به گزارش ثریا طرح عدالت بنزینی، با دو تغییر عجیب در مسیر انحرافی قرار گرفته است. به گفته مسوولان، میزان سهمیه بنزین که پیش از این قرار بود به هر فرد ۲۰ لیتر اعطا شود به رقم ۱۵ لیتر کاهش یافته است. از سوی دیگر، میزان سهمیه بنزین به خانوارهای ۲ یا ۳ نفر، با خانوارهای ۴ نفر یکسان و به میزان ۶۰ لیتر درنظر گرفته شده است.
این تغییرات باعث میشود که چند ابهام در آینده این طرح ایجاد شود. نکته اول این است که در طرحهای کارشناسی که پیش از این مطرح بود، سهمیه هر فرد ۲۰ لیتر بنزین عنوان میشد، علت کاهش این رقم به ۱۵ لیتر چیست؟ نکته دوم این است که این طرح با هدف تحقق عدالت یارانهای در بحث بنزین مطرح شد، اما یکسان در نظر گرفتن سهمیه خانوار زیر ۴نفر، هدف اولیه این طرح یعنی عدالت را نقض میکند و کفه سهمیه بنزین به نفع خانوارهای کمجمعیتتر سنگینی خواهد کرد. سومین نکته مهم به این موضوع اشاره دارد که تغییر واحد طرح، از فرد به خانوار موجب میشود تا این سهمیه انگیزهای برای حفظ خانوارهای ۲ نفره و ۳ نفره به شمار رود که با سیاستهای جمعیتی کشور در تضاد است. در نهایت مهمترین و آخرین نکته درباره تغییرات این طرح در مقام عمل این است که اگر قرار است این طرح با اظهارنظرهای شخصی و نظرهای غیرکارشناسی یک شبه دچار تغییر شود یا تبصرههایی بر آن تحمیل شود، به نظر عدماجرای آن نسبت به اجرای آن ارجحیت دارد.
دو تغییر در طرح عدالت بنزینی
روز گذشته، جلیل سالاری، مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در یک برنامه تلویزیونی، به تشریح طرح آزمایشی «عدالت بنزینی» پرداخت اما گفتههای او از دو تغییر قابل تامل در اجرای طرح نسبت به نسخه اولیه این طرح حکایت داشت. او اعلام کرد در شهر محل آزمایش این طرح، ماهانه ۱۵ لیتر بنزین به ازای هر نفر به حساب سهمیه سرپرستان خانوار واریز میشود.
سهمیه ۱۵ لیتری اولین تغییر در مقایسه با سهمیه مطرحشده در ابتدای این طرح است چرا که مطابق نسخه اولیه طرح «عدالت بنزینی» قرار بود به ازای هر نفر سهمیه ماهانه ۲۰لیتری منظور شود.
دومین تغییر عجیب به نحوه اختصاص سهمیه بنزین مربوط است. مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در برنامه تلویزیونی گفت: «تمهیداتی اندیشیده شده است تا خانوارهایی که مجموع دریافتی سهمیه بنزین آنها از ۶۰ لیتر کمتر است، همان ۶۰ لیتر را دریافت کنند.» مفهوم این گفته آن است که سهمیه بنزین خانوارهای ۲نفره و ۳نفره با خانوارهای ۴نفره مساوی میشود؛ تغییری که در عمل با «عدالت بنزینی» در تناقض است.
عدالت یارانهای چه میگفت؟
آبان ماه امسال بود که رئیسجمهور از تیم اقتصادی دولت درخواست کرد که برنامههای پیشنهادی خود را برای اصلاح الگوی مصرف انرژی با رعایت عدالت اجتماعی ارائه کنند. این موضوع باعث شد بار دیگر مساله یارانه انرژی، علیالخصوص بنزین در دستور کار دولت قرار بگیرد. «دنیایاقتصاد» در آن زمان در گزارش «ایستگاه اول عدالت یارانهای» سناریوهای محتمل برای طرح پیش رو را بررسی کرد. با گذشت بیش از دو ماه به نظر میرسد دولت قصد دارد سناریوی تخصیص سهمیه بنزین به افراد را به صورت آزمایشی اجرا کند. جزئیات این سناریو از این قرار بود که میتوان به جای اعطای سهمیه ۶۰ لیتری بنزین به خودروها این سهمیه را به میزان ۲۰ لیتر به همه افراد اعطا کرد و افراد میتوانند داوطلبانه اقدام به دادوستد بنزین کنند. این طرح به طور همزمان میتواند چند هدف مهم را محقق کند که مهمترین آن توزیع عادلانه سهمیه بنزین است. از آنجا که سهمیه بنزین در این طرح به جای هر خودرو به هر کد ملی تخصیص پیدا میکند، بدون توجه به اینکه خانوادهای دارای خودرو است یا نه، سهمیه به هر فرد تعلق میگیرد و افراد به طور یکسان به سهمیه بنزین دست پیدا خواهند کرد. این سیاست، بدون ایجاد هزینه یا طرح، شرایط را برای تحقق عدالت بنزینی مهیا میکرد.
