمر وسایل نقلیه در آمریکا چند سال است؟ +عکس

ورود یک گوشی متفاوت از سامسونگ به بازار

یک تغییر بزرگ روی بازی‌های پلی استیشن در راه است

اطلاعات تازه درباره گوشی‌های سری آیفون ۱۴

زمزمه‌های از سرگیری واردات آیفون به ایران شنیده می شود

پاسخ اپل درباره دسترسی به عکس‌های حذف شده گالری کاربران

کامل‌ترین مجموعه از نزار قبانی در ایران

اتفاق بی سابقه تاریخ آموزش عالی در دوره ریاست جمهوری شهید جمهور

دانشگاه‌ها مجاز به اعلام حدنصاب مرحله دوم مصاحبه کنکور دکتری شدند

زمان برگزاری آزمون جامع دکتری ۱۴۰۳ تغییر کرد

سیاست فرصت بروز و ظهور به ادبیات مقاومت فلسطین نمی‌دهد

عدم تغییر زمان اعلام نتایج آزمون‌های کارشناسی ارشد و دکتری

رفع مشکل جذب ۲۰۰ پژوهشگر نخبه توسط رییس جمهور شهید

تدوین شیوه نامه افزایش حقوق کارکنان و اساتید دانشگاه آزاد

تذکری که رئیس‌جمهورِ شهید به وزیر علوم داد

روایت ۱۰۷۱ روز فداکاری شهید جمهور برای ساخت فضاهای آموزشی

لایک‌ها از شبکه ایکس حذف می‌شوند؟

کلاه‌ گردانی میان آس‌وپاس‌ها در بوته نقد

دانشگاه‌ها و اجرای قانون جوانی جمعیت

پذیرفته شدگان رشته‌های بدون آزمون ارشد دانشگاه خواجه نصیر بخوانند

عدم تغییر زمان اعلام نتایج آزمون‌های کارشناسی ارشد و دکتری

خیالی که صدام در خرمشهر به سر داشت

فروش ضعیف شاسی بلند معروف کار دست‌اش داد+عکس

ادای احترام ویژه به رئیس جمهور شهید ایران در سومین دانشگاه برتر جهان