به گزارش ثریا کتاب «رابطه نظریه و عمل؛ از حکمای باستان تا رئالیسم انتقادی» در ادامه مجموعه پروژه های طرح جامع اعتلای علوم انسانی، به سرپرستی عماد افروغ جامعه شناس و استاد دانشگاه به همت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شد.
عناوین این کتاب عبارتند از:
دفتر اول: رابطه نظر و عمل از منظر حکمای باستان و اسلامی
چیستی نظر و رابطه آن با عمل در یونان باستان
بررسی رابطه نظر و عمل در دیدگاه فارابی
مناسبات نظر و عمل[نظریه و عمل] از منظر ملاصدرا(صدرالدین شیرازی)
تحلیل رابطه میان نظر و عمل با تأکید بر آرای علامه طباطبایی
دفتر دوم: نقد دوگانگی نظر و عمل در فلسفه علم پوزیتیویستی
دفتر سوم: دوگانه عمل و نظر در اندیشه دیلتای و گادامر
دیلتای
گادامر
دفتر چهارم: رابطه نظریه و عمل در دیدگاه نظریه انتقادی و رئالیسم انتقادی
دیالکتیک نظریه و عمل در اندیشه نسل اول مکتب فرانکفورت
رابطه نظریه و عمل از دیدگاه رئالیسم انتقادی
منابع و مأخذ
نمایه اسمی
نمایه موضوعی
عماد افروغ در مقدمه این اثر در توضیح این پژوهش می نویسد: تمرکز اصلی این پژوهش واکاوی شکاف نظریه و عمل در رویکرد شناخت شناسی پوزیتیویسم با مرور بر رویکردهای رقیب و بی بدیل است. به تبع انتظار می رود که دفاتر دوم تا چهارم این پژوهش بیشترین تناسب را با اهداف این اثر داشته باشند. در دفتر اول کوشیده ایم برای مثال همانند توماس مک کارتی در بررسی دیدگاه هابرماس و برای نگاهی زمینه ای به سابقه بحث، سرنخ هایی از این چالش با مرور بر آرای برخی اندیشمندان و فیلسوفان عهد باستان، و در کار ما فیلسوفان عهد باستان و اسلامی، و احتمالا سرنخ هایی برای پاسخ های نوین به دست دهیم.
در دفتر اول آقایان حسن عبدی، مهدی رجبی و مهدی سلطانی کوشیده اند این دفتر را با مرور بر آرای حکمای باستان، فارابی و میراث فکری او بر بوعلی، ملاصدرا و علامه طباطبایی سامان دهند و بستر را برای فهم بهتر آرای اندیشمندان بعدی دفاتر بعدی فراهم کنند.
دفتر دوم این طرح نقد دوگانگی نظر و عمل در فلسفه علم پوزیتیویستی است که سیدمحمدرضا امیری طهرانی به آن پرداخته است. در واقع همان گونه که قبلا اشاره شد از دفتر دوم به بعد است که پرسش های غالبا معرفت شناختی و مربوط به رابطه نظریه و مشاهده عمده می شود. پرسش هایی که پای مقولات مختلفی ازجمله چیستی واقعیت، جایگاه پیش فرض ها و ارزش ها در نظریه ها و نحله های معرفت شناختی، تبیین و علیت و مقوله ای به نام فهم، امکان داوری و صدق، بیناذهنیت، جایگاه عمل در داوری و امثال ذلک، به ویژه در قلمرو حیات اجتماعی را به میان می آورد.
دفتر سوم این طرح، دوگانه عمل و نظر در اندیشه دیلتای و گادامر است که میثم واثقی به آن پرداخته است. واثقی در این پژوهش به دنبال آن است تا ضمن نقد رویکرد پوزیتیویستی به علم در مسئله دوگانه انگاری نظریه و عمل، دیدگاه بدیل دیلتای و گادامر را تبیین کند.
دفتر چهارم این طرح به دیدگاه نظریه انتقادی و رئالیسم انتقادی اختصاص دارد که مهدی امامی به رابطه نظر و عمل در اندیشه متقدمین نظریه انتقادی و عماد افروغ به اندیشه متفکر معاصر این نظریه یعنی و هابرماس و رئالیسم انتقادی پرداخته اند.
در این پژوهش تلاش ما این بوده است که در حد توان مرور نسبتا کاملی بر برخی آرای مطرح در مورد رابطه نظریه و عمل، در قالب چهار دفتر از حکمای باستان تا رئالیسم انتقادی داشته باشیم. شاید توقع به جای خواننده این دفاتر نقد و ارزیابی تطبیقی و تفصیلی دیدگاه های مختلف این طرح، عطف به پرسش اصلی این پژوهش و به صورت مستقل باشد، اما شایان ذکر است که اولا پرسش اصلی تحقیق، نقد پوزیتیویسم، عطف به پرسش رابطه نظریه و عمل در حوزه پدیده های اجتماعی است که حداقل از دفتر دوم تا چهارم صراحتا به آن پرداخته شده و برای اندیشمندان فضای آکادمیک و دانشگاهی و متخصص در نحله شناخت شناسی پوزیتیویسم و نقدهای وارد بر آن کاملا آشناست. دفتر اول ناظر بر سابقه تاریخی مواجهه با رابطه نظر و عمل است که همان گونه که در بررسی برخی متفکران معاصر نیز مشهود است محل توجه و ارجاع برخی اندیشمندان معاصر و دلمشغولی این مقوله بوده است در کل و از منظری می توان این کتاب را حاوی چهار دفتر مستقل تلقی کرد که وجه مشترک و برجسته آنها توجه به مقوله نظر و عمل با محوریت نقد بر شکاف نظر و عمل پوزیتیویستی و غالبا در قلمرو پدیده های اجتماعی است.