انحراف از ریل اصلی
اما صحبتهای ارائه شده از سوی مسوولان نشان میدهد که دو تغییر اصلی در طرح اولیه عدالت بنزینی ایجاد شده است. نخست اینکه میزان سهمیه بنزین هر فرد از ۲۰ لیتر به ۱۵ لیتر کاهش یافته است. نکته دیگر اینکه قرار است سهمیه خانوارهای ۲نفره با خانوارهای ۴نفره به میزان برابر ۶۰ لیتر اعطا شود. از نگاه کارشناسان، کاهش سهمیه پیشبینی شده، تغییر واحد مرجع جمعیت، نقض اصل عادلانه بودن، تبعیض میان افراد مجرد و خانوادههای یک نفره و احتمال تغییرات خلقالساعه و تبصرههایی که میتواند طرح را از هدف خود دور کند مهمترین نگرانیهاست. در صورتی که در فضایی غیرشفاف بتوان تغییرات خلق الساعه در طرح انجام داد، باید در اجرای آن دست نگه داشت. این تغییرات هدف اولیه طرح یعنی ایجاد عدالت را با چالش روبهرو میکند.
کاهش سهمیه افراد به ۱۵ لیتر
در طرحهای پیشنهادی اولیه که قرار بود اجرا شود، سهم هر ایرانی از سهمیه ماهانه بنزین ۲۰ لیتر بود. اما این موضوع تغییر کرده و میزان سهمیه ۵ لیتر کاهش یافت. این کاهش ۲۵درصدی سهمیه بنزین پیشنهادی با اعداد کارشناسی شده قبلی تطابق ندارد و باید دید که بر چه اساسی این کاهش سهمیه صورت گرفته است؟ آیا قرار است به برخی از گروههای خانوار میزان بیشتری اعطا شود؟
عدول از عدالت
مهمترین مزیت طرح اختصاص سهمیه به هر کد ملی مساله عادلانه بودن آن است؛ در واقع زمانی که بدون توجه به داراییها و وضعیت رفاهی هر فرد به طور مساوی از یک میزان سهمیه بهرهمند میشوند، کمتعارضترین شیوه تخصیص این یارانه انتخاب شده است که میتواند بیشترین رضایت و همراهی را در جامعه به خود جلب کند. اما طبق اعلام مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، واحد مرجع تقسیم سهمیه دچار تغییراتی شده و قرار است به هر خانواده کمتر از ۴ نفر، همان سهمیه ۴ نفر یعنی ۶۰ لیتر اختصاص پیدا کند. این موضوع باعث میشود این طرح با اصلیترین مزیت خود، یعنی عدمتبعیض، تعارض پیدا کند و بین خانوارهای کمتر از ۴نفر با خانوادههای ۴نفره و بیشتر تبعیض صورت گیرد. باید توجه داشت که بر اساس آمارهای سرشماری سال ۱۳۹۵، ۶۰درصد خانوارهای ایرانی بدون فرزند یا تک فرزند هستند و جمعیت آنها کمتر از ۴ نفر است و ۴۰درصد باقیمانده صاحب بیش از یک فرزند هستند. این موضوع خود برخلاف سیاستهای جمعیتی کشور است و به نوعی به خانوارهای کم جمعیت مشوق یارانهای پرداخت میکند. از طرفی معلوم نیست که میان خانوارهای تک نفره و افراد مجرد نیز تبعیضی وجود دارد یا خیر؟ به بیان دیگر، آیا افرادی که خود سرپرست خانوار هستند نیز سهمیه کامل را دریافت خواهند کرد؟
آسیب تصمیمات یک شبه
اگرچه به نظر میرسد که طرح اولیه عدالت بنزینی میتوانست گام نخست عدالت یارانهای باشد، اما به نظر میرسد که تصمیمات یکشبه به این طرح آسیب خواهد رساند. به همین دلیل شفافیت و یکپارچگی تصمیمات این بخش از اهمیت بالایی برخوردار است. باید بدانیم اگر اظهارنظرهای شخصی و تبصرههای الحاقی که میتواند دوباره تبعیضهای ریز و درشتی را به این طرح تحمیل کند همچنان امکان بروز و ظهور داشته باشد و در مرحله عمل این سیاست را به انحراف ببرد، عدماجرای این طرح به مراتب معایب کمتری خواهد داشت و بهتر است در صورت انحراف از اجرای آن صرفنظر کرد. دلیل این مساله را میتوان در عدمبازگشتپذیری این سیاستها نام برد که تجربههای قبلی آن را نشان داده است. تجربه سالهای گذشته نیز نشان میدهد که سیاستهای اتخاذی در مقام طراحی به یک نحو بوده، اما در مقام عمل با تغییرات یک شبه، کل یک سیاست درست از مسیر اصلی خارج شده است.
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
آیا در جنگ هرکاری مجاز است؟ نگاهی به اخلاق در میدان نبرد
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
فرایند محدودیت در اینترنت شفاف میشود؛ ماجرای اینترنت پرو و خط سفید چه بود؟
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
تداوم فعالیت علمی دانشگاه شهید بهشتی با وجود آسیب در جنگ
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
نسخه جدید چتجیپیتی؛ از تولید عکس تا رزرو سفر در یک پنجره
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
ایران در جمع ۶ کشور دارای توان ساخت تجهیزات پیشرفته کرایوژنیک
چرا نقش استادان دانشگاه فراتر از کلاس درس است؟
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
هوش مصنوعی زلزله یاب شد
ثبتنام خودکار ۸۵ درصد دانشآموزان ابتدایی در استان سمنان
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
هفته بینالمللی قرآن در کربلا افتتاح شد
چرا روابط فیلم «تهران کنارت» در سطح ماند؟
ولایت فقیه یک هویت تمدنی و تاریخی برای ملت ایران است
تأکید رئیس جهاددانشگاهی بر رفع موانع دیوانسالاری و بازگشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دستورات لازم برای حضور فعالتر جهاد دانشگاهی صادر میشود
دومین فراخوان تربیت مجاهد فرهنگی توسط نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاهها
دستگاههای اجرایی ملزم به استفاده از پیامرسانهای بومی شدند
طرح جدید دانشکده مدیریت شریف برای جذب دانشجوی دکتری با مزایای بینظیر
پیش ثبتنام الکامپ ۲۹ آغاز شد
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
اجماع شورای عالی انقلاب فرهنگی بر تأثیر قطعی سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵
جزئیات احکام انضباطی دانشجویان در ایمیل معاون دانشجویی دانشگاه شریف به اساتید
امتحانات دانشگاه علمی کاربردی غیرحضوری شد
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت میداد
خبرنگاران ایرانی از دریافت ویزا برای پوشش جام جهانی محروم شدند
موقوفات چطور به حل مشکلات اقتصادی ورود کردهاند؟
زندگی امام موسی کاظم (ع) تابلویی تمامعیار از مدیریت بحران و کادرسازی دینی است
بازیگر معروف ایرانی نقش ترامپ را بازی میکند+عکس
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
متن جدید امیرحسین قیاسی در حمایت از ایران و در واکنش به جنگ
آیتالله مبلغی: نخستین ثمره استقامت، گشایش راهها و شکستن بنبستهاست
ثبت نام ۲ هزار هیئت جدید در سامانه عطر سیب/ رویکرد نمایشگاه امسال خانواده محور است
خدمترسانی موکب ها به زائران عید غدیر در نجف اشرف
روایتی از بزرگترین وقف درمانی تهران در کتاب «میراث فرمانفرما»
آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب با حضور پرویز پرستویی
بازیگر معروف فیلم پدرخوانده ترامپ را ظالم و فاسد خواند
روایت الگوی خانواده موفق در «زندگی زیباست» رادیو معارف
آنچه سیاهچالهای عباسی درباره امام کاظم(ع) پنهان نکردند
چرا روایت ماکان نصیری از صدها گزارش خبری اثرگذارتر شد؟
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
قائم مقام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
