کد خبر: 105389
ف
به قلم مجتبی عظیمی رادفر؛
هجرت پیامبر اسلام مقدمه شکل‌گیری حکومت اسلامی
با هجرت پیامبر خدا و استقرار مسلمانان در مدینه، حکومت اسلام شکل گرفت و آغازی شد بر نابودی شرک و بت پرستی در منطقه عربستان به گونه‌ای که بعد از ده سال تمام سرزمین‌های حجاز، اسلام آوردند و قبله مسلمانان از بت‌های مشرکان پاک سازی شد.

هجرت پیامبر اکرم (ص) پس از ۱۳ سال مقاومت سرسختانه در برابر مشرکین مکه و بعد از آن که مشرکین موفق به قتل پیامبر خدا (ص) نشدند آغازی بر حرکت پر قدرت اسلام شد. جان فشانی حضرت علی (ع) در شب اول ماه ربیع (لیلة المبیت) این امکان را برای پیامبر فراهم کرد تا به راحتی از صحنه ترور مشرکین خارج شوند و مشرکین در تصمیم شومی که برای پایان کار اسلام گرفته بودند ناکام ماندند. با ورود پیامبر (ص) به مدینه این حرکت شتاب گرفت و با وحدت و بستن پیمان نامه‌ها در یثرب که بعد از ورود پیامبر خدا (ص) «مدینه النبی» نام گرفت، حکومت اسلامی تشکیل شد.

فداکاری امیرالمومنین در آغاز هجرت

زمانی که مشرکان تصمیم به قتل پیامبر گرفته بودند و شمشیر زنانی از قبایل مختلف با شمشیرهای آخته، خود را برای ترور پیامبر (ص) آماده کرده بودند؛ [۱] حضرت علی (ع) با فداکاری و از جان گذشتگی خود، در بستر پیامبر خوابید تا پیامبر خدا به راحتی از مکه خارج شود. این افتخاری است برای حضرت که خود را مهیای شمشیرهای آخته نمود تا حرکت اسلام ادامه پیدا کند و آیه «وَ مِنَ اَلنّٰاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ اِبْتِغٰاءَ مَرْضٰاتِ اَللّٰهِ وَ اَللّٰهُ رَؤُفٌ بِالْعِبٰادِ؛ [۲] و از مردم کسی است که جانش را برای خشنودی خدا می‌فروشد [مانند امیرالمؤمنین (علیه السلام)] و خدا به بندگان مهربان است.» در حق ایشان نازل شد.

هجرت و پایان اختلافات ده‌ها ساله اوس و خزرج

دو قبیله بزرگ اوس و خزرج که سال‌ها با هم اختلاف و جنگ داشتند به برکت هجرت پیامبر، دست دوستی دادند و مردم یثرب به انصار معروف شدند. ایشان عهدنامه‌ای میان آنان بست [۳] و از هر تیره خواست تا دیه خون‌هایی را که بر عهده دارند پذیرفته و بپردازند. [۴] قرآن کریم در این باره می‌فرماید: «وَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِی الْأَرْضِ جَمِیعًا مَا أَلَّفْتَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَٰکِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَیْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ؛ [۵] خداوند میان دل‌هایشان الفت انداخت و اگر آنچه در زمین بود هزینه می‌کردی نمی‌توانستی میان دل‌هایشان الفت بیندازی؛ ولی خداوند میان آنها الفت افکند که او عزیز و حکیم است.»

هجرت، آغاز تشکیل حکومت اسلامی
با هجرت پیامبر خدا و استقرار مسلمانان در مدینه، حکومت اسلام شکل گرفت و آغازی شد بر نابودی شرک و بت پرستی در منطقه عربستان به گونه‌ای که بعد از ده سال تمام سرزمین‌های حجاز، اسلام آوردند و قبله مسلمانان از بت‌های مشرکان پاک سازی شد. و علاوه بر مکه خیلی از مناطق اطراف مکه و مدینه و حتی یمن اسلام آوردند؛ به گونه‌ای که در حجة الوداع، هزاران مسلمان با پیامبر (ص) در حج و مراسم غدیر شرکت داشتند که این‌ها فقط بخشی از مسلمانان بودند.