این نکته همواره باید مورد توجه خواننده گرامی باشد که با متنی روبه روست که قطع نظر از پیوستگی اش درباره پرداختن به مقوله رابطه نظر و عمل تا حدودی و در قلمروهایی از مضمونی اصلی دفاتر چهارگانه پرداختن به رابطه نظر و عمل در دو قلمرو هستی شناسی و معرفت شناسی اجتماعی است. اما در دفتر چهارم و ذیل نظریه رئالیسم انتقادی، پوزیتیویسم در حوزه پدیده های طبیعی نیز به نقد کشیده شده است، لذا تنها به نقد علم گرایی در قلمرو حیات اجتماعی و سیاسی بسنده نشده است، بلکه نگرش پوزیتیویستی به علم به دلیل تقلیل جهان واقع به جهان تجربی و نفی ضرورت نیز مورد ارزیابی انتقادی قرار گرفته است.
کتاب «رابطه نظریه و عمل؛ از حکمای باستان تا رئالیسم انتقادی» به سرپرستی عماد افروغ با قیمت ۱۵۲ هزار تومان توسط انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شد.
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سالن مطالعه دو دانشکده مهندسی دانشگاه صنعتی امیرکبیر باز طراحی شد
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بین‌الملل ۱۴۰۵ آغاز شد
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت می‌کنند
برنامه مدارس اینستاگرام گسترده تر می شود
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
حجت‌الاسلام قمی: زنجیره جنایت باید با خونخواهی رهبر شهید قطع شود
رونمایی از نخستین کیوسک نذر عتبات
برگزاری چهاردهمین کنگره ملی شعر فاطمی در سه زبان؛ توجه ویژه به نوقلمان
جزئیات چهارمین «همایش ایده‌پردازان قرآنی» اعلام شد
عالمان عصر صفوی چگونه به قدرت اجتماعی رسیدند؟
اعلام برنامه دروس خارج فقه مسئله محور اساتید حوزوی
زمان ثبت درخواست دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته‌های جدید اعلام شد
امکان تحصیل بدون آزمون مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ناگویا فراهم شد
اجازه نمی‌دهیم کسی به پرچم ایران اهانت کند
قالیباف: یا بازار نفت احمق است یا آمریکا دروغ می‌گوید+عکس
پرچم جمهوری اسلامی، محور وحدت و نماد ایستادگی در برابر بدخواهان است
ماه کاملِ امشب از تنگهٔ هرمز+عکس
مهلت ثبت‌نام آزمون اخذ پروانه وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه تمدید شد
سهمیه بومی آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاه شریف در مسیر توسعه برق تجدیدپذیر؛ احداث و خرید نیروگاه
مهلت مجدد ثبت‌نام در آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
اعلام تسهیلات ویژه برای برگزیدگان المپیاد علمی دانشجویی کشوری
اعلام نتایج اولیه کنکور سراسری ۱۴۰۵ در نیمه اول مهر
رقابت داوطلبان در سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی کشور آغاز شد
۱۰۹۶ میلیارد ریال به حساب اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان واریز شد
استقلال آموزش و پرورش کالپوش؛ گامی در مسیر تحقق عدالت آموزشی
داخلی‌سازی صنعت نوشت‌افزار به بیش از ۸۵ درصد رسید
معرفی بسته‌های تربیت و یادگیری ارزیابی شده ویژه کودکان برای سال تحصیلی جدید
مدارس تراز؛ سامانه‌ای برای پایش، ارزیابی و مدیریت داده‌محور مدارس
اهتمام به نماز، بخش مهمی از فرآیند تربیت دانش‌آموزان است
بازدید ۴۰۰ میلیونی سکوهای ایرانی برای رئیس جمهور ایران
آنتروپیک بازنده شکایت از پنتاگون شد
درخواست بازنگری در سقف سنی جذب اعضای هیئت علمی توسط جمعی از متقاضیان
تأکید معاون آموزشی دانشگاه شریف بر اهمیت بازگشت به آموزش حضوری
این دانشگاه‌ها از امروز آموزش حضوری را آغاز کردند
ضرورت هماهنگی در سیاست‌گذاری فضای مجازی؛ اولویت حل مسائل اصلی مردم است
یک پژوهش جدید نشان می‌دهد: مریخ آب گرم داشت!
فرصت جدید ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ فراهم شد
گوگل هوش مصنوعی را به فضا می‌برد
تیک تاک ۱۲.۷ میلیون پوند جریمه می‌دهد
مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
بانویی که هجرتش آغاز یک تمدن شد
تاکید رهبر شهید بر عمومی کردن فلسفه؛تولید علم دینی بدون مبنا ممکن نیست
واکاوی مفهومی مؤلفه‌ها و حدود مقوله سوءرفتار علیه زنان
دین در جهان شبکه‌ها؛ چرا شیوه گفت‌وگو با نسل جدید باید تغییر کند؟
سیاستمداران بدون حکمت عملگرایان بی مبنا هستند
روایت رسانه‌های جهان از یک روز متفاوت در تهران
آغاز ثبت‌نام ترم پاییز دوره‌های آموزش قرآن دارالتحفیظ
توجه بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب ابوظبی به مصحف ۱۳۰ ساله مینیاتوری
نوجوان ایرانی، جهانی که آن را نمی‌شناسیم
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت می‌کنند
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
سالن مطالعه دو دانشکده مهندسی دانشگاه صنعتی امیرکبیر باز طراحی شد
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بین‌الملل ۱۴۰۵ آغاز شد
جزئیات چهارمین «همایش ایده‌پردازان قرآنی» اعلام شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.