خط فارسی، مرجعیت علمی ایران را منطقهای میکند
وزارت آموزش و پرورش اعلام برنامه امتحانات نهایی را تکذیب کرد
رویکرد تحولی سمپاد از تربیت دانشآموز موفق به سوی پرورش انسان اثرگذار
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
تعلل دولت در اجرای طرح ترمیم حقوق، شکاف بیاعتمادی را گسترش داد
نمایهشدن سه مجله دانشگاه تهران در کتابخانه دیجیتال آلمان
مصاحبه دکتری دانشگاه علامه طباطبائی از فردا آغاز میشود
یک روز جابجایی در برنامه امتحانات دانشگاه صنعتی شریف
اقتباسی عروسکی از رمان «اسب جنگی» به روی صحنه رفت
مساله وطن در صدای علیرضا قربانی و نجابتِ اندوه در آهنگ جدید او
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
جناب خان و هومن به آنتن تلویزیون برگشتند
کتاب برای رهبر شهید ابزار ساخت انسان و جامعه بود
پیکر آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض در کاظمین و کربلا تشییع شد
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
پیمان شاهبد: باید از هر نوع فیلم مستقلی حمایت کرد
روایتی خواندنی از گروه سرود خرمآباد از یک روز غمانگیز
نگاهی به پرسپولیس؛ دیگری ساختن از «ایران» و مرجان ساتراپی
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
غدیر، مسئله فراموشی یا تبعیت؟
حمایت از ۳۵۰ استاد برای هدایت تحقیقات
امکان ادامه تحصیل مجدد در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برای دانشآموختگان فراهم شد
تاثیر معدل در کنکور به دلیل غیبت شما هنوز بررسی نشده است
جزئیات آزمون مرحله غیرمتمرکز سی و یکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
آغاز کلاسهای حضوری دانشگاه صنعتی شریف از ۲۳ خرداد
جزئیات ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی را اینجا بخوانید
غدیر؛ واقعهای فراتر از تاریخ با ابعاد کلامی و تمدنی
مداح بحرینی سلب تابعیت شده به ایران میآید
بررسی وضعیت اشتغال بیش از ۴۰۹ هزار دانشآموخته/ علوم پزشکی در صدر اشتغال
آیتالله فیاض رحلت کرد/ مرجعی که آیتالله خویی او را نور چشمش می دانست
تنگه هرمز را بیشتر بشناسید
حقوق اساتید چه نیازهایی را برآورده میکند؟
حجتالاسلام محمد قمی: نهضت خمینی همچنان ادامه دارد
مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند
بیوک میرزایی: محبت مردم بزرگترین سرمایه یک هنرمند است
سیمای فراتاریخی «قهرمان مردم» در لایههای هنر، عرفان و ادبیات
شورای عالی انقلاب فرهنگی: تغییری در تأثیر قطعی معدل کنکور امسال نداریم
کتاب صمود روایتی از دردی که از دور فهمیده نمیشود
غدیرخم تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه است
غدیر برای کودک نیازمند تخیل است
ترس اروپا از خاموشی دیجیتال شدت گرفت
سه انفجار خورشیدی در یک شبانهروز رخ داد
حمایت جدی دانشگاه آزاد از دانشجویان دکتری؛ دستورالعمل پژوهشی نیمسال ۱۴۰۴۲ آمد
اجماع اولیه فرو ریخت/ خبرگان بر روی رهبر شهید به توافق نرسیدند
بزرگترین وداع قرن برای امام امت/ بدرقهای به وسعت ایران
هوش مصنوعی افکار رئیس جمهور چین را ترویج میکند
درک پیام غدیر؛ امامت، ستون فقرات حفظ اسلام در جامعه
ممیزیهای فراوان کلینیک رویا صدای بازیگران را در آورد
امکان ارسال مستقیم جستجو به هوش مصنوعی در گوگل فراهم میشود
مردم ما شایستگی «شیعه علی (ع)» بودن را اثبات کردند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.