هجرت پیامبر مبدا تاریخ مسلمانان قرار گرفت

همان‌گونه که در قرآن آمده تعداد ماه‌ها دوازده ماه است که قبل از اسلام هم به همین نام‌ها موجود بودند و در دوره جاهلیت در چهار ماه جنگ و خونریزی حرام بود. قرآن کریم نیز به این نکته اشاره کرده و می‌فرماید: «إِنَّ عِدَّةَ اَلشُّهُورِ عِنْدَ اَللّٰهِ اِثْنٰا عَشَرَ شَهْراً فِی کِتٰابِ اَللّٰهِ یَوْمَ خَلَقَ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضَ مِنْهٰا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ؛ [۶] یقیناً شماره ماه‌ها در پیشگاه خدا از روزی که آسمان‌ها و زمین را آفریده در کتاب [علم] خدا دوازده ماه است؛ از آنها چهار ماهش ماه حرام است.»
در اینکه کدام ماه اول سال قمری محسوب می‌شد نقل شده در سال ۴۱۲ میلادی، یعنی حدود دو قرن پیش از ظهور اسلام، سران قبلیه‌های عرب در مکه، برای یکسان سازی و سامان دادن به پیوستگی و اسامی ماه‌های عرب، گرد هم آمدند. جلسه یاد شده در منزل «کلاب بن مرة»، جدّ پنجم پیامبر شکل یافت. از آن زمان، روز اول محرم را اول سال قمری قرار دادند. [۷] آنچه می‌توان ادعا کرد این است که ماه‌ها کاملاً مشخص بوده و کسی اختلافی نداشت و اول و آخر سال هم معلوم بوده اما عرب، مبدأ تاریخ مشخصی نداشته و سال‌ها با اسامی مختلف استفاده می شده و به مناسبت‌های مشهور نسبت داده می‌شد مانند عام الفیل یا سال بعثت و هجرت؛ اما اینکه از چه زمانی هجرت پیامبر (ص) مبدأ تاریخ قرار گرفت دو قول وجود دارد:

قول اول: سال هجرت به دستور پیامبر (ص) مبدأ تاریخ قرار گرفت. نقل است که پیامبر (ص) هنگام ورود به مدینه دستور به کتابت تاریخ داد. همچنین مکاتبه‌هایی از زمان پیامبر (ص) با تاریخ سال قمری وجود دارد؛ از جمله صلح‌نامه بین پیامبر (ص) و نصارای نجران که با تاریخ سال پنجم هجری قمری و وصیت پیامبر (ص) به سلمان فارسی با املای حضرت علی (ع) با تاریخ سال نهم هجری. [۸]

قول دوم: این کار در زمان عمر بن خطاب و به پیشنهاد حضرت علی (ع) اتفاق افتاد. خلیفه دوم شورایی تشکیل داد تا آغازی را برای تاریخ اسلام مشخص کنند. در این شورا نظرات مختلفی ارائه شد که در نهایت حضرت علی (علیه السلام) پیشنهاد دادند هجرت پیامبر (ص) از مکه به مدینه مبدا تاریخ اسلام قرار گیرد که عمر آن را پذیرفت و به صورت بخشنامه به سراسر شهرها اعلام شد. [۹]

هجرت پیامبر خدا (ص) سر منشأ برکات فراوانی بود که به برخی اشاره شد. هجرت، اختلافات ده‌ها ساله را از بین برد و سرزمین عربستان را از شرک و بت پرستی تهی کرد و حکومت توحیدی را به عرصه ظهور رساند و سر منشأ شکل‌گیری تمدن اسلامی گردید.

پی نوشت:
[۱] اعلام الوری، ص ۸۸.
[۲] بقره، آیه ۲۰۷.
[۳] ویکی اهل البیت.
[۴] همان.
[۵] انفال، آیه ۶۳.
[۶] توبه، آیه ۳۶.
[۷] باشگاه خبرنگاران جوان، به نقل ازتاریخ طبری، ج ۳، ص ۹۲۶.
[۸] ویکی شیعه.
[۹] همان.